ภาพม็อบฝรั่งเศสทำร้าย-ปล้นเสื้อผ้าคู่รักชราจนเหลือแต่ชุดชั้นใน ที่แท้เป็นภาพสร้างด้วย AI

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาภาพปลอมจาก: X
โพสต์อ้างภาพชายหญิงชราถูกกลุ่มผู้ชุมนุมปล้นในฝรั่งเศส
Thai PBS Verify พบการแชร์ภาพเหตุการณ์วุ่นวายจากการประท้วงในประเทศฝรั่งเศส จากผู้ใช้บัญชี X ชื่อ ทุบกะลา ท้าฝัน
ซึ่งแชร์ภาพของชายและหญิงสูงอายุคู่หนึ่งในสภาพสวมชุดชั้นใน ซึ่งรายล้อมด้วยกลุ่มผู้ชุมนุม โพสต์ดังกล่าวระบุข้อความว่า
คู่สามีภรรยาสูงวัยอายุ 80 ปี ถูกกลุ่มผู้ก่อจลาจลรุมปล้นทรัพย์สินในย่านสาธารณรัฐ (Place de la République) กลางกรุงปารีสเมื่อคืนที่ผ่านมา โดยคนร้ายได้ยึดเอาโทรศัพท์มือถือ กระเป๋าสตางค์ รวมถึงเสื้อผ้าที่สวมใส่ไปทั้งหมด ส่งผลให้ผู้เสียหายทั้งสองคนตกอยู่ในสภาพอับอายและไร้ศักดิ์ศรี โดยเหลือเพียงชุดชั้นในติดตัวอยู่บนท้องถนน
โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 18 ต.ค. 69 ที่ผ่านมา
ภาพคู่รักวัยชราถูกทำร้ายจริงหรือไม่ ?
จากการตรวจสอบด้วย SynthID พบว่า ภาพดังกล่าวเป็นภาพที่ถูกสร้างขึ้นด้วย AI
ผลการตรวจสอบของ SynthID Detector ระบุว่าเป็นภาพที่สร้างจาก AI
เช่นเดียวกับผลการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือ Sightengine ที่ระบุว่าภาพดังกล่าวมีโอกาสที่จะถูกสร้างด้วย Chat GPT สูงถึง 99%
ผลการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือ Sightengine ระบุว่าเป็นภาพที่สร้างจาก AI
ขณะที่การตรวจสอบทางกายภาพของภาพดังกล่าว เราพบความผิดปกติภายในภาพหลายจุดเมื่อทำการขยายด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพของ InVID-WeVerify โดยเฉพาะนิ้วมือของหญิงชราในภาพที่มีลักษณะโตกว่าปกติ
ความผิดปกติที่พบจากการขยายภาพด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพของ InVID-WeVerify
เช่นเดียวกับศีรษะของหนึ่งในผู้ชุมนุมที่มีสองคนในร่างเดียว ความผิดปกติเหล่านี้บ่งชี้ว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพที่ถูกสร้างจาก AI
ความผิดปกติที่พบจากการขยายภาพด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพของ InVID-WeVerify
ยืนยันจากแหล่งข่าวต่างประเทศ
นอกจากนี้เมื่อค้นหาด้วยคำสำคัญ เราพบว่า หนังสือพิมพ์รายวันชั้นนำของประเทศฝรั่งเศสอย่าง Libération ก็ได้เปิดเผยผลการตรวจสอบภาพดังกล่าว ว่าเป็นภาพที่ถูกสร้างจาก AI ด้วยเช่นกัน

สถานการณ์ในปัจจุบันเป็นอย่างไร ?
รัฐบาลฝรั่งเศสประกาศใช้มาตรการเคอร์ฟิวในหลายเมืองรวมถึงที่กรุงปารีส หลังเผชิญเหตุรุนแรงระหว่างการประท้วงใหญ่เมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ขณะที่ กลุ่มสหภาพแรงงานหลายกลุ่มในฝรั่งเศสประกาศเตรียมนัดหยุดงานทั่วประเทศอีกครั้งต้นเดือนหน้า
คลิปข่าวล่าสุด
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
จากการตรวจสอบของ Thai PBS Verify พบว่า โพสต์และภาพถ่ายที่อ้างว่าคู่สามีภรรยาสูงวัยอายุ 80 ปี ถูกกลุ่มผู้ก่อจลาจลรุมปล้นทรัพย์สินและถอดเสื้อผ้าจนเหลือแต่ชุดชั้นในกลางกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส นั้น เข้าข่าย “ข่าวปลอมจากภาพที่สร้างจาก AI (AI-Generated Fake News)” โดยมีข้อเท็จจริงดังนี้
เป็นภาพที่สร้างขึ้นจากปัญญาประดิษฐ์ (AI): ภาพถ่ายชายหญิงสูงอายุสวมชุดชั้นในท่ามกลางกลุ่มผู้ชุมนุม ไม่ใช่เหตุการณ์จริง แต่เป็นภาพที่ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI เพื่อสร้างความสะเทือนใจและปั่นกระแสความตื่นตระหนกบนโซเชียลมีเดีย
ยืนยันตรงกันโดยสำนักข่าวต่างประเทศ: สำนักข่าวและหนังสือพิมพ์รายวันชั้นนำของประเทศฝรั่งเศสอย่าง Libération ได้ทำการตรวจสอบและเผยแพร่ผลการตรวจสอบยืนยันตรงกันว่า ภาพเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นภาพปลอมที่สร้างขึ้นจาก AI และไม่มีรายงานเหตุการณ์จริงตามที่โพสต์กล่าวอ้างแต่อย่างใด
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI (SynthID & Sightengine): นำภาพไปเข้ากระบวนการวิเคราะห์ร่องรอยดิจิทัลด้วยเครื่องมือ SynthID และ Sightengine โดยผลวิเคราะห์จาก Sightengine ระบุว่าภาพดังกล่าวมีโอกาสสูงถึง 99% ที่จะถูกสร้างขึ้นด้วย ChatGPT (DALL-E)
- วิเคราะห์ความผิดปกติทางกายภาพ (Visual & Forensic Analysis): นำภาพเข้าเครื่องมือตรวจสอบภาพ InVID-WeVerify แล้วขยาย (Zoom) สังเกตรายละเอียดทางกายภาพ พบจุดผิดปกติที่เป็นข้อผิดพลาดสัญลักษณ์ของ AI หลายจุด เช่น นิ้วมือของหญิงชราในภาพมีลักษณะโตเกินจริงผิดปกติ รวมถึงศีรษะของผู้ชุมนุมในฉากหลังที่มีลักษณะซ้อนกันสองคนในร่างเดียว
- ตรวจสอบข้อเท็จจริงกับแหล่งข่าวต่างประเทศ (Fact-Checking Cross-Reference): นำเนื้อหาไปสืบค้นในฐานข้อมูลข่าวสารต่างประเทศ พบรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงจากหนังสือพิมพ์ Libération ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งยืนยันอย่างชัดเจนว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นจาก AI และเป็นข้อมูลเท็จ
ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้
- สร้างความเกลียดชังและบิดเบือนภาพลักษณ์ความสงบเรียบร้อย: การใช้ภาพ AI ที่สร้างความสะเทือนอารมณ์สูง (ผู้สูงอายุถูกทำร้ายให้อับอาย) มาเชื่อมโยงกับสถานการณ์การเมืองหรือการประท้วง ส่งผลให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความปลอดภัยในประเทศฝรั่งเศส และกระตุ้นความเกลียดชังต่อกลุ่มผู้ชุมนุม
- ยกระดับความซับซ้อนของมลพิษทางข้อมูล (AI Disinformation): ภาพสร้างจาก AI ในปัจจุบันมีความสมจริงสูง หากผู้บริโภคสื่อมองผ่าน ๆ โดยไม่สังเกตรายละเอียดอาจหลงเชื่อได้ง่าย ส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสารบนแพลตฟอร์ม X และโซเชียลมีเดียในวงกว้าง
- บั่นทอนความไว้วางใจในสื่อและเหตุการณ์จริง: เมื่อมีภาพ AI สะเทือนขวัญถูกสร้างขึ้นมาหลอกลวงบ่อยครั้ง อาจทำให้ประชาชนเกิดภาวะชินชา เคลือบแคลงสงสัย จนไม่เชื่อถือแม้กระทั่งภาพข่าวเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นในสังคม
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- สังเกตรายละเอียดทางกายภาพในภาพถ่าย (AI Visual Check): เมื่อเห็นภาพข่าวเหตุการณ์แปลกประหลาดหรือสะเทือนอารมณ์สูง ให้ลองขยายสังเกตจุดเล็ก ๆ เช่น นิ้วมือ (ขนาดหรือจำนวนนิ้วผิดปกติ), ดวงตา, ฟัน, รอยต่อผิวหนัง, ข้อความบนป้าย หรือผู้คนในฉากหลัง ซึ่ง AI มักจะประมวลผลผิดพลาด
- เช็กข่าวจากสำนักข่าวท้องถิ่นหรือสถาบัน Fact-Checking: หากเป็นเหตุการณ์ใหญ่ในต่างประเทศ เช่น เหตุจลาจลกลางกรุงปารีส ควรตรวจสอบกับสำนักข่าวหลักของประเทศนั้น ๆ (เช่น Libération, AFP) หรือหน่วยงานตรวจสอบข้อเท็จจริงสากลก่อนกดแชร์
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับ: นำภาพไปค้นหาผ่าน Google Lens หรือ InVID-WeVerify เพื่อเช็กว่ามีบทความตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-Check) เผยแพร่อยู่แล้วหรือไม่
- หยุดแชร์และร่วมกด Report: ไม่ส่งต่อภาพและข้อความที่สร้างความตื่นตระหนก และร่วมกดรายงาน (Report) โพสต์ดังกล่าวบนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียทันที เพื่อร่วมตัดวงจรข่าวปลอมในโลกดิจิทัล









