คลิปคนมุงดูน้ำเจ้าพระยาล้นตลิ่ง สร้างจาก AI

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาของภาพปลอมจาก Facebook

พบโพสต์เผยแพร่คลิปอ้างว่า แม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำหนุนสูง โดยภายในคลิปปรากฏภาพประชาชนยืนลุยน้ำและมุงดูสถานการณ์ พร้อมระบุข้อความเตือนว่า
“วันที่ 10 ตุลาคม 2569 มีชาวบ้านมายืนดูน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยากำลังหนุนขึ้นสูงมากชาวบ้านอยู่แถบใกล้เคียงระมัดระวังด้วยนะคะ”
คลิปดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 ต.ค. 69 มียอดเข้าชมประมาณ 690,000 ครั้ง
ภาพการแสดงความคิดเห็นใต้คลิปดังกล่าว
คลิปดังกล่าวเป็นภาพเหตุการณ์จริงหรือไม่
เมื่อนำภาพส่วนหนึ่งของคลิปค้นหาที่มาด้วย Google Lens ไม่พบต้นฉบับของคลิปดังกล่าว จากนั้นนำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบว่า มีแนวโน้มเป็นคลิปที่สร้างขึ้นด้วย AI อย่างไรก็ตาม ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ
ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI
ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ
นอกจากจากนี้ ตรวจสอบประวัติการเผยแพร่คลิปของบัญชีดังกล่าว พบว่าเคยเผยแพร่คลิปที่สร้างด้วย AI หลายชิ้นก่อนหน้านี้
ข้อสังเกตที่บ่งชี้ว่าคลิปนี้สร้างจาก AI
Thai PBS Verify ตรวจพบความผิดปกติของภาพหลายจุด ซึ่งบ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวสร้างขึ้นด้วย AI
1.บุคคลในคลิปมีรูปร่างและการแต่งกายคล้ายคลึงกัน โดยปรากฏคนสวมชุดสีชมพู 3 คน
2.พบบุคคลสูงอายุ ลักษณะคล้ายกัน และสวมชุดคล้ายกัน 2 คน ปรากฏอยู่ในคลิป

3. พบว่าหลายคนแสดงท่าทางคล้ายกัน โดยมีการยกมือขึ้นชี้ในลักษณะเดียวกัน

ข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานที่
เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบภาพกับสถานที่จริงผ่าน Google Maps พบความผิดปกติของสภาพแวดล้อม
1.คลิปดังกล่าวมีลักษณะบรรยากาศคล้ายบริเวณสะพานพระราม 8 โดยอาคารฝั่งตรงข้ามมีลักษณะคล้ายจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น จึงนำมาใช้เป็นจุดสังเกตในการตรวจสอบสถานที่ที่ปรากฏในคลิป
ซ้ายคือภาพถ่ายของผู้ใช้งานจาก Google map ขวาคือภาพจากคลิปที่สร้างจาก AI
อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบเปรียบเทียบกับ Google Maps พบว่า สถานที่ในคลิปไม่ใช่บริเวณสะพานพระราม 8 เนื่องจากหากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ พื้นที่ดังกล่าวควรเป็นบริเวณสวนหลวงพระราม 8
ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะต้องเป็นที่ตั้งของอาคารศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย ถัดไปเป็นวัดสามพระยาวรวิหาร (วัดบางขุนพรหม) และอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น ตามลำดับ

แผนที่
ทั้งนี้ แม้อาคารที่ปรากฏในคลิปจะมีลักษณะคล้ายกับอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดของอาคารแล้วพบว่าไม่ตรงกับสถานที่จริง

แผนที่
2.หากถ่ายจากบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ไม่พบอาคารสีขาวตรงกับในคลิป
อีกข้อสังเกตความเป็นไปได้ แบบที่ 2 คือ หากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ มุมถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ข้างธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ วัดคฤหบดี อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบองค์ประกอบของสถานที่ดังกล่าว ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป
แผนที่ฝั่งตรงข้ามของตำหนักวังบางขุนพรหม
จากมุมมองหากอยู่ตำแหน่งบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม จะเห็นฝั่งตรงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ
ภาพการตรวจสอบพระบรมสารีริกธาตุ โดยการใช้ Google Lens
นอกจากนี้ บริเวณฝั่งตำหนักวังบางขุนพรหมยังไม่พบบันไดติดริมแม่น้ำเจ้าพระยาในลักษณะที่ปรากฏในคลิป

แผนที่
3.เสาสะพานขึงที่ปรากฏในคลิปไม่เหมือนสะพานพระราม 8 เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบกับสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในกรุงเทพฯ และปริมณฑลทั้ง 23 แห่ง พบว่าเสาสะพานในคลิปดังกล่าว คล้าย “สะพานทศมราชัน” หรือสะพานพระราม 10 ขนานกับสะพานพระราม 9 โดยเสาสะพานทศมราชันมีลักษณะตั้งฉาก ไม่ใช่โครงสร้างรูปสามเหลี่ยมตามที่ปรากฏในคลิป
ดังนั้น หากมุมมองในภาพ สะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ จุดถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณสวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา ซึ่งจากมุมมองดังกล่าวฝั่งตรงข้ามควรมองเห็นอาคารสูงของธนาคารกสิกรไทย สาขาสำนักราษฎร์บูรณะ แต่ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารในคลิป AI

ขณะที่หากเป็นมุมมองจากฝั่งตรงข้าม โดยมีสะพานอยู่ทางซ้ายมือและอยู่ฝั่งเดียวกับอาคารธนาคารกสิกรไทย บริเวณดังกล่าวเป็นที่ตั้งของร้านอาหารบาลาด้า อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบพื้นที่ฝั่งตรงข้าม ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป


สรุป ผลการตรวจสอบพบข้อสังเกตสภาพแวดล้อมหลายจุดที่ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของสถานที่จริง ประกอบกับผลการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จึงบ่งชี้ได้ว่า คลิปดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI
เรื่องจริงเป็นอย่างไร
คลิปที่อ้างว่าแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำสูงมากล้นขึ้นพื้นที่บริเวณที่ปรากฏในภาพ เมื่อวันที่ 10 ต.ค 69 พบข้อสังเกตหลายจุดที่ไม่ตรงกับสถานที่จริง ทั้งลักษณะและท่าทางของคนในคลิป รวมถึงอาคารและโครงสร้างสะพานที่ไม่ตรงกับพื้นที่ที่นำมาเปรียบเทียบ ประกอบกับผลตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI ที่บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI ถึงนี้ยังไม่พบข้อมูลยืนยันระดับน้ำ ณ จุดดังกล่าวในวันนั้น
กระบวนการตรวจสอบ
- นำภาพบางส่วนจากคลิปไปค้นหาต้นฉบับด้วย Google Lens แต่ไม่พบแหล่งที่มาของคลิป
- นำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบผลการวิเคราะห์ที่บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI แม้ผลวิเคราะห์บางช่วงจะพบความเป็นไปได้ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ
- ตรวจสอบประวัติการเผยแพร่ของบัญชีที่โพสต์ พบว่าเคยเผยแพร่คลิปที่สร้างด้วย AI หลายชิ้นก่อนหน้านี้
- เปรียบเทียบองค์ประกอบในคลิปกับสถานที่จริงผ่าน Google Maps โดยพิจารณารูปแบบเสาสะพาน อาคารฝั่งตรงข้าม และลักษณะริมแม่น้ำ พบว่าองค์ประกอบหลายจุดไม่ตรงกับสถานที่ที่นำมาเปรียบเทียบ ทั้งบริเวณสะพานพระราม 8 และบริเวณใกล้สะพานพระราม 9–สะพานพระราม 10 หรือสะพานทศมราชัน
- ตรวจสอบข้อมูลสถานการณ์น้ำในวันที่ 10 ตุลาคม 2569 เพิ่มเติม แต่ยังไม่พบข้อมูลที่ยืนยันระดับน้ำ ณ ตำแหน่งถ่ายคลิปได้โดยตรง จึงไม่สามารถใช้คลิปนี้เป็นหลักฐานยืนยันสถานการณ์น้ำในพื้นที่ดังกล่าวได้
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
- ทำให้เข้าใจสถานการณ์น้ำผิดพลาด ผู้ชมอาจเข้าใจว่าระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาหนุนสูงมาก ณ จุดดังกล่าว ทั้งที่คลิปไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเป็นเหตุการณ์จริง
- สร้างความกังวล สับสนให้ประชาชนในพื้นที่เกิดความตื่นตระหนก
- ทำให้การประเมินความเสี่ยงคลาดเคลื่อน ประชาชนอาจนำภาพที่ไม่มีหลักฐานยืนยันไปใช้ประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับการเดินทางหรือการเตรียมรับมือน้ำ
- เพิ่มความสับสนระหว่างภาพจริงกับภาพที่สร้างด้วย AI โดยเฉพาะเมื่อคลิปมีองค์ประกอบคล้ายสถานที่จริง
- บั่นทอนความเชื่อมั่นต่อข้อมูลเตือนภัย การเผยแพร่คลิปที่ไม่ตรงกับเหตุการณ์จริงอาจทำให้ผู้รับสารตั้งข้อสงสัยต่อข้อมูลสถานการณ์น้ำที่ถูกต้องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- ตรวจสอบวันและสถานที่ให้ชัดเจน อย่าเพิ่งเชื่อคำบรรยายคลิป ควรตรวจสอบว่ามีการระบุจุดถ่ายภาพและเวลาที่เกิดเหตุอย่างชัดเจนหรือไม่
- ตรวจสอบข้อมูลระดับน้ำจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร กรมชลประทาน โดยเลือกข้อมูลสถานีที่อยู่ใกล้พื้นที่ที่ต้องการตรวจสอบ
- ค้นหาภาพต้นฉบับด้วย Google Lens เพื่อดูว่าภาพหรือคลิปเคยเผยแพร่ที่ใดมาก่อนหรือไม่ และมีการนำภาพเก่ามาใช้ในบริบทใหม่หรือเปล่า
- สังเกตความผิดปกติของภาพ เช่น บุคคลที่มีรูปร่างหรือเสื้อผ้าคล้ายกัน ท่าทางซ้ำกัน รวมถึงรายละเอียดของอาคารและสะพานที่ไม่สอดคล้องกับสถานที่จริง ทั้งนี้ ควรใช้หลายข้อประกอบกัน ไม่ตัดสินจากจุดใดจุดหนึ่งเพียงอย่างเดียว
- อย่ารีบแชร์คลิปที่ยังตรวจสอบไม่ได้ หากพบเนื้อหาที่อ้างเตือนภัย ควรตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลทางการก่อนเผยแพร่ต่อ เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดหรือความตื่นตระหนก
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง











