decode Thai PBS
Futurism
  • Journalism
  • Education
  • Sustainability
  • Workers/Economy
  • Human Rights
Democracy
  • Crack Politics
  • Peaceful
Conflict Resolution
  • Justice
  • Environment
  • Inequality
  • Welfare state
  • New World Order
Life Matters
  • Gender & Sexuality
  • Human & Society
  • Play Read
  • Young Spirit
Media
  • Documentary
เข้าสู่ระบบ
decode Thai PBS
    • ดูทั้งหมด
    • Journalism
    • Education
    • Sustainability
    • Workers/Economy
    • Human Rights
    • ดูทั้งหมด
    • Crack Politics
    • Peaceful
    • ดูทั้งหมด
    • Justice
    • Environment
    • Inequality
    • Welfare state
    • New World Order
    • ดูทั้งหมด
    • Gender & Sexuality
    • Human & Society
    • Play Read
    • Young Spirit
    • ดูทั้งหมด
    • Documentary

ขนาดตัวอักษร

decode Thai PBS

สำนักเครือข่ายสื่อสาธารณะ

องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (Thai PBS)

PRIVACY POLICY / TERM OF USE

รู้จัก DE/CODE

De/Code คือใครติดต่อเรา

Follow DE/CODE

Copyright © 2026 Decode Thai PBS. All rights reserved.

accessibility

ขนาดตัวอักษร
ระยะห่างข้อความ
ปรับสีสำหรับตาบอดสี
Futurism

Futurism

ความไว้ใจ เรือนจำ และเทปแดง ศิลปะแห่งการต่อต้านเผด็จการของ Htein Lin ด้วยความหวังประชาชนเมียนมาFuturism

ความไว้ใจ เรือนจำ และเทปแดง ศิลปะแห่งการต่อต้านเผด็จการของ Htein Lin ด้วยความหวังประชาชนเมียนมา

เรื่องจริงจากเรือนจำของ Htein Lin ตัวตน เนื้อหนัง ชีวิต และอิสรภาพบนก้อนสบู่ สู่ 'ตัวอักษร' ที่ฉายวัฏจักรของการรัฐประหารเมียนผ่านสายตาชาย(เกือบ)ชราที่ต่อต้านรัฐประหารด้วยศิลปะ
ธเนศ แสงทองศรีกมลREAD MORE
อ่าน-สร้าง-ชาติ ‘ชาติ’ ที่เต็มไปด้วยนักอ่าน และการปลดปล่อยอิสรภาพของมนุษย์Futurism

อ่าน-สร้าง-ชาติ ‘ชาติ’ ที่เต็มไปด้วยนักอ่าน และการปลดปล่อยอิสรภาพของมนุษย์

การอ่านจะพาเราทั้งสังคมไม่ว่าคนรุ่นไหน ยากดีมีจนอย่างไร หนังสือจะพาเราเดินทางไปพบกับอิสรภาพของมนุษย์ แม้ถูกจองจำ
วิภาพร วัฒนวิทย์READ MORE
ชาตินิยมล้นเกิน หรือเพราะสื่อกระพือความขัดแย้งFuturism

ชาตินิยมล้นเกิน หรือเพราะสื่อกระพือความขัดแย้ง

เราได้เห็นแผนที่และภาพดินแดนที่ช่วงชิงกัน แต่เรายังไม่ “เห็น” ชีวิตของคนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่นี้มากนัก
นวลน้อย ธรรมเสถียรREAD MORE
สมรภูมิลำไย ในวันที่ไฟชายแดนไทย-เขมร ร้อนถึงปากท้องFuturism

สมรภูมิลำไย ในวันที่ไฟชายแดนไทย-เขมร ร้อนถึงปากท้อง

4 ภารกิจ 4 เดือนของรัฐบาล "อนุทิน1" ลึกสุดใจจากชาวสวนลำไยในวันที่ไฟชายแดนไทย-เขมร ร้อนถึงปากท้อง-เศรษฐกิจ “แรงงานกัมพูชาสำหรับที่อื่นอาจไม่จำเป็น แต่สำหรับชาวสวนจันทบุรี โป่งน้ำร้อน สอยดาว สระแก้ว เราจำเป็นมาก ชาวสวนอย่างเราจะตายหมดแล้ว”
ธเนศ แสงทองศรีกมลREAD MORE
เล่นแร่แปรธาตุ ‘มหาลัย’ สู่ ‘บรรษัททางการศึกษา’ ที่ไร้เสรีภาพFuturism

เล่นแร่แปรธาตุ ‘มหาลัย’ สู่ ‘บรรษัททางการศึกษา’ ที่ไร้เสรีภาพ

ผลกระทบของรัฐประหารที่ไม่ใช่แค่สั่นคลอนต่อระบอบการเมือง แต่ยังรวมไปถึงการอุดมศึกษา ที่รัฐประหารเป็นช่วงเวลาสำคัญในการออกนอกระบบของมหาวิทยาลัย เปิดช่องทางให้ ‘อำนาจการเมืองและทุน’ เข้ามากำกับคุณค่า การเป็นที่รับรู้ของสถาบันอุดมศึกษา ในขณะเดียวกันความพยายามนี้ ก็มีเสียงสะท้อนจากภายในและภายนอกระบบ ว่าการอุดมศึกษาไทย ซุกปัญหา “ทุน” และ “อำนาจ” ไว้ใต้พรม รายงาน Failed University ที่แปลว่า มหาวิทยาลัยที่ล้มเหลว จากข้อเสนอของ ร.ศ. ดร. พันธุ์ปิติ เปี่ยมสง่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และนักวิชาการร่วมจัดทำรายงานรวบรวมปัญหาภายในอุดมศึกษา ของความพยายามนำตัวเลขการจัดอันดับแรงก์กิ้งมาเป็นตัววัดผลสำเร็จทางการศึกษา ละทิ้งการพัฒนาผู้เรียนผ่านการปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัย ไม่ส่งเสริมนักวิชาการให้ปฏิบัติหน้าที่ผลิตงานวิจัยสร้างสรรค์ สะท้อนคำขยายของรายงานที่ว่าด้วย ‘อำนาจที่ไร้เป้าหมาย เกียรติยศที่ไร้ความก้าวหน้า’ ซึ่ง รศ. สมชาย ปรีชาศิลปกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หยิบยกรายงานมาขยายสภาวะระบบการเมือง ‘บ้านใหญ่’ ของสภามหาวิทยาลัยที่ชัดเจนหลังจากมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ ใช้ตำแหน่งเก้าอี้ภายในสภาเพื่อกอบโกยผลประโยชน์ส่วนตัว ผลัดกันรับตำแหน่ง มีฐานเสียงโดยไม่จำเป็นต้องสนใจกับกระแสทิศทางความเห็นภายนอก  ในฐานะผู้สอนสาขานิติศาสตร์ รศ. สมชาย ยกตัวอย่างถึงความบิดเบี้ยวของกระบวนการยุติธรรมไทย ที่ไม่เคยเห็นจุดยืนจากสำนักสาขานิติศาสตร์ ออกมาโต้แย้งจากความเห็นเชิงสถาบัน ทำให้เสียงของการโต้แย้งเป็นเพียงปัจเจก ไม่มีการระบุสังกัดเพราะถูกห้ามไม่ให้พูดถึง เสรีภาพการแสดงออกจึงเกิดขึ้นตราบที่ไม่กระทบกับอำนาจรัฐ ทั้งที่สิ่งเหล่านี้ […]
ณัฐณิชา มีนาภาREAD MORE
‘ฟ้องปิดปาก’ ไม่แผ่ว! หายนะทางสิ่งแวดล้อมที่ป้องกันได้ด้วยกม.และเจตจำนงทางการเมืองFuturism

‘ฟ้องปิดปาก’ ไม่แผ่ว! หายนะทางสิ่งแวดล้อมที่ป้องกันได้ด้วยกม.และเจตจำนงทางการเมือง

“เขาไม่ต้องการชนะหรอก เขาแค่ต้องการให้เราเงียบ และมันเป็นวิธีการที่รวดเร็วที่สุดที่จะปิดปากไม่ให้ใครพูดถึงผลกระทบต่อสาธารณะ” เสียงสะท้อนจาก เบญจา แสงจันทร์ คณะก้าวหน้า ในฐานะผู้ถูกฟ้องคดีปิดปากจากภาคธุรกิจ เหตุจากการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลที่กล่าวอ้างเอื้อผลประโยชน์ต่อภาคธุรกิจในขณะปฏิบัติหน้าที่สส. รูปแบบการฟ้องคดีปิดปากหรือคดี SLAPP (Strategic Lawsuit against Public Participation) กลายเป็นเครื่องมือของทุนและรัฐใช้เพื่อหวังผลให้เสียงของการเรียกร้องสิทธิอ่อนแรงและเงียบลง ไม่เว้นแม้แต่นักปกป้องสิทธิ หรือผู้แทนทางการเมืองที่ถูกเลือกมาจากประชาชนก็ล้วนถูกฟ้องดำเนินคดีทั้งสิ้น โดยผู้ฟ้องไม่ได้มุ่งแสวงหาข้อเท็จจริงด้วยกระบวนการยุติธรรม ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง SLAPP จึงไม่เพียงตีแผ่ความอยุติธรรมที่นักปกป้องสิทธิด้านสิ่งแวดล้อมต้องเผชิญ แต่ยังสื่อถึงพลัง ความกล้าหาญ และความหวังของผู้คนที่ยังคงยืนหยัดต่อสู้เพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อม และเรียกร้องให้มีการจัดทำกลไกทางกฎหมายที่เป็นธรรมและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน ทั้งยังเปิดเวทีสำหรับการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างนักกิจกรรม นักกฎหมาย ภาคประชาสังคม และสื่อมวลชน เพื่อร่วมกันหาทางออกจากปัญหา SLAPP ‘ฟ้องปิดปาก’ มรดกตกทอดจากรัฐประหาร  ย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 2557 ที่สังคมไทยอยู่ภายใต้ระบบรัฐประหาร เกิดพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 พ.ร.บ. นี้ถูกใช้บังคับควบคุมการแสดงออกด้วยการชุมนุมเพื่อเรียกร้องสิทธิของประชาชน และเป็นหนึ่งเหตุผลที่รัฐใช้ในการดำเนินคดีกับผู้ออกมาเรียกร้องปกป้องสิทธิของตนเอง เช่นในกรณี ‘เทใจให้เทพา’ ชาวบ้านในพื้นที่ อ.เทพา จ.สงขลา คัดค้านการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินในพื้นที่ ด้วยการจับกุมและดำเนินคดีแกนนำทั้ง 17 คน ข้อหาขัดขวางการจับกุม ทำร้ายร่างกายเจ้าหน้าที่รัฐ ฝ่าฝืน พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ  […]
ณัฐณิชา มีนาภาREAD MORE
วังวน ‘คนสองรุ่น’ ถมเงินบนแปลงข้าวโพด ‘มีกินเพราะข้าวโพด อดตายก็เพราะข้าวโพด’Futurism

วังวน ‘คนสองรุ่น’ ถมเงินบนแปลงข้าวโพด ‘มีกินเพราะข้าวโพด อดตายก็เพราะข้าวโพด’

กว่า 40 ปีของข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ไทย วังวนชีวิตที่ผูกติดกับหนี้สินของเกษตรกรข้าวโพด แปลงสีน้ำตาลที่ใช้ซ้ำจนไม่อาจเหลือที่ทำกิน และอนาคตของลูกหลาน
ธเนศ แสงทองศรีกมลREAD MORE
ข้าวโพดนายทุน ฝุ่นข้ามแดนในภาวะสงครามเมียนมาFuturism

ข้าวโพดนายทุน ฝุ่นข้ามแดนในภาวะสงครามเมียนมา

กว่าทศวรรษแห่งคำถามบนแปลงข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ตัวเลขส่งออกและพื้นที่ปลูกที่โตต่อเนื่อง สวนทางกับรายได้เกษตรกรบนน่านน้ำสีน้ำตาล และไฟสงครามที่เต็มไปด้วย 'หนี้'
ธเนศ แสงทองศรีกมลREAD MORE
ความกลัวเป็นเรื่องร้ายแรง สิ้นเสียงชัตเตอร์ เหลือไว้เพียง “ความโดดเดี่ยว” ของช่างภาพอิสระในสนามข่าวการเมืองFuturism

ความกลัวเป็นเรื่องร้ายแรง สิ้นเสียงชัตเตอร์ เหลือไว้เพียง “ความโดดเดี่ยว” ของช่างภาพอิสระในสนามข่าวการเมือง

น้อยครั้งที่ปากกระบอกปืนจะหันมาทางสื่อ แต่ทุกครั้งที่หันมามันน่ากลัวเสมอ ชวนคุยกับ ยศธร ไตรยศ ช่างภาพอิสระจาก Realframe ในวันที่เสรีภาพสื่อถอยหลังกลับ และภาพถ่ายไม่ใช่ประจักษ์พยานแห่งความจริงในสายตารัฐไทย
ธเนศ แสงทองศรีกมลREAD MORE
15,000 พิมพ์เขียวรร.ขนาดเล็ก ความหวังใต้ดวงตะวันที่สาดส่องไม่เท่ากัน แบ่งแยกและควบรวมFuturism

15,000 พิมพ์เขียวรร.ขนาดเล็ก ความหวังใต้ดวงตะวันที่สาดส่องไม่เท่ากัน แบ่งแยกและควบรวม

เมื่อเด็กเกิดน้อย การมีอยู่ของรร.ขนาดเล็กจึงเป็นเรื่องปกติ 15,000 พิมพ์เขียวที่กระจายอยู่ทั่วประเทศในรร.เล็ก หลักฐานเชิงประจักษ์ชิ้นสำคัญที่บอกว่า 'โรงเรียนขนาดเล็กไม่ใช่ปัญหา'
ภาณุพัฒน์ บุญรื่นREAD MORE
ถอนคำสาป หาทางรอดสื่อดิจิทัล สร้างคุณค่าข่าว X ระบบนิเวศใหม่Futurism

ถอนคำสาป หาทางรอดสื่อดิจิทัล สร้างคุณค่าข่าว X ระบบนิเวศใหม่

จากจุดเริ่มต้นจากการสื่อสารของนักข่าวพลเมืองตั้งแต่ปี 2551-2566 ท่ามกลางพายุภูมิทัศน์สื่อที่เปลี่ยนแปลงอัตราเร่งที่เร็วและแรง ยังไม่นับรวมถึงการเติบโตและความหลากหลายของสื่อในยุคนี้ การสื่อสารประเด็นทางสังคมยังคงเผชิญกับความท้าทายที่ต้องอยู่ให้รอด ยืนระยะให้นานแล้ว ยังฝันไกลและอยากไปให้ถึงจุดกึ่งกลางระหว่าง Commercial และท้าชนความอยุติธรรมในสังคม 
นทธร เกตุชูREAD MORE
‘ใครจะมาส่งหนู’ ยื้อ ‘ควบรวมรร.เล็ก’ ให้นานที่สุด เพราะยาเม็ดเดียวไม่ได้แก้ทุกปัญหาFuturism

‘ใครจะมาส่งหนู’ ยื้อ ‘ควบรวมรร.เล็ก’ ให้นานที่สุด เพราะยาเม็ดเดียวไม่ได้แก้ทุกปัญหา

หลายทศวรรษที่โรงเรียนขนาดเล็กยังเหมือนเดิม บุคลากร งบประมาณ และคุณภาพการศึกษา คือโจทย์สำคัญของโรงเรียนขนาดเล็กที่จะต้องแก้ แต่จะทำอย่างไรเมื่อชุมชนที่เข้มแข็ง ก็ไม่อาจรั้งโรงเรียนไว้ได้เช่นเดิม?
ภาณุพัฒน์ บุญรื่นREAD MORE