ทายาทผู้สูงอายุ เจ้าของที่ดินริมถนนบ้านหมนเหนือ ต.ท่าเรือ อ.เมืองนครศรีธรรมราช ลุกขึ้นมาทวงสิทธิ์ค่าเวนคืนที่ดิน ตั้งแต่ปี 2520 หลังแขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 1 ขอใช้พื้นที่ขยายผิวจราจร
จนถึงขณะนี้ยังไม่ได้รับเงิน และความจริงถูกเปิดเผย เมื่อ 3 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากแขวงทางหลวง มีความจำเป็นต้องการขยายพื้นที่เพิ่ม กลับพบว่าชื่อกรรมสิทธิ์ผู้ครอบที่ดินยังเป็นของชาวบ้าน กรณีนี้มีผู้ได้รับความเดือดร้อนทั้งหมด 23 คน ปัจจุบันยังเหลือชีวิตเพียง 3 คน
ยายเทียม อาชาฤทธิ์ 1 ใน 3 ผู้ถือครอบครองที่ดิน ซึ่งยังมีชีวิตอยู่ จากจำนวน 23 คน รวมที่ดินทั้งหมด 25 แปลง ที่เคยถูกแขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 1 เจรจาขอเวนคืนที่ดินเพื่อขยายถนน บริเวณบ้านหมนเหนือ หมู่ 15 ต.ท่าเรือ อ.เมือง จ.นครศรีธรรมราช ตั้งแต่ปี 2520 หรือ เมื่อ 46 ปีก่อน
ในส่วนผู้ที่ถูกรื้อถอนบ้านรวมถึงยายเทียม มีการจ่ายเงินค่าเวนคืนแล้วเสร็จตั้งแต่สมัยนั้น คงเหลือเพียงค่าเวนคืนที่ดินติดกับริมถนน เฉลี่ยคนละ 1 งานเศษที่ยังตกค้าง การติดตามความคืบหน้าเพื่อทวงถามสิทธิ์ของตัวเองในสมัยนั้น ทำได้เพียงเดินทางไปสอบถามจากผู้นำท้องถิ่นอย่างผู้ใหญ่ แต่ไม่มีความคืบหน้าใด ๆ จนข่าวคราวเงียบหายไปกับกาลเวลา
กระทั่งปี 2563 แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราช ที่ 1 เตรียมดำเนินการปรับถนนทางหลวงหมาย 408 ตอนหัวถนน-เฉลิมพระเกียรติ เพราะตลอดหลายปี ได้รับการร้องเรียนจากผู้ใช้รถว่า ถนนบริเวณดังกล่าว เกิดอุบัติเหตุขึ้นบ่อยครั้ง เนื่องจาก พื้นถนนมีความลาดเอียงไม่ได้มาตรฐาน ไม่รับโค้ง จึงมีความจำเป็นต้องการขยายผิวถนนออกไปอีก 6 เมตร
เมื่อเจ้าหน้าที่แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราช ที่ 1 ลงพื้นที่สำรวจพบว่า ที่ดินทั้งหมดยังอยู่ในการครอบครองของชาวบ้าน ยังไม่มีการโอนให้อยู่ในการดูแลของแขวงทางหลวงแต่อย่างใด จึงเกิดคำถามจากทายาท ของผู้ที่เสียชีวิตไปแล้ว รวม 20 คน จึงสอบถามความจริงจากผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ทั้ง 3 คน
นายภราดร อมรลักษณ์ ตัวแทนชาวบ้านหมนเหนือ เล่าว่า เมื่อทายาทผู้ครอบครองสิทธิ์ที่ดินรับทราบความจริง เริ่มการเคลื่อนไหวค้นหาหลักฐาน ทวงสิทธิ์ค่าเวนคืนให้กับบรรพบุรุษที่ควรจะได้ เพราะตลอดระยะได้กันพื้นที่ไว้ให้แขวงทางหลวง ไม่มีชาวบ้านคนใดเข้าไปใช้ประโยชน์
จากนั้นมีการนำเรื่องเข้าร้องเรียนต่อศูนย์ดำรงธรรม จ.นครศรีธรรมราช ซึ่งชาวบ้านเองต่างได้รับความมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามได้เกิดคำถามหลายประเด็นต่อกรณีนี้ว่า ทำไมตอนนั้นเวนคืนแล้วไม่ได้เงิน และปล่อยให้เวลาล่วงเลยมานานกว่า 40 ปี
นายภราดร เล่าต่อว่า ขณะนั้นผู้ใหญ่บ้าน นำเงินมาให้ชาวบ้าน เฉพาะค่าย้ายบ้าน และค่าต้นไม้เท่านั้น ส่วนค่าเวนคืนที่ดินผู้ใหญ่บ้านบอกว่า แขวงทางหลวงจะจ่ายให้ตอนมาทำถนน ซึ่งกว่าจะมาทำถนน 4 เลน เมื่อช่วงปี 2551-2552 หรือ 32 ปีผ่านไป โดยได้รับการบอกเล่าหรือยืนยันจากยายเทียม ตาเรียบ และตาเคลื่อน เจ้าของที่ดินเพียง 3 คน ที่ยังมีชีวิต
รวมถึงกรณีการเพิกถอนที่ดินที่ถูกเวนคืนแล้ว ทำไมจึงไม่มีโฉนดใบใหม่ เพราะที่ดินทั้งหมดยังไม่ถูกเวนคืน ที่ดินยังเป็นชื่อเจ้าของเดิมทั้งหมด บางรายถือครอง สค.1 นส.3 และบางรายไม่มีเอกสารสิทธิ์ (ซึ่งข้อพิรุธนี้เตรียมยื่นต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ ป.ป.ช.ช่วยตรวจสอบข้อเท็จจริงต่อไป)
ส่วนข้อสงสัยที่ว่า ผ่านมาตั้งแต่ปี 2520 ทำไมจึงไม่รู้ความจริงที่รู้ตอนนี้ เพราะอะไร เนื่องจากรุ่นลูก และหลานของทุกคน รู้แต่เพียงว่า หน้าบ้านของตัวเองเป็นของแขวงทางหลวง มาโดยตลอด เพิ่งมารู้ความจริง เมื่อปี 2561
เนื่องจาก ยายเทียมต้องการโอนที่ดินด้านหลัง ซึ่งมีโฉนด เป็นแปลงที่แบ่งแยกจากทางหลวงให้ลูกชาย แต่เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินลงตรวจสอบมีการแจ้งว่า ที่ดินอีกแปลงตั้งอยู่ด้านหน้ายังเป็นของยายเทียม ลูกชายจึงไปติดต่อแขวงทางหลวง
มีการติดตามเรื่องอยู่หลายครั้ง แต่ไม่มีความคืบหน้า และที่ทุกคนมารู้ความจริงอีกครั้ง เมื่อกำลังจะมีโครงการปรับปรุงถนน เมื่อปี 2563 ชาวบ้านจึงขอให้แขวงทางหลวงชี้แจงว่า ที่ดินทั้ง 25 แปลงนี้ มีสถานะอย่างไร ซึ่งตอนนี้มีเอกสารรับรองว่า ยังไม่ได้รับเงินค่าเวนคืนที่ดินทั้ง 25 แปลงนี้ จากแขวงทางหลวง และสิทธิ์ครอบครองที่ดินทั้งหมด ยังเป็นของชาวบ้าน
ขณะเดียวกันชาวบ้านได้รับการชี้แจงว่า แขวงทางหลวงจะมีการปรับปรุงถนนเข้ามาในที่ดินอีก 6 เมตร ชาวบ้านจึงรวมตัวกันคัดค้าน และเมื่อเรื่องถึงศาลปกครองนครศรีธรรมราช แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 1 จึงยอมแก้ไขแบบในสัญญาจ้าง แต่ยังค้างเรื่องค่าเวนคืนที่ดิน
ตุลาการศาลปกครองแจ้งให้แขวงทางหลวงนครศรีธรรมราชที่ 1 ทราบว่า จะต้องจัดการเรื่องค่าเวนคืนที่ดินให้ชาวบ้านให้เรียบร้อย ภายในปี 2565 ถ้าไม่เรียบร้อยให้ชาวบ้านมาฟ้องใหม่ จวบจนเวลาล่วงเลยมาจนถึงปัจจุบัน
ขณะนี้แขวงทางหลวงพร้อมจ่ายเงินค่าเวนคืน แต่ติดที่สำนักงานที่ดินนครศรีธรรมราช ยังไม่สามารถออกโฉนดได้ และชาวบ้านไม่รู้ว่าติดปัญหาอะไร ทั้ง ๆ ในที่ประชุมล่าสุด 21 เม.ย.2566 ที่ผ่านมา ขณะที่ตัวแทนของสำนักงานที่ดินจังหวัดนครศรีธรรมราช แจ้งว่า สามารถออกโฉนดที่ดินได้โดยเร็ว เพื่อให้ชาวบ้านจะนำไปรับเงินค่าเวน จากแขวงทางหลวง
สำหรับพื้นที่ 1 งานเศษ (100 ตารางวา เศษ) ชาวบ้านได้รับเงินค่าเวนคืน เฉลี่ยคนละ 3-5 แสนบาท และแขวงทางหลวงพร้อมชดเชย โดยมีกำหนดระยะเวลา หลังยื่นเรื่องชาวบ้านจะได้รับเงินค่าเวนคืนภายใน 2-3 เดือน
แต่ยังเกิดความล่าช้า เนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่ ยังถือครองเอกสารสิทธิ์ สค.1 และ นส.3 ก เพราะเมื่อยกที่ดินให้แขวงทางหลวงแล้ว จึงไม่ได้ไปยื่นขอออกโฉนดบนพื้นที่ดังกล่าวแต่อย่างใด
รายงาน : กวีวงศ์ ธีระกุล ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส