ตรวจสอบแล้ว ผู้ที่เคยปลูกฝีอาจมีภูมิคุ้มกันบางส่วนต่อโรคฝีดาษวานร (Mpox)

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาได้รับความนิยม


ภาพบัญชีเฟซบุ๊กแชร์ข้อความระบุว่า “คนเกิดก่อน 2523 จะมีภูมิคุ้มกันต่อฝีดาษลิง 85% เพราะส่วนใหญ่จะได้รับการปลูกฝี (ไวรัสไข้ทรพิษ,ฝีดาษคน ซึ่งเป็นไวรัสกลุ่มเดียวกันกับฝีดาษลิง)”
Thai PBS Verify พบบัญชีเฟซบุ๊กแชร์ข้อความระบุว่า “คนเกิดก่อน 2523 จะมีภูมิคุ้มกันต่อฝีดาษลิง 85% เพราะส่วนใหญ่จะได้รับการปลูกฝี (ไวรัสไข้ทรพิษ,ฝีดาษคน ซึ่งเป็นไวรัสกลุ่มเดียวกันกับฝีดาษลิง)”
โดยโพสต์ดังกล่าวมีการแสดงความรู้สึก 33,000 ครั้ง และมีการแสดงความคิดเห็น 1,800 ข้อความ รวมถึงมีการแชร์ไปกว่า 544 ครั้ง
ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
Thai PBS Verify ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ กล่าวว่า ข้อมูลเรื่องภูมิคุ้มกันโรคฝีดาษลิง 85% เป็นข้อมูลจริง แต่ประเด็นสำคัญคือ ตัวเลข 85% ดังกล่าวมาจากการศึกษาภูมิคุ้มกันของผู้ที่เพิ่งได้รับวัคซีน โดยนำไปทดสอบกับเชื้อฝีดาษลิง ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่ได้รับวัคซีนตั้งแต่สมัยก่อนจะยังมีภูมิคุ้มกันอยู่ที่ 85% ในปัจจุบัน ซึ่งยังไม่มีใครเคยศึกษาเรื่องนี้
ดร. อนันต์อธิบายว่า ผู้ที่เคยได้รับวัคซีนปลูกฝีมานานแล้วอาจยังมีภูมิคุ้มกันหลงเหลืออยู่ในร่างกาย แต่ไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะมีภูมิคุ้มกันอยู่ในระดับ 85% เนื่องจากภูมิคุ้มกันจะค่อย ๆ ลดลงตามระยะเวลา โดยมีความเป็นไปได้ว่าภูมิคุ้มกันที่เหลืออยู่อาจช่วยป้องกันโรคได้ แต่ระดับภูมิคุ้มกันอาจน้อยกว่า 85% เพราะตัวเลขดังกล่าวเป็นผลจากการทดสอบภูมิคุ้มกันที่เพิ่งได้รับวัคซีน เช่น การฉีดวัคซีนเมื่อเดือนที่ผ่านมาแล้วนำไปทดสอบกับเชื้อฝีดาษลิง
ทั้งนี้ หากผู้ที่เคยได้รับวัคซีนติดเชื้อฝีดาษลิง ก็ยังมีโอกาสติดเชื้อได้ แต่อาการอาจไม่รุนแรงหรือไม่มีตุ่มขึ้นเหมือนผู้ที่ไม่มีภูมิคุ้มกันในร่างกายเลย เนื่องจากร่างกายเคยพบเชื้อไวรัสในตระกูลนี้มาก่อน จึงสามารถสร้างภูมิคุ้มกันที่เคยจดจำไว้กลับขึ้นมา และช่วยลดปริมาณไวรัสในร่างกายได้เร็วขึ้น
สำหรับคำแนะนำในการป้องกันโรคฝีดาษลิง ดร.อนันต์ระบุว่า เชื้อไวรัสต้องอาศัยการสัมผัสใกล้ชิด ไม่ได้หมายความว่าเพียงแค่อยู่ใกล้กันแล้วจะติดเชื้อ โดยการสัมผัสที่ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ เช่น กิจกรรมทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาจทำให้เกิดบาดแผลจากการเสียดสี แม้จะไม่ได้เป็นแผลที่มีเลือดไหล แต่หากเยื่อบุสัมผัสกับไวรัสก็อาจทำให้ติดเชื้อได้
นอกจากนี้ ยังมีกรณีการใช้ผ้าเช็ดตัวหรือสิ่งของที่มีเชื้อไวรัสติดอยู่มาเช็ดตาหรือจมูก ซึ่งเป็นบริเวณเยื่อบุที่อ่อนและไวรัสสามารถเข้าสู่ร่างกายได้ เช่น การขยี้ตาหรือสัมผัสบริเวณจมูก ขณะที่การสัมผัสผิวหนังทั่วไป เช่น บริเวณก้นหรือหน้าขา ซึ่งเป็นผิวหนังปกติ ไม่ใช่บริเวณผิวหนังที่อ่อน ไวรัสจะไม่สามารถเข้าสู่ร่างกายได้
ดร.อนันต์ยังอธิบายว่า หากมือไปสัมผัสผู้ป่วยหรือแผลของผู้ป่วย ก็ยังไม่จำเป็นต้องติดเชื้อทันที โดยควรรีบล้างมือ แต่หากนำมือที่สัมผัสแผลไปขยี้ตา ก็จะมีความเสี่ยง เนื่องจากไวรัสสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านเยื่อบุหรือผิวหนังส่วนที่อ่อน เช่น บริเวณดวงตาและเยื่อบุทางเพศสัมพันธ์ ดังนั้น หากเข้าใจช่องทางการเข้าสู่ร่างกายของเชื้อและพยายามลดความเสี่ยง ก็จะช่วยป้องกันการติดเชื้อฝีดาษลิงได้
ทั้งนี้ หมออนันต์ระบุว่า ประชาชนไม่จำเป็นต้องกังวลว่าโรคฝีดาษลิงจะติดต่อผ่านการไอหรือจามเหมือนโรคโควิด-19 โดยสามารถอยู่ใกล้ผู้ป่วยได้ หากจำเป็นต้องอยู่ร่วมกันก็ไม่จำเป็นต้องแยกตัวออกห่างเหมือนกรณีโควิด-19 เพียงแต่ต้องระมัดระวังเมื่อต้องมีกิจกรรมที่สัมผัสกับร่างกาย และควรล้างมือก่อน เนื่องจากเชื้อไวรัสชนิดนี้สามารถตายได้เมื่อสัมผัสกับสบู่
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ อมร ลีลารัศมี เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อและอายุรศาสตร์ของไทย
ต่อมา Thai PBS Verify สอบถามไปยัง ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ อมร ลีลารัศมี เป็นแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อและอายุรศาสตร์ของไทย ระบุว่า มีความเป็นไปได้ที่ผู้ที่เคยได้รับการปลูกฝีป้องกันโรคฝีดาษทรพิษจะมีภูมิคุ้มกันบางส่วนต่อโรคฝีดาษลิง เนื่องจากไวรัสอยู่ในตระกูลเดียวกันและอาจมีภูมิคุ้มกันข้ามกันได้ แต่ระดับภูมิคุ้มกันจะมีมากน้อยเพียงใดนั้น ต้องตรวจสอบข้อมูลทางห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม จึงยังไม่สามารถยืนยันตัวเลข 85% ตามที่มีการกล่าวอ้างได้
คุณหมออมรกล่าวเพิ่มเติมว่า ข้อมูลเกี่ยวกับประเด็นนี้สามารถค้นหาได้จากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐฯ (CDC) หรือสถาบันสุขภาพแห่งชาติของสหรัฐฯ (NIH) โดยอาจต้องตรวจสอบงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับปฏิกิริยาของเม็ดเลือดขาวชนิดทีเซลล์ (T cells) ในผู้ที่เคยได้รับการปลูกฝี เปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่เคยได้รับการปลูกฝี
ทั้งนี้ การปลูกฝียังคงมีในคนที่อายุประมาณ 50 ปีขึ้นไป ส่วนผู้ที่อายุต่ำกว่า 50 ปีน่าจะไม่ได้รับการปลูกฝีแล้ว เนื่องจากมีการยกเลิกหลังจากสามารถกวาดล้างโรคได้ โดยข้อมูลดังกล่าวเป็นข้อมูลเก่าที่ต้องตรวจสอบเพิ่มเติมอีกครั้ง
ข้อมูลล่าสุดจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งรายงานถึงสิ้นเดือนตุลาคม 2569 ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 31 ตุลาคม 2569 พบผู้ป่วยยืนยันสะสม 470 ราย และมีผู้เสียชีวิต 3 ราย เพิ่มขึ้นจากช่วงกลางปีที่มีรายงานผู้ป่วยประมาณ 139 ราย สะท้อนให้เห็นว่ายังคงมีการแพร่ระบาดภายในประเทศอย่างต่อเนื่อง
สำหรับแนวโน้มสายพันธุ์ พบการติดเชื้อสายพันธุ์ Clade Ib เพิ่มขึ้นจนมีสัดส่วนมากกว่าสายพันธุ์เดิมอย่าง Clade II ขณะที่ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นกลุ่มวัยทำงาน โดยเฉพาะเพศชายอายุ 18–39 ปี ปัจจัยเสี่ยงสำคัญมาจากการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ รวมถึงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีเชื้อ นอกจากนี้ ยังพบการติดเชื้อในกลุ่มผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการรุนแรงมากกว่าประชากรทั่วไป

สังคม | 16 พ.ย. 69

สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ | 12 พ.ย. 69

การเมือง | 16 พ.ย. 69


สังคม | 16 พ.ย. 69

สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ | 12 พ.ย. 69

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน