Profile icon

อ้างภาพถนนถล่ม แท้จริงแล้วเป็นเหตุการณ์อุโมงค์รถไฟใต้ดินถล่ม ที่ประเทศเกาหลีใต้ เมื่อปี 68 แต่ถูกดัดแปลงภาพเพิ่มด้วย AI

ข่าวบิดเบือนDateClock icon20:14|สิ่งแวดล้อมและภัยพิบัติ
โพสต์อ้างเกิดเหตุอุโมงค์รถไฟใต้ดินถล่ม เมื่อวันที่ 10 พ.ย.69 Thai PBS Verify ตรวจสอบแล้วเหตุการณ์อุโมงค์รถไฟใต้ดินระหว่างก่อสร้างถล่มเกิดขึ้นในเมืองควังมยอง จังหวัดคยองกี ประเทศเกาหลีใต้ แต่เป็นเหตุเมื่อเมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68 โดยภาพที่นำมาเผยแพร่ในโพสต์มีที่มาต้นฉบับจากภาพข่าวของสำนักข่าวเกาหลี แต่เมื่อตรวจสอบรายละเอียดของโพสต์อ้างบิดเบือนพบว่าภาพบางส่วนถูกดัดแปลงเพิ่มเติมด้วย AI

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาแหล่งภาพปลอมจาก: Facebook

โพสต์บิดเบือนจาก Facebook

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบโพสต์ในกลุ่มข่าวอุบัติเหตุและอาชญากรรมทั่วไทย เผยแพร่ภาพพร้อมอ้างว่าเป็นเหตุการณ์อุโมงค์รถไฟใต้ดินถล่ม 

ระบุ 

ข่าวล่าสุด เมื่อ 30 นาทีที่แล้ว สะเทือนใจ!!.. 

เผยแพร่เมื่อวันที่ 10 พ.ย. 69

ภาพเหตุการณ์ดังกล่าว เป็นภาพจริงหรือไม่

เมื่อค้นหาที่มาของภาพด้วย Google Lens พบว่าตรงกับภาพประกอบรายงานข่าวของ Korea JoongAng Daily เผยแพร่เนื้อหาข่าวเมื่อ 14 เม.ย. 68 ที่รายงานว่าเหตุอุโมงค์รถไฟใต้ดินระหว่างก่อสร้างถล่ม บริเวณโครงการรถไฟสาย Shinansan ในเมืองควังมยอง จังหวัดคยองกี ประเทศเกาหลีใต้ ในวันที่ 11 เม.ย. 68 ระบุเนื้อหาสำคัญว่า ก่อนเกิดเหตุอุโมงค์ถล่มในปี 2568 เมื่อปี 2566 หน่วยงานตรวจสอบของเกาหลีใต้เคยเข้าตรวจสอบพื้นที่ก่อสร้าง และพบว่าสภาพทางธรณีวิทยาของพื้นที่ก่อสร้างอุโมงค์อยู่ในระดับย่ำแย่มาก 

อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบรายละเอียดของภาพเพิ่มเติม พบว่ามีบางส่วนแตกต่างจากภาพต้นฉบับเล็กน้อย จึงนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพ AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation พบว่าภาพมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI โดยใช้โมเดลของ ChatGPT

จากนั้นจึงนำภาพไปตรวจสอบเพิ่มเติมด้วยเครื่องมือตรวจสอบของ OpenAI พบผลที่สอดคล้องกันว่า ภาพดังกล่าวมีแนวโน้มเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI ของ OpenAI

ผลการค้นหาภาพด้วย Google Lens พบรายงานข่าว Korea JoongAng Daily ระบุว่า ก่อนเกิดเหตุอุโมงค์ถล่มในปี 2568 เมื่อปี 2566 หน่วยงานตรวจสอบของเกาหลีใต้เคยเข้าตรวจสอบพื้นที่ก่อสร้าง และพบว่าสภาพทางธรณีวิทยาของพื้นที่ก่อสร้างอุโมงค์อยู่ในระดับย่ำแย่มาก

ผลการตรวจสอบภาพ AI

ผลการตรวจสอบภาพ AI

เปรียบเทียบภาพที่ถูกสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI กับภาพข่าวต้นฉบับจาก Korea JoongAng Daily

นอกจากนี้ เมื่อนำภาพที่ถูกดัดแปลงด้วย AI มาเปรียบเทียบกับภาพรายงานข่าวของสำนักข่าว AP พบว่ามีรายละเอียดบางส่วนแตกต่างกันเล็กน้อย เช่น ตำแหน่งเสาไฟฟ้าและเส้นแบ่งช่องจราจรบนถนน โดย AP ระบุว่าเหตุการณ์อุโมงค์ถล่มดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68 

เปรียบเทียบภาพ AI กับภาพข่าวต้นฉบับจาก AP พบรายละเอียดแตกต่างกัน เช่น ตำแหน่งเสาไฟฟ้าและเส้นแบ่งช่องจราจร

เมื่อตรวจสอบภาพที่ 2 ด้วย Google Lens พบว่าตรงกับภาพประกอบรายงานของ Koreaherald ระบุ Gwangmyeong subway construction site collapses; 1 trapped, 1 missing (พื้นที่ก่อสร้างรถไฟใต้ดินในเมืองควังมยองถล่ม มีผู้ติดอยู่ใต้ซาก 1 คน และสูญหายอีก 1 คน) รายงานเมื่อวันที่ 11 เม.ย.68 โดยอ้างอิงภาพของสำนักข่าวยอนฮับ (Yonhap) 

จากการตรวจสอบจุดสังเกตบนป้ายบริเวณที่เกิดเหตุ พบว่า ภาพจากสำนักข่าวมีรายละเอียดตัวอักษรบนป้ายร้านค้าอย่างชัดเจน โดยป้ายหนึ่งระบุคำว่า “생선구이” หมายถึงร้านปลาย่าง และอีกป้ายระบุคำว่า “쌈밥” หมายถึงร้านอาหารข้าวห่อผัก แต่เมื่อเปรียบเทียบกับภาพที่ผ่านการดัดแปลงเพิ่มเติมด้วย AI พบว่ารายละเอียดตัวอักษรบนป้ายไม่ชัดเจนและไม่สามารถอ่านได้ชัดเจน

เปรียบเทียบภาพป้าย “생선구이” หมายถึงร้านปลาย่าง โดยด้านซ้ายเป็นภาพจากสำนักข่าวยอนฮับ (Yonhap) และด้านขวาเป็นภาพที่ผ่านการดัดแปลงเพิ่มเติมด้วย AI

เปรียบเทียบภาพ “쌈밥” หมายถึงร้านอาหารข้าวห่อผัก โดยด้านซ้ายเป็นภาพจากสำนักข่าวยอนฮับ (Yonhap) และด้านขวาเป็นภาพที่ผ่านการดัดแปลงเพิ่มเติมด้วย AI

ตรวจสอบภาพที่ 3 ด้วย Google Lens พบว่าตรงกับภาพประกอบรายงานข่าวของ Chosun Biz ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68 ระบุว่า เจ้าหน้าที่อพยพประชาชนกว่า 2,300 คน หลังเกิดเหตุอุโมงค์ในเมืองควังมยองถล่ม โดยรายละเอียดภายในภาพมีความสอดคล้องกัน จึงยืนยันได้ว่าโพสต์ดังกล่าวนำภาพจากเหตุการณ์อุโมงค์ถล่มในเกาหลีใต้มาใช้ประกอบเนื้อหา แต่มีการดัดแปลงภาพเพิ่มเติมด้วย AI 

เปรียบเทียบภาพจากโพสต์ที่บิดเบือนกับภาพเหตุการณ์จริงจากรายงานข่าวของ Chosun Biz

จากนั้น Thai PBS Verify ตรวจสอบสถานที่เกิดเหตุเพิ่มเติมด้วย Naver Map โดยนำเบาะแสจากรายงานข่าวของ KBS News ซึ่งพบฟุตเทจที่ปรากฏป้ายระบุชื่อถนน “양달로” หรือถนนยังดัล จึงนำชื่อถนนดังกล่าวไปค้นหาใน Naver Map และสำรวจภาพบริเวณโดยรอบ พบพื้นที่ก่อสร้างก่อนเกิดเหตุถล่มเมื่อเดือน เม.ย. 68 รวมถึงร้านอาหารข้าวห่อผัก (쌈밥) แห่งหนึ่ง ซึ่งสอดคล้องกับจุดสังเกตที่ปรากฏในภาพข่าวต้นฉบับ

ภาพป้ายถนนจาก KBS News

ภาพจุดเกิดเหตุพื้นที่ก่อสร้างก่อนเกิดเหตุจาก Naver Map ช่วงเดือน มกราคม ปี 68

ภาพจุดเกิดเหตุพื้นที่ก่อสร้างก่อนเกิดเหตุจาก Naver Map ช่วงเดือน มกราคม ปี 68 แบบ Street View

เรื่องจริงเป็นอย่างไร

โพสต์อ้างเกิดเหตุอุโมงค์รถไฟใต้ดินถล่ม เมื่อวันที่ 10 พ.ย.69 Thai PBS Verify ตรวจสอบแล้วเหตุการณ์อุโมงค์รถไฟใต้ดินระหว่างก่อสร้างถล่มเกิดขึ้นในเมืองควังมยอง จังหวัดคยองกี ประเทศเกาหลีใต้ แต่เป็นเหตุเมื่อเมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68 โดยภาพที่นำมาเผยแพร่ในโพสต์มีที่มาต้นฉบับจากภาพข่าวของสำนักข่าวเกาหลี แต่เมื่อตรวจสอบรายละเอียดของโพสต์อ้างบิดเบือนพบว่าภาพบางส่วนถูกดัดแปลงเพิ่มเติมด้วย AI 

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

ตรวจสอบที่มาของภาพด้วย Google Lens

Thai PBS Verify ตรวจสอบภาพแรกด้วย Google Lens พบว่าตรงกับภาพประกอบรายงานข่าวของ Korea JoongAng Daily เผยแพร่เมื่อวันที่ 14 เม.ย. 68 รายงานเหตุอุโมงค์รถไฟใต้ดินระหว่างก่อสร้างถล่ม บริเวณโครงการรถไฟสาย Shinansan ในเมืองควังมยอง จังหวัดคยองกี ประเทศเกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68

ตรวจสอบความผิดปกติของภาพด้วยเครื่องมือตรวจจับ AI

เมื่อตรวจสอบรายละเอียดของภาพเพิ่มเติม พบว่ามีบางส่วนแตกต่างจากภาพต้นฉบับ จึงนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพ AI พบว่าภาพมีแนวโน้มสร้างขึ้นด้วย AI 

เปรียบเทียบภาพกับรายงานข่าวจากสำนักข่าวต่างประเทศ

เมื่อนำภาพที่ถูกดัดแปลงด้วย AI มาเปรียบเทียบกับภาพรายงานข่าวของสำนักข่าว AP พบรายละเอียดบางส่วนแตกต่างกัน โดย AP ระบุว่าเหตุการณ์อุโมงค์ถล่มเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 เม.ย. 68

ตรวจสอบสถานที่เกิดเหตุด้วย Naver Map

Thai PBS Verify ตรวจสอบสถานที่เกิดเหตุเพิ่มเติมผ่าน Naver Map โดยอาศัยเบาะแสจากรายงานข่าวของ KBS News ซึ่งปรากฏป้ายชื่อถนน “양달로” หรือถนนยังดัล จึงนำชื่อถนนดังกล่าวไปค้นหาใน Naver Map และสำรวจพื้นที่โดยรอบผ่านมุมมอง Street View พบพื้นที่ก่อสร้างก่อนเกิดเหตุถล่มเมื่อเดือน เม.ย. 2568

ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้

  1. ทำให้ประชาชนเข้าใจผิดว่าภาพที่เผยแพร่เป็นภาพเหตุการณ์จริงทั้งหมด ทั้งที่มีการดัดแปลงรายละเอียดด้วย AI
  2. ทำให้เกิดความสับสนเกี่ยวกับข้อเท็จจริงของเหตุการณ์และที่มาของภาพ โดยเฉพาะเมื่อภาพถูกนำมาเผยแพร่ซ้ำโดยไม่มีการระบุแหล่งที่มา วัน เวลา สถานที่
  3. อาจทำให้ประชาชนเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับสถานการณ์อุบัติเหตุในต่างประเทศ และเชื่อว่าภาพที่มีรายละเอียดผิดปกติเป็นหลักฐานจากสถานที่เกิดเหตุจริง
  4. ลดความน่าเชื่อถือของภาพข่าวและสื่อที่นำเสนอเหตุการณ์จริง เมื่อมีการนำภาพไปดัดแปลงและเผยแพร่โดยไม่ชี้แจง
  5. เพิ่มความยากในการตรวจสอบข้อเท็จจริง เพราะภาพจากเหตุการณ์จริงสามารถถูกนำมาดัดแปลงด้วย AI จนมีรายละเอียดแตกต่างจากต้นฉบับ และทำให้ผู้รับสารแยกแยะได้ยากขึ้น

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  1. ตรวจสอบที่มาของภาพด้วย Google Lens หรือเครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับ เพื่อดูว่าภาพเคยถูกเผยแพร่จากแหล่งข่าวใดมาก่อน
  2. เปรียบเทียบภาพกับรายงานข่าวจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ โดยสังเกตรายละเอียดในภาพ เช่น ป้ายข้อความ อาคาร ถนน และสิ่งแวดล้อมโดยรอบ
  3. ตรวจสอบวันเวลาและสถานที่เกิดเหตุให้ตรงกับเนื้อหาที่โพสต์กล่าวอ้าง ไม่ควรพิจารณาจากภาพเพียงอย่างเดียว
  4. ใช้เครื่องมือตรวจจับภาพ AI เป็นข้อมูลประกอบการตรวจสอบ ไม่ควรใช้ผลจากเครื่องมือเพียงอย่างเดียวในการตัดสินว่าภาพเป็นภาพ AI หรือภาพจริง
  5. หากพบภาพที่มีรายละเอียดผิดปกติหรือยังตรวจสอบที่มาไม่ได้ ควรชะลอการแชร์ และตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งข่าวต้นทางก่อนเผยแพร่ต่อ
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

Verify

เนื้อหาได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน

ตรวจสอบข่าวปลอมทักเลย!