Profile icon

คลิปหิมะถล่มอ้าง “ต้นเหตุโคลนถล่มในเนปาล” ที่แท้เป็นเหตุการณ์ปี 68

ข่าวปลอมDateClock icon09:16|สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ
คลิปหิมะถล่มในเนปาลอ้างต้นเหตุโคลนถล่มชายแดนเนปาล-ทิเบต Thai PBS Verify ตรวจสอบพบเป็นภาพคลิปเก่าจากเหตุการณ์ดินเนปาลปี 68 มาแอบอ้าง

Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวปลอมจาก: Threads

ภาพของโพสต์ที่ทำการตรวจสอบ

Thai PBS Verify พบโพสต์ของผู้ใช้บัญชี Threads ที่ชื่อ tabithahassell โพสต์คลิปเหตุการณ์หิมะถล่ม พร้อมข้อความระบุว่า

This is the initial avalanche that led to the flash flooding in Nepal.
You can see how powerful this avalanche is.

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า

นี่คือหิมะถล่มครั้งแรกที่นำไปสู่เหตุการณ์น้ำท่วมฉับพลันในเนปาล
คุณจะเห็นได้ว่าหิมะถล่มครั้งนี้รุนแรงเพียงใด

โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 29 ส.ค. 69 ที่ผ่านมา โดยโพสต์ดังกล่าวมีผู้เข้าชมไปกว่า 758,000 ครั้ง รวมถึงถูกแชร์ไปกว่า 5,600 ครั้ง อีกด้วย

คลิปภูเขาถล่มเป็นเหตุการณ์ล่าสุดในเนปาลจริงหรือไม่ ?

Thai PBS Verify นำคลิปดังกล่าวมาแยกคีย์เฟรมก่อนนำค้นหาด้วย Google Lens พบว่าภาพเหตุการณ์ดังกล่าวตรงกับคลิปเหตุการณ์หิมะถล่มใกล้กับยอดเขาอันนาปุรณะ ในประเทศเนปาล ที่โพสต์เอาไว้เมื่อวันที่ 4 เม.ย. 68 ซึ่งผู้ใช้บัญชี Reddit ชื่อ r/DisasterUpdate ได้โพสต์คลิปดังกล่าวเอาไว้พร้อมระบุข้อความว่า หิมะถล่มครั้งใหญ่ลงมาเร็วมาก – ภูเขาอนนาปูร์นา 2 จังหวัดกันดก เนปาล – 4 เมษายน 2568

ผลการค้นหาด้วย Google Lens

นอกจากนี้ค้นหาคำสำคัญ เราพบข่าวจากเว็บไซต์ ExplorersWeb (explorersweb.com) คือเว็บไซต์ข่าวสารและชุมชนออนไลน์ระดับโลกที่เน้นรายงานเรื่องราวเกี่ยวกับ การผจญภัย ข่าวปีนเขา การสำรวจขั้วโลก และกิจกรรมกลางแจ้งสุดท้าทาย ที่รายงานข่าวเหตุการณ์หิมะถล่มที่เกิดขึ้นเอาไว้ด้วยเช่นกัน โดยระบุว่า มีรายงานเกี่ยวกับเหตุการณ์หิมะถล่มที่เกิดขึ้นบนเส้นทางระหว่างแคมป์ 2 และแคมป์ 3  โดยเหตุการณ์หิมะถล่มเกิดขึ้นขณะที่นักปีนเขาส่วนใหญ่อยู่บนภูเขาสูงขึ้นไปมากแล้ว อย่างไรก็ตาม มีชาวเชอร์ปาบางส่วนกำลังทำงานอยู่ในบริเวณนั้น เพื่อบำรุงรักษาเส้นทางที่เกรตคูลัวร์ เรายังไม่มีการยืนยันผู้เสียชีวิต แต่แหล่งข่าวระบุว่ามีนักปีนเขาชาวเนปาลอย่างน้อยสองคนสูญหาย

เว็บไซต์ ExplorersWeb รายงานข่าวเหตุหิมะถล่ม

เรายังได้ค้นหาสถานที่ดังกล่าวด้วยเครื่องมือ Google Street View และพบว่า จุดที่ถ่ายคลิปดังกล่าวอยู่ในหมู่บ้านปีซัง เขตมนัง ประเทศเนปาล โดยยืนยันได้จากภาพถ่ายในหมู่บ้านปีซัง ที่เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับช่วงนาทีที่ 1.47 น. ของคลิป พบว่ามีอาคารที่ตรงกันกับคลิปที่มีการอ้างถึงอย่างชัดเจน

ภาพบันทึกหน้าจอจากคลิปปลอม (ซ้าย) เปรียบเทียบกับภาพถ่ายหมู่บ้านปีซัง เขตมนัง ประเทศเนปาล (ขวา)

แผนที่ภูเขาที่เกิดเหตุ

ทั้งสองสถานที่อยู่ห่างกันมากน้อยแค่ไหน ?

สำหรับจุดที่เกิดเหตุการณ์โคลนถล่มล่าสุด อยู่ในพื้นที่ อุทยานแห่งชาติลังตังของเนปาล ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงกาฐมาณฑุไปทางเหนือประมาณ 35 ไมล์ (60 กิโลเมตร) ใกล้กับชายแดนภูเขาระหว่างเนปาลและทิเบต โดยเมื่อเราใช้เครื่องมือวัดระยะห่างของทั้งสองจุดด้วย Google Earth พบว่า มีระยะทางที่ห่างกันถึง 137.5 กม. ซึ่งเป็นสิ่งยืนยันได้ว่า ทั้งสองเหตุการณ์ไม่มีความเกี่ยวข้องกันแต่อย่างใด

ระยะห่างของทั้งสองสถานที่

แผนที่ของจุดเกิดเหตุโคลนถล่มในอุทยานแห่งชาติลังตัง เนปาล

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากกรณีที่บัญชี Threads ชื่อ “tabithahassell” ได้เผยแพร่คลิปวิดีโอเหตุการณ์หิมะถล่มบนยอดเขาสูง (โพสต์เมื่อ 29 ส.ค. 2569) พร้อมระบุข้อความอ้างว่าเป็นเหตุการณ์หิมะถล่มครั้งแรกที่นำไปสู่เหตุน้ำท่วมฉับพลันในเนปาล จนมียอดเข้าชมสูงกว่า 758,000 ครั้ง และถูกแชร์ต่ออีกกว่า 5,600 ครั้งนั้น “ข้อเท็จจริงคือ คลิปดังกล่าวนำภาพเหตุการณ์เก่าในอดีตมาบิดเบือนสวมรอยเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน” โดยมีรายละเอียดเรื่องจริงดังนี้

  • เป็นคลิปเหตุการณ์เก่าเมื่อปี พ.ศ. 2568 (ปีที่แล้ว): แท้จริงแล้วคลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์หิมะถล่มใกล้กับยอดเขาอันนาปุรณะ (Annapurna) ในจังหวัดกันดก ประเทศเนปาล ซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน 2568

  • ข้อมูลจริงจากรายงานการปีนเขา: เว็บไซต์ ExplorersWeb สื่อสายสำรวจและปีนเขาระดับโลก ได้รายงานเหตุการณ์ครั้งนั้นเอาไว้ว่า เหตุหิมะถล่มเกิดขึ้นบนเส้นทางระหว่างแคมป์ 2 และแคมป์ 3 ขณะที่ชาวเชอร์ปากำลังบำรุงรักษาเส้นทาง

  • พิกัดสถานที่ถ่ายคลิป: จากการตรวจสอบผ่าน Google Street View พบว่าจุดที่บันทึกคลิปวิดีโอดังกล่าวอยู่ใน หมู่บ้านปีซัง เขตมนัง ประเทศเนปาล ซึ่งเมื่อนำภาพถ่ายในหมู่บ้านมาเปรียบเทียบกับนาทีที่ 1.47 ของคลิป พบโครงสร้างอาคารตรงกันอย่างชัดเจน

  • อยู่ห่างจากจุดเกิดอุทกภัยจริงถึง 137.5 กิโลเมตร: จุดเกิดเหตุโคลนถล่มและอุทกภัยล่าสุดอยู่ในอุทยานแห่งชาติลังตัง (Langtang National Park) ใกล้ชายแดนทิเบต ซึ่งเมื่อนำมาวัดระยะห่างด้วย Google Earth พบว่า อยู่ห่างจากจุดในคลิปเก่า (หมู่บ้านปีซัง) ถึง 137.5 กิโลเมตร ยืนยันได้ว่าทั้งสองเหตุการณ์ไม่มีความเกี่ยวข้องกันแต่อย่างใด

ดังนั้น วิดีโอนี้จึงเป็นภาพเหตุการณ์ภัยพิบัติการปีนเขาในอดีต ไม่ใช่คลิปเหตุการณ์ล่าสุดที่นำไปสู่อุทกภัยน้ำท่วมฉับพลันตามที่โพสต์ดังกล่าวกล่าวอ้าง

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • การแยกคีย์เฟรมและสืบค้นภาพย้อนกลับ (Keyframe & Reverse Image Search): ทีมข่าวได้ทำการแยกคีย์เฟรมคลิปวิดีโอออกเป็นภาพนิ่ง แล้วนำไปค้นหาผ่าน Google Lens จนพบว่าภาพเหตุการณ์ตรงกับคลิปที่บัญชี Reddit ชื่อ r/DisasterUpdate เคยเผยแพร่ไว้เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2568

  • สอบทานกับคลังข่าวสารเฉพาะทาง (Keyword Search): ค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมจนพบรายงานจากเว็บไซต์ ExplorersWeb ซึ่งระบุรายละเอียดเหตุการณ์หิมะถล่มบนเส้นทางปีนเขาอันนาปุรณะเอาไว้อย่างชัดเจน

  • พิสูจน์ทราบพิกัดสถานที่ (Geolocation Verification): ใช้เครื่องมือ Google Street View ค้นหาสภาพแวดล้อมในหมู่บ้านปีซัง เขตมนัง ประเทศเนปาล แล้วนำมาเปรียบเทียบกับเฟรมภาพในนาทีที่ 1.47 ของคลิป พบอาคารและภูมิทัศน์ตรงกันร้อยเปอร์เซ็นต์

  • วัดระยะห่างทางภูมิศาสตร์ (Spatial Analysis): นำพิกัดจุดเกิดเหตุน้ำท่วมจริงในอุทยานแห่งชาติลังตัง มาคำนวณระยะทางเทียบกับหมู่บ้านปีซังด้วย Google Earth พบว่าระยะทางห่างกันถึง 137.5 กิโลเมตร ชี้ชัดว่าเป็นการนำภาพเก่าคนละพื้นที่มาโยงจับแพะชนแกะ

ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้

  • สร้างความสับสนและตื่นตระหนกซ้ำเติมภัยพิบัติ: การนำภาพหิมะถล่มที่รุนแรงในอดีตมาสวมรอยว่าเป็นชนวนเหตุของน้ำท่วมฉับพลันในปัจจุบัน ทำให้ประชาชนและผู้ติดตามข่าวสารเข้าใจผิดเกี่ยวกับสาเหตุและลำดับเหตุการณ์จริงของภัยพิบัติ

  • ปั่นยอดการมองเห็นจากความตื่นตระหนก (Engagement Farming): คลิปนี้มีผู้เข้าชมสูงถึง 758,000 ครั้ง และถูกแชร์ต่อกว่า 5,600 ครั้ง สะท้อนให้เห็นว่าผู้โพสต์ใช้ประโยชน์จากภาพเหตุการณ์น่ากลัวในอดีตมาปั่นกระแสเรียกร้องความสนใจบนแพลตฟอร์ม Threads

  • บิดเบือนข้อมูลทางธรณีวิทยาและธรรมชาติ: การเชื่อมโยงเหตุการณ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกันมาเป็นเหตุและผล ส่งผลต่อความเข้าใจของสาธารณชนในเรื่องการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  • ตั้งข้อสงสัยเมื่อเห็นคลิปที่อ้างว่าเป็น “จุดเริ่มต้น”: หากโพสต์ระบุว่าเป็น “คลิปแรก” หรือ “จุดเริ่มภัยพิบัติ” แต่ไม่มีลิงก์อ้างอิงจากหน่วยงานอุตุนิยมวิทยาหรือกรมทรัพยากรธรณี ให้ประเมินไว้ก่อนว่าอาจเป็นการนำคลิปอื่นมาสวมรอย

  • ลองใช้ Google Lens แคปภาพค้นหา: เมื่อเห็นคลิปภัยพิบัติรุนแรง ให้ทดลองแคปภาพหน้าจอในจุดที่มีสิ่งปลูกสร้างหรือมุมมองชัดเจน แล้วนำไปค้นหาด้วย Google Lens ในสมาร์ตโฟนเพื่อดูว่าเคยเป็นข่าวในอดีตหรือไม่

  • ติดตามข่าวจากสื่อเฉพาะทางหรือสื่อหลัก: เหตุการณ์หิมะถล่มบนยอดเขาสูงหรืออุทกภัยใหญ่ จะมีรายงานจากสื่อเฉพาะทาง (เช่น สื่อปีนเขา ExplorersWeb) หรือสำนักข่าวหลักเสมอ

  • ตรวจสอบตำแหน่งทางภูมิศาสตร์: ข้อมูลภัยพิบัติระดับประเทศมักระบุชื่อเมืองหรือเขตอนุรักษ์ชัดเจน สามารถนำชื่อสถานที่ไปเช็กระยะทางบน Google Maps หรือ Google Earth เพื่อดูว่าตรงกับจุดเกิดเหตุจริงหรือไม่
  • กดรายงานโพสต์ (Report): หากตรวจสอบพบว่าเป็นคลิปเก่าที่นำมาโพสต์สร้างความเข้าใจผิด ให้ช่วยกันกด “รายงานข้อมูลเท็จ” (Report) บนแพลตฟอร์ม Threads เพื่อลดการแพร่กระจายข้อมูลลวงสู่สังคม

Verify

ความโปร่งใสด้านการใช้ AI

ไม่ใช้ AI ในการผลิตบทความนี้เขียน เรียบเรียง และตรวจสอบโดยกองบรรณาธิการทั้งหมด ไม่ได้ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในขั้นตอนใด
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน

ตรวจสอบข่าวปลอมทักเลย!