Profile icon

คลิปคนมุงดูน้ำเจ้าพระยาล้นตลิ่ง สร้างจาก AI

Thai PBS Verify ตรวจสอบคลิปอ้างแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำสูงจนล้นตลิ่ง พบข้อสังเกตทั้งลักษณะบุคคล อาคาร และโครงสร้างสะพานที่ไม่ตรงกับสถานที่จริง ประกอบกับผลตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างด้วย AI

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาของภาพปลอมจาก Facebook

พบโพสต์เผยแพร่คลิปอ้างว่า แม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำหนุนสูง โดยภายในคลิปปรากฏภาพประชาชนยืนลุยน้ำและมุงดูสถานการณ์ พร้อมระบุข้อความเตือนว่า

“วันที่ 10 ตุลาคม 2569 มีชาวบ้านมายืนดูน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยากำลังหนุนขึ้นสูงมากชาวบ้านอยู่แถบใกล้เคียงระมัดระวังด้วยนะคะ”

คลิปดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 ต.ค. 69 มียอดเข้าชมประมาณ 690,000 ครั้ง

ภาพการแสดงความคิดเห็นใต้คลิปดังกล่าว

คลิปดังกล่าวเป็นภาพเหตุการณ์จริงหรือไม่

เมื่อนำภาพส่วนหนึ่งของคลิปค้นหาที่มาด้วย Google Lens ไม่พบต้นฉบับของคลิปดังกล่าว จากนั้นนำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบว่า มีแนวโน้มเป็นคลิปที่สร้างขึ้นด้วย AI อย่างไรก็ตาม ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ

ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI

ผลการวิเคราะห์บางช่วงของคลิปพบความเป็นไปได้ในการสร้างด้วย AI ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ

นอกจากจากนี้ ตรวจสอบประวัติการเผยแพร่คลิปของบัญชีดังกล่าว พบว่าเคยเผยแพร่คลิปที่สร้างด้วย AI หลายชิ้นก่อนหน้านี้ 

ข้อสังเกตที่บ่งชี้ว่าคลิปนี้สร้างจาก AI 

Thai PBS Verify ตรวจพบความผิดปกติของภาพหลายจุด ซึ่งบ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวสร้างขึ้นด้วย AI 

1.บุคคลในคลิปมีรูปร่างและการแต่งกายคล้ายคลึงกัน โดยปรากฏคนสวมชุดสีชมพู 3 คน 

2.พบบุคคลสูงอายุ ลักษณะคล้ายกัน และสวมชุดคล้ายกัน 2 คน ปรากฏอยู่ในคลิป

3. พบว่าหลายคนแสดงท่าทางคล้ายกัน โดยมีการยกมือขึ้นชี้ในลักษณะเดียวกัน

ข้อสังเกตเกี่ยวกับสถานที่ 

เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบภาพกับสถานที่จริงผ่าน Google Maps พบความผิดปกติของสภาพแวดล้อม 

1.คลิปดังกล่าวมีลักษณะบรรยากาศคล้ายบริเวณสะพานพระราม 8 โดยอาคารฝั่งตรงข้ามมีลักษณะคล้ายจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น จึงนำมาใช้เป็นจุดสังเกตในการตรวจสอบสถานที่ที่ปรากฏในคลิป

ซ้ายคือภาพถ่ายของผู้ใช้งานจาก Google map ขวาคือภาพจากคลิปที่สร้างจาก AI

อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบเปรียบเทียบกับ Google Maps พบว่า สถานที่ในคลิปไม่ใช่บริเวณสะพานพระราม 8 เนื่องจากหากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ พื้นที่ดังกล่าวควรเป็นบริเวณสวนหลวงพระราม 8 

ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะต้องเป็นที่ตั้งของอาคารศูนย์การเรียนรู้ธนาคารแห่งประเทศไทย ถัดไปเป็นวัดสามพระยาวรวิหาร (วัดบางขุนพรหม) และอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น ตามลำดับ 

แผนที่

ทั้งนี้ แม้อาคารที่ปรากฏในคลิปจะมีลักษณะคล้ายกับอาคารจุลดิศ ริเวอร์ แมนชั่น แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดของอาคารแล้วพบว่าไม่ตรงกับสถานที่จริง 

แผนที่

2.หากถ่ายจากบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ไม่พบอาคารสีขาวตรงกับในคลิป 

อีกข้อสังเกตความเป็นไปได้ แบบที่ 2 คือ หากสะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ มุมถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม ข้างธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งฝั่งตรงข้ามจะเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ วัดคฤหบดี อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบองค์ประกอบของสถานที่ดังกล่าว ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป 

แผนที่ฝั่งตรงข้ามของตำหนักวังบางขุนพรหม

จากมุมมองหากอยู่ตำแหน่งบริเวณตำหนักวังบางขุนพรหม จะเห็นฝั่งตรงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นบริเวณพระบรมสารีริกธาตุ

ภาพการตรวจสอบพระบรมสารีริกธาตุ โดยการใช้ Google Lens

นอกจากนี้ บริเวณฝั่งตำหนักวังบางขุนพรหมยังไม่พบบันไดติดริมแม่น้ำเจ้าพระยาในลักษณะที่ปรากฏในคลิป 

แผนที่

3.เสาสะพานขึงที่ปรากฏในคลิปไม่เหมือนสะพานพระราม 8 เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบกับสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในกรุงเทพฯ และปริมณฑลทั้ง 23 แห่ง พบว่าเสาสะพานในคลิปดังกล่าว คล้าย “สะพานทศมราชัน” หรือสะพานพระราม 10 ขนานกับสะพานพระราม 9 โดยเสาสะพานทศมราชันมีลักษณะตั้งฉาก ไม่ใช่โครงสร้างรูปสามเหลี่ยมตามที่ปรากฏในคลิป

ดังนั้น หากมุมมองในภาพ สะพานปรากฏอยู่ทางฝั่งซ้ายของภาพ จุดถ่ายคลิปอาจอยู่บริเวณสวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา ซึ่งจากมุมมองดังกล่าวฝั่งตรงข้ามควรมองเห็นอาคารสูงของธนาคารกสิกรไทย สาขาสำนักราษฎร์บูรณะ แต่ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารในคลิป AI

ขณะที่หากเป็นมุมมองจากฝั่งตรงข้าม โดยมีสะพานอยู่ทางซ้ายมือและอยู่ฝั่งเดียวกับอาคารธนาคารกสิกรไทย บริเวณดังกล่าวเป็นที่ตั้งของร้านอาหารบาลาด้า อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบพื้นที่ฝั่งตรงข้าม ไม่พบอาคารสีขาวที่มีลักษณะตรงกับอาคารที่ปรากฏในคลิป

สรุป ผลการตรวจสอบพบข้อสังเกตสภาพแวดล้อมหลายจุดที่ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของสถานที่จริง ประกอบกับผลการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จึงบ่งชี้ได้ว่า คลิปดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI 

เรื่องจริงเป็นอย่างไร

คลิปที่อ้างว่าแม่น้ำเจ้าพระยามีระดับน้ำสูงมากล้นขึ้นพื้นที่บริเวณที่ปรากฏในภาพ เมื่อวันที่ 10 ต.ค 69 พบข้อสังเกตหลายจุดที่ไม่ตรงกับสถานที่จริง ทั้งลักษณะและท่าทางของคนในคลิป รวมถึงอาคารและโครงสร้างสะพานที่ไม่ตรงกับพื้นที่ที่นำมาเปรียบเทียบ ประกอบกับผลตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI ที่บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI ถึงนี้ยังไม่พบข้อมูลยืนยันระดับน้ำ ณ จุดดังกล่าวในวันนั้น

 

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  1. นำภาพบางส่วนจากคลิปไปค้นหาต้นฉบับด้วย Google Lens แต่ไม่พบแหล่งที่มาของคลิป
  2. นำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบผลการวิเคราะห์ที่บ่งชี้ว่าคลิปมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI แม้ผลวิเคราะห์บางช่วงจะพบความเป็นไปได้ในระดับต่ำ จึงตรวจสอบซ้ำด้วย Google Lens แต่ยังไม่พบคลิปต้นฉบับ
  3. ตรวจสอบประวัติการเผยแพร่ของบัญชีที่โพสต์ พบว่าเคยเผยแพร่คลิปที่สร้างด้วย AI หลายชิ้นก่อนหน้านี้
  4. เปรียบเทียบองค์ประกอบในคลิปกับสถานที่จริงผ่าน Google Maps โดยพิจารณารูปแบบเสาสะพาน อาคารฝั่งตรงข้าม และลักษณะริมแม่น้ำ พบว่าองค์ประกอบหลายจุดไม่ตรงกับสถานที่ที่นำมาเปรียบเทียบ ทั้งบริเวณสะพานพระราม 8 และบริเวณใกล้สะพานพระราม 9–สะพานพระราม 10 หรือสะพานทศมราชัน
  5. ตรวจสอบข้อมูลสถานการณ์น้ำในวันที่ 10 ตุลาคม 2569 เพิ่มเติม แต่ยังไม่พบข้อมูลที่ยืนยันระดับน้ำ ณ ตำแหน่งถ่ายคลิปได้โดยตรง จึงไม่สามารถใช้คลิปนี้เป็นหลักฐานยืนยันสถานการณ์น้ำในพื้นที่ดังกล่าวได้

ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้

  • ทำให้เข้าใจสถานการณ์น้ำผิดพลาด ผู้ชมอาจเข้าใจว่าระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาหนุนสูงมาก ณ จุดดังกล่าว ทั้งที่คลิปไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเป็นเหตุการณ์จริง
  • สร้างความกังวล สับสนให้ประชาชนในพื้นที่เกิดความตื่นตระหนก
  • ทำให้การประเมินความเสี่ยงคลาดเคลื่อน ประชาชนอาจนำภาพที่ไม่มีหลักฐานยืนยันไปใช้ประกอบการตัดสินใจเกี่ยวกับการเดินทางหรือการเตรียมรับมือน้ำ
  • เพิ่มความสับสนระหว่างภาพจริงกับภาพที่สร้างด้วย AI โดยเฉพาะเมื่อคลิปมีองค์ประกอบคล้ายสถานที่จริง
  • บั่นทอนความเชื่อมั่นต่อข้อมูลเตือนภัย การเผยแพร่คลิปที่ไม่ตรงกับเหตุการณ์จริงอาจทำให้ผู้รับสารตั้งข้อสงสัยต่อข้อมูลสถานการณ์น้ำที่ถูกต้องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  1. ตรวจสอบวันและสถานที่ให้ชัดเจน อย่าเพิ่งเชื่อคำบรรยายคลิป ควรตรวจสอบว่ามีการระบุจุดถ่ายภาพและเวลาที่เกิดเหตุอย่างชัดเจนหรือไม่
  2. ตรวจสอบข้อมูลระดับน้ำจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักการระบายน้ำ กรุงเทพมหานคร กรมชลประทาน โดยเลือกข้อมูลสถานีที่อยู่ใกล้พื้นที่ที่ต้องการตรวจสอบ
  3. ค้นหาภาพต้นฉบับด้วย Google Lens เพื่อดูว่าภาพหรือคลิปเคยเผยแพร่ที่ใดมาก่อนหรือไม่ และมีการนำภาพเก่ามาใช้ในบริบทใหม่หรือเปล่า
  4. สังเกตความผิดปกติของภาพ เช่น บุคคลที่มีรูปร่างหรือเสื้อผ้าคล้ายกัน ท่าทางซ้ำกัน รวมถึงรายละเอียดของอาคารและสะพานที่ไม่สอดคล้องกับสถานที่จริง ทั้งนี้ ควรใช้หลายข้อประกอบกัน ไม่ตัดสินจากจุดใดจุดหนึ่งเพียงอย่างเดียว
  5. อย่ารีบแชร์คลิปที่ยังตรวจสอบไม่ได้ หากพบเนื้อหาที่อ้างเตือนภัย ควรตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลทางการก่อนเผยแพร่ต่อ เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดหรือความตื่นตระหนก
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

Verify

เนื้อหาได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน

ตรวจสอบข่าวปลอมทักเลย!