ภาพอ้างปฏิบัติการ IO พรรคประชาชน แท้จริงสร้างจาก AI

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: Facebook
ภาพเพจเฟซบุ๊ก แฟนข่าว TOP NEWS THAILAND แชร์ภาพห้องทำงาน โดยมีพนักงานใส่เสื้อสีส้ม ระบุว่า “นี่คือบรรยากาศในที่ทำงานที่ผมได้แอบถ่ายเก็บไว้ครับ สมัยที่ผมได้หลงผิด เป็น IO ให้พรรคส้ม”
หลัง น.ส. ธิษะณา ชุณหะวัณ อดีต สส. พรรคก้าวไกล หรือประชาชน กล่าวหาว่า พรรคประชาชน มีความเกี่ยวข้องกับ “ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO)” โดยระบุว่าพรรคว่าจ้างบริษัทเอกชน สเปกเตอร์ ซี ให้ดำเนินการดังกล่าว พร้อมอ้างว่าพื้นที่ชั้น 4 ของอาคารที่ทำการพรรคเป็นฐานปฏิบัติการของทีม IO และบริษัทถูกจ้างมา เพื่อโจมตีบุคคลอื่นรวมถึงตัวเธอหลังเกิดความขัดแย้งภายใน อีกทั้งยังกล่าวถึงความเชื่อมโยงของผู้ถือหุ้นใหญ่บริษัทกับบุคคลในพรรค
Thai PBS Verify พบเพจเฟซบุ๊ก แฟนข่าว TOP NEWS THAILAND แชร์ภาพห้องทำงาน โดยมีพนักงานใส่เสื้อสีส้ม ระบุว่า
“นี่คือบรรยากาศในที่ทำงานที่ผมได้แอบถ่ายเก็บไว้ครับ สมัยที่ผมได้หลงผิด เป็น IO ให้พรรคส้ม”
ซึ่งโพสต์ดังกล่าวมีการแสดงความรู้สึก 208 ครั้ง รวมถึงมีผู้เข้ามาแสดงความคิดเห็น 142 ครั้ง
ภาพจริงหรือภาพปลอม ?
Thai PBS Verify นำภาพไปตรวจสอบกับ Google พบว่าเป็นภาพที่ถูกสร้างด้วย AI ของ Google และถูกเผยแพร่ผ่านทางออนไลน์ครั้งแรกตั้งแต่เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 69 ที่ผ่านมา
ภาพการตรวจสอบว่าภาพเป็นภาพที่สร้างจาก AI
จุดสังเกตภาพด้วยตัวเอง
เมื่อพิจารณาด้วยตาเปล่า จะเห็นว่าภาพอาจถูกสร้างด้วย AI เช่น ใบหน้าของบุคคลที่อยู่ด้านหลังเมื่อซูมดูจะมีลักษณะเบลอหรือบิดเบี้ยว ไม่คมชัดเหมือนภาพถ่ายจริง ข้อความบนหน้าจอคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ต่าง ๆ มักปรากฏเป็นตัวอักษรหรือโค้ดที่อ่านไม่เป็นคำ หรือบางจุดก็พร่ามัวทั้งที่อยู่ในระยะโฟกัสเดียวกัน
ขณะที่สัญลักษณ์และโลโก้ เช่น ตัวอักษรบนเสื้อ พยายามเลียนแบบคำจริงแต่เส้นสายผิดเพี้ยนอ่านไม่ออก อีกทั้งบรรยากาศโดยรวมดูสมบูรณ์เกินจริง ทั้งแสงเงาที่นุ่มเนียนผิดธรรมชาติ และความซ้ำคล้ายขององค์ประกอบ เช่น สีเสื้อและท่าทางของคนที่เหมือนกันมาก จนให้ความรู้สึกคล้ายภาพกราฟิกมากกว่าภาพถ่ายเหตุการณ์จริง อีกทั้งด้านล่างมุมขวาจะเห็นรูปดาวแบบ 4 แฉก (Sparkle) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกว่าฟีเจอร์นั้นทำงานด้วย ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ไม่ว่าจะเป็นการเขียนข้อความ, การแต่งรูปภาพ หรือการสรุปข้อมูล ซึ่งเกิดจากการสร้างลายน้ำของ Gemini
ภาพที่สังเกตด้วยตาเปล่าที่เห็นความผิดปกติของภาพ
ปชน. ยันไร้บริษัทผลิตสื่อ IO
ด้าน นายพริษฐ์ วัชรสินธุ โฆษก พรรคประชาชน ชี้แจงเมื่อวันที่ 14 ก.พ. 69 กรณี นางสาวธิษะณา ชุณหะวัณ กล่าวหาพรรคว่าจ้างบริษัท สเปกเตอร์ ซี ทำปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO) โดยยืนยันว่าไม่มีการทำ IO แต่อย่างใด ยอมรับเพียงว่าจ้างบริษัทดังกล่าวผลิตสื่อให้เพจพรรคด้วยงบกองทุนพัฒนาพรรคการเมืองของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง พร้อมเปิดให้สื่อดูพื้นที่ชั้น 4 ที่ถูกกล่าวอ้าง ซึ่งอยู่ระหว่างซ่อมแอร์และมีการคลุมอุปกรณ์ โดยระบุว่าเป็นที่ทำงานฝ่ายต่าง ๆ ของพรรค และย้ำว่าหากข้อกล่าวหาคลาดเคลื่อนจำเป็นต้องชี้แจงต่อสาธารณะ ขณะที่การดำเนินคดียังไม่พิจารณาในขณะนี้
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
Thai PBS Verify ตรวจสอบภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างจาก AI ไม่ใช่ภาพเหตุการร์จริงแต่อย่างใดใช้เป้นเครื่องมือในการดิสเครดิตทางการเมือง อีกทั้งด้านพรรคประชาชนออกมายืนยันว่าไม่มีปฏิบัติการข้อมูลข่าวสารแต่อย่างใด
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบผ่าน Google : เมื่อนำภาพไปตรวจสอบย้อนหลังด้วยเครื่องมือค้นหาของ Google ไม่พบหลักฐานว่าเป็นภาพเหตุการณ์จริง แต่พบว่าเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI และถูกเผยแพร่ในโลกออนไลน์เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 69 ที่ผ่านมา
- ตรวจสอบผ่านข้อมูล: เมื่อวันที่ 14 ก.พ. 69 พริษฐ์ วัชรสินธุ โฆษกพรรคประชาชน ชี้แจงกรณี ธิษะณา ชุณหะวัณ กล่าวหาพรรคว่าจ้างบริษัท สเปกเตอร์ ซี ทำปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO) โดยยืนยันว่าไม่มีการทำ IO แต่อย่างใด
ผลกระทบของข้อมูลเท็จ
- การทำลายความน่าเชื่อถือของตัวบุคคลและองค์กร : แม้พรรคจะปฏิเสธและชี้แจงว่าเป็นการจ้างผลิตสื่อตามปกติ แต่ภาพ AI ที่ดูเหมือนจริงอาจทำให้ประชาชนบางส่วนปักใจเชื่อไปแล้วว่าพรรคทำ IO อยู่จริง ส่งผลต่อภาพลักษณ์ความโปร่งใสของพรรคประชาชนในระยะยาว และเมื่อข้อมูลเท็จแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็ว การออกมาพาสื่อพิสูจน์ความจริงที่ชั้น 4 ของพรรคอาจถูกมองว่าเป็นเพียง “การจัดฉาก” ในสายตาของผู้ที่ได้รับข้อมูลผิดๆ ไปก่อนหน้า
- เพิ่มอุณหภูมิทางการเมือง: การใช้ภาพ AI เป็นหลักฐานเท็จช่วยโหมกระแสความเกลียดชังระหว่างกลุ่มผู้สนับสนุนพรรคและกลุ่มคัดค้าน ให้เกิดการปะทะคารมและความแตกแยกที่รุนแรงขึ้นบนโลกโซเชียล
- การด้อยค่าคู่ขัดแย้ง: ข้อมูลเท็จนี้ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการด้อยค่าสมาชิกพรรค หรืออดีตสมาชิกพรรคที่มีความเห็นต่าง เช่น กรณีของ น.ส. ธิษะณา ทำให้เกิดการโจมตีกันด้วยข้อมูลที่ไม่เป็นความจริง
- เบี่ยงเบนประเด็นตรวจสอบที่แท้จริง: ข้อมูลเท็จเรื่องภาพ AI อาจทำให้สังคมหลงประเด็นจากการตรวจสอบงบประมาณกองทุนพัฒนาพรรคการเมืองที่ใช้จ้างบริษัทเอกชนผลิตสื่อ ซึ่งควรเป็นการตรวจสอบตามกลไกปกติ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าเพิ่งกดแชร์ตามอารมณ์: ข้อมูลเท็จมักถูกออกแบบมาให้เร้าอารมณ์ เช่น ความโกรธหรือความประหลาดใจ เพื่อให้เราแชร์ทันทีโดยไม่ตรวจสอบ
- สังเกตแหล่งที่มา: ตรวจสอบว่าข่าวมาจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ หรือเป็นเพียงบัญชีโซเชียลมีเดียที่ไม่ระบุตัวตน
- วิธีสังเกตภาพถ่ายและคลิปวิดีโอ: มองหาจุดผิดปกติในภาพ หากเป็นภาพ AI ให้สังเกตรายละเอียดเล็กๆ เช่น นิ้วมือที่บิดเบี้ยว ตัวอักษรบนผนังหรือเสื้อที่อ่านไม่ออก หรือใบหน้าที่เบลอผิดปกติในระยะไกล
- ใช้เครื่องมือค้นหาด้วยภาพ (Reverse Image Search): นำภาพไปค้นหาใน Google เพื่อดูว่าภาพนี้เคยถูกโพสต์ที่ไหนมาก่อนหรือไม่ หรือเป็นภาพเก่าจากเหตุการณ์อื่นที่ถูกนำมาเล่าใหม่
- ตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง: ตรวจสอบว่าหน่วยงานที่ถูกอ้างถึง (เช่น กกต. หรือพรรคการเมือง) มีการแถลงข่าวในเรื่องนั้นจริงๆ หรือไม่









