นทธร เกตุชู

หรือคำพยากรณ์จะเป็นจริง! 'ปลาจะกินดาว' เป็นคำเปรียบเปรยถึงกลียุคในสังคมไทย ซึ่งถูกใช้มาหลายช่วงเวลาทั้งตอนเผชิญความรุนแรงทางการเมือง การทุจริตฉาวโฉ่ กระทั่งตอนนี้ที่เรากำลังเผชิญกับหายนะทางสิ่งแวดล้อม

รอข้อมูลแค่ 5% จากกรมโรงงานฯ หลังจากที่ข้อมูล 95% หลายฝ่ายชี้ชัดแล้วว่ามลพิษเริ่มต้นจากที่ใด หรือจริงๆแล้ว 'ไม่เคยมีผู้ร้ายฝ่ายเดียวในอาชญากรรมสิ่งแวดล้อม’

ครั้งแรกที่กมธ.ปภและหน่วยงานจากส่วนกลางและท้องถิ่นลงพื้นที่เพื่อค้นหาต้อตอของกรณีน้ำดำสระบุรีหลังจากปรากฏน้ำดำสระบุรีกินเวลากว่า 1 เดือน มีปัญหาหนักยิ่งขึ้นในช่วง 5 ปีหลัง และเรื้อรังมานานกว่า 28 ปี

คำสารภาพและการซัดทอด น้ำดำสระบุรียังไม่จบ! หากปิดโรงงาน ‘เล็ก’ ครั้งนี้ ยังไม่สามารถหยุดยั้งมลพิษได้

ปริศนาน้ำดำคลองห้วยตะเข้–คลองหนองน้ำเขียว ยังมีโรงงานรีไซเคิล บ่อหลุมฝังกลบไปจนถึงโกดังเก็บวัตถุระเบิด อีกกี่ครั้งที่ประชาชนต้อง ‘รอ’ แต่ผู้ก่อมลพิษลอยนวล

72 ปีผ่านไปหลังการสูญหายของหะยีสุหลง สังคมไทยไม่อาจก้าวพ้นความขัดแย้งนี้ได้ทางออกของการปรองดองในชายแดนใต้อาจเริ่มต้นที่นี่ ที่ซึ่งรัฐไทยจะยอมรับความหลากหลาย และอัตลักษณ์ของผู้คนในฐานะมนุษย์ไม่ใช่ภัยคุกคามของรัฐ

ภาคประชาชนเสนอร่างกฎหมาย PRTR กลับเข้าสภาฯ อีกครั้ง หลังครม. ไม่ได้ยืนยันร่างดังกล่าวกลับไปให้รัฐสภาลงมติยืนยันจำเป็นต้องมีร่างแยกเฉพาะ เพื่อให้หลักการสำคัญไม่หล่นหาย

มหากาพย์บ่อดำหนองพะวาสู่บ่อแดงหนองละลอกไม่จบที่รุ่นเรา และการกลับไปนับหนึ่ง ร่างกฎหมาย PRTR อีกครั้งก็ไม่อาจการันตีได้ว่าสิ่งแวดล้อมและชีวิตที่สูญเสียไปนั้นจะกลับคืน เมื่อทุกเวลาที่เสียไปไม่ใช่การรอ แต่นับถอยหลังต่อการสูญเสียบ้านทั้งหลังของครอบครัวใดครอบครัวหนึ่งไปตลอดกาล

เลยพ้นจากความฝันของจีน(China Dream) ไปสู่ดินแดนอุดมคติของจีน(China Utopia) การพาตัวเองไปยืนบนแท่นอันดับหนึ่งของประชาคมโลกจีนต้องปฏิรูปตัวเองจากภายใน และพยายามนำเสนอ ‘ความเป็นจีน’ ที่แตกต่างจากยุคที่ผ่านมาทั้งในรูปแบบของตัวแทนวัฒนธรรมตะวันออก ความเด็ดขาดของกฏหมาย ไปจนถึงหลักการคิดที่ไม่มีใครคาดคิดว่ากฏหมายจะกลายเป็น soft power ได้เหมือนกัน

เมื่อไฟหลายกองยังไร้เจ้าภาพ รวมถึงนโยบายการจัดการไฟและฝุ่นเหล่านี้กลับดูถอยหลังมากไปกว่าเดิมหลังมีเสียงเบรก พ.ร.บ.อากาศสะอาด ในรัฐสภา เสียงจากคนหน้าไฟที่ชี้ให้เห็นถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้นในปีนี้ ท่ามกลางม่านหมอกของฝุ่นควัน อคติ และความซับซ้อนของปัญหาฝุ่น วาระระดับชาติกำลังถูกจัดการเพื่อมุ่งหาทางออกหรือกำลังถูกผลักให้ถอยหลังอีกครั้ง

เลี้ยงเด็กหนึ่งคน ใช้คนทั้งหมู่บ้านก็ไม่พอ หากไร้สวัสดิการเด็กเล็กถ้วนหน้า เพราะการเลี้ยงเด็กไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นหน้าที่ทั้งสังคมว่าเราจะสร้างคนแบบไหนขึ้นมาในอนาคต

พัสดุที่บรรจุ ‘ความน่าจะทำ’ มากมายของมนุษย์เช่นเดียวกับการมีอยู่ของดาวหมา อาจหมายถึงคำภาวนาของมนุษย์ที่อยากให้ความน่าจะทำหายไป