เศรษฐกิจแพลตฟอร์ม

ส่องภาระที่ไรเดอร์ต้องแบกในชื่อของพาร์ทเนอร์-อาชีพอิสระ-คนส่งของ ในวันที่ค่ารอบเหลือเพียง 15 บาท ทางออกและกับดักของอาชีพไรเดอร์แพลตฟอร์ม กับการคำนวณจุดคุ้มทุนของบริษัทแพลตฟอร์ม  คุ้มทุนที่ว่าคือคุ้มทุนลูกค้า ร้านค้า ไรเดอร์ หรือเพียงแค่แพลตฟอร์ม

เมื่อโรคระบาดผสมโรมเข้ากับการแย่งชิงส่วนแบ่งทางการตลาดอย่างเอาเป็นเอาตาย จากวันนั้นจนวันนี้ บางทีเราอาจได้รับข้าวเที่ยงในวันร้อนระอุจากไรเดอร์ผู้ไม่มีสัญชาติไทย หรือไร้สัญชาติกันอยู่ De/code คุยกับ อ.อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ ในมุมมองเรื่องสิทธิแรงงานในโลกไร้พรมแดนและกับดักรัฐชาติ มรดกตกทอดจากยุคสงครามเย็น

พูดคุยกับตัวแทนไรเดอร์ ที่มองว่าอาชีพนี้ยังไม่ควรค่าแก่การทำมันเป็นงานประจำ และทางออกร่วมกันที่ทั้งบริษัทแพลตฟอร์ม และไรเดอร์จะอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ภายในโลกเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม

สังคมไทยไม่สามารถดำเนินไปบนสมมุติฐานว่าคนทุกคนหรือทุกกลุ่มมีความสามารถในการเข้าถึงโลกดิจิทัลในระดับเดียวกันอีกต่อไป เพราะการเพิกเฉยเท่ากับว่าสถาบันทางสังคมต่าง ๆ ไม่ว่าระบบการศึกษา การแข่งขันทางเศรษฐกิจ หรือตลาดแรงงาน จงใจที่จะให้แต้มต่อกับกลุ่มคนที่มีความได้เปรียบ

แกะรอย "อนาคตของงาน" จ้างงานอย่างไรให้คนงานมีส่วนร่วม และนโยบายทางเศรษฐกิจและสังคมของไทยมีความเที่ยงธรรมมากได้อย่างไรบ้าง

‘รายได้ดี มีอิสระ ออกแบบการทำงานได้ด้วยตัวคุณเอง’ คือ 3 คียเวิร์ดหลักของอาชีพที่มาแรงที่สุดแห่งยุค อย่างอาชีพ ‘ไรเดอร์’ หรือ พนักงานรับส่งสินค้าด้วยรถจักรยานยนต์ จากจุดเริ่มต้นที่ใครหลายคนใช้เป็นอาชีพเสริมเพื่อหารายได้พิเศษ มาวันนี้ด้วยพิษเศรษฐกิจที่ไม่มีทีท่าว่าจะดีขึ้น ซ้ำเติมไปด้วยการเข้ามาของโควิดดิสรัปชั่น ส่งผลให้อาชีพไรเดอร์กลายมาเป็นอาชีพหลักของแรงงานยุค 2020