เศรษฐกิจสร้างสรรค์

ถ้าเศรษฐกิจในท้องถิ่นเติบโตได้จริง การ ‘กลับบ้าน’ ก็คงจะเป็นเรื่องง่าย นั่งลงแล้วสนทนาถึงความเป็นไปของเมืองสกลนคร เมืองที่มีเครื่องยนต์หลายตัว แต่ยังไม่มี ‘เกียร์’ ที่จะทำให้ทั้งหมดเดินเคลื่อนไปพร้อมกัน

ในโลกสมัยใหม่ที่หมกมุ่นกับความใหม่ (novelty) ไม่ว่าจะเป็นระบอบใหม่ ความคิดใหม่ คนแบบใหม่ ไปจนถึงเทคโนโลยีใหม่ ๆ การจะเป็น “คนสมัยใหม่” ก็ย่อมจะต้องผูกอยู่กับการเป็นคนที่ทำอะไรใหม่ ๆ อยู่ในสังคมใหม่ ๆ หรือแม้แต่ใช้แกตเจทใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา แน่นอนว่าสังคมสมัยใหม่ที่ให้บทบาทแก่มนุษย์มาแทนที่พระผู้เป็นเจ้าก็ทำให้มนุษย์กลายมาเป็นองค์ประธานผู้สร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ด้วย 

การแยก “การสร้างสรรค์” ออกจาก “การผลิต” ก็คือกลไกสำคัญที่จัดลำดับชั้นและแบ่งแยกแรงงานภายในสังคมหนึ่ง ๆ กลไกดังกล่าวนี้เองได้ทำหน้าที่ค้ำยันความเหลื่อมล้ำสารพัดแบบเอาไว้ และเป็นเครื่องมือในการปลอบประโลมความล้มเหลวผ่านการที่ผู้คนที่ล้มเหลวในระบบต้องหัดโทษตัวเองว่า สาเหตุของความล้มเหลวเกิดจากพวกเขาสร้างสรรค์ไม่พอ หรือไม่มีความคิดสร้างสรรค์ด้วย  

ชะตากรรมของโอไม่ต่างจากแรงงานที่เป็นฐานรากของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์อีกจำนวนมาก พวกเขาร่วงหล่นจากยุทธศาสตร์ชาติในการวิ่งหนีกักดักรายได้ปานกลางสู่ไทยแลนด์ 4.0 และเป้าหมายในการกระตุ้นเศรษฐกิจชาติด้วยอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ สูญสิ้นอาชีพในวิกฤตการณ์ครั้งใหญ่ และยังมองไม่เห็นความหวัง