การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ปี 2569 ถือเป็นวาระแห่งชาติครั้งสำคัญที่ประชาชนชาวไทยทุกคนจะได้มีส่วนร่วมในการกำหนดอนาคตของประเทศ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้การเลือกตั้งเป็นหน้าที่ของปวงชนชาวไทยที่ต้องไปใช้สิทธิอย่างอิสระโดยคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม โดย สส.ที่เลือกเข้าไปจะทำหน้าที่เป็นตัวแทนในการออกกฎหมาย พิจารณางบประมาณแผ่นดิน และตรวจสอบการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล
ในปี 2569 นี้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้กำหนดวันเลือกตั้งทั่วไปในวันอาทิตย์ที่ 8 ก.พ.2569 อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ที่มีความจำเป็นไม่สามารถไปใช้สิทธิในวันดังกล่าวได้ และได้ดำเนินการลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าเอาไว้ในช่วงวันที่ 20 ธ.ค.2568 - 5 ม.ค.2569 จะต้องออกมาใช้สิทธิใน วันอาทิตย์ที่ 1 ก.พ.2569 ระหว่างเวลา 08.00 - 17.00 น.
เลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. ไปที่ไหน-เตรียมอะไรบ้าง ?
สถานที่ลงคะแนนสำหรับการเลือกตั้งล่วงหน้าถูกจัดเตรียมไว้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนอย่างทั่วถึง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้
- สถานที่เลือกตั้งกลางในเขตเลือกตั้ง จำนวน 421 แห่ง สำหรับผู้ที่มีชื่อในทะเบียนบ้านในเขตนั้นแต่ติดภารกิจในวันเลือกตั้งจริง
- สถานที่เลือกตั้งกลางนอกเขตเลือกตั้ง จำนวน 424 แห่ง สำหรับผู้ที่ทำงานหรือพักอาศัยอยู่นอกจังหวัดที่เป็นภูมิลำเนาเดิม
- สถานที่เลือกตั้งกลางสำหรับคนพิการ ทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ กกต. ได้จัดเตรียมสถานที่พิเศษใน 18 จังหวัด รวม 22 แห่ง เพื่อให้กลุ่มเปราะบางสามารถเข้าถึงการลงคะแนนได้อย่างสะดวกและปลอดภัย
หลักฐานสำคัญในการแสดงตน
- บัตรประจำตัวประชาชน บัตรหมดอายุก็สามารถใช้แสดงตนได้
- บัตรหรือหลักฐานอื่นที่ทางราชการออกให้ ต้องมีรูปถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก และ ไม่หมดอายุ เช่น ใบขับขี่ หนังสือเดินทาง (พาสปอร์ต) หรือบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐ
- หลักฐานภาพอิเล็กทรอนิกส์ สามารถแสดงผ่านแอปพลิเคชันของรัฐ ได้แก่ ThaiD, DLT QR LICENCE และ แอปพลิเคชันบัตรคนพิการ
เลือกตั้งล่วงหน้า กาบัตร 2 ใบ "เขียวและชมพู"
ในวันเลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ.2569 ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้รับบัตรลงคะแนนเพียง 2 ใบ เท่านั้น เพื่อเลือกผู้แทนเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรที่มีจำนวนรวม 500 คน
- บัตรสีเขียว ใช้สำหรับเลือกผู้สมัครรายบุคคลในเขตเลือกตั้งของท่าน บัตรใบนี้จะมีเพียงหมายเลขผู้สมัครและช่องกากบาท ผู้มีสิทธิจะต้องจดจำหมายเลขผู้สมัครที่ตนเองชื่นชอบให้แม่นยำ
- บัตรสีชมพู ใช้สำหรับเลือกพรรคการเมือง บัตรใบนี้จะมีหมายเลขพรรค โลโก้ และชื่อพรรคการเมืองระบุไว้อย่างชัดเจน เพื่อนำคะแนนไปคำนวณสัดส่วน สส. บัญชีรายชื่อจำนวน 100 คน
อย่าลืม! ในวันเลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. จะไม่มีการออกเสียงประชามติ (บัตรสีเหลือง)
วิธีตรวจสอบสิทธิ-ข้อมูลผู้สมัครทางออนไลน์
ก่อนเดินทางไปหน่วยเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถตรวจสอบข้อมูลทั้งหมดได้ด้วยตนเองผ่านช่องทางดิจิทัล เพื่อความรวดเร็วและลดความสับสนที่อาจเกิดขึ้นหน้าคูหา
- แอปพลิเคชัน Smart Vote เป็นแอปพลิเคชันเดียวที่รวบรวมทุกเรื่องการเลือกตั้ง ทั้งการตรวจสอบสิทธิ รายชื่อผู้สมัคร สส. ทั้งแบบแบ่งเขตและบัญชีรายชื่อ รายชื่อบุคคลที่พรรคจะเสนอเป็นนายกรัฐมนตรี รวมถึงสาระน่ารู้อื่น ๆ
- เว็บไซต์กรมการปกครอง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถกรอกเลขบัตรประชาชน 13 หลัก เพื่อเช็กหน่วยเลือกตั้งและลำดับที่ของตนเองได้ที่เว็บไซต์ boraservices.bora.dopa.go.th/election/
- การแจ้งเหตุทางเอกสาร นายทะเบียนจะส่งหนังสือแจ้งรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปยังเจ้าบ้านก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 20 วัน (ภายในวันที่ 18 ม.ค.2569)
6 ขั้นตอน ลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้า
- ตรวจสอบรายชื่อ ดูลำดับที่ของตนเองจากบัญชีรายชื่อที่ปิดประกาศหน้าหน่วย
- แสดงหลักฐานแสดงตน ยื่นบัตรประชาชนหรือบัตรราชการต่อกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง พร้อมลงลายมือชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง สส.
- รับบัตร 2 ใบ ลงลายมือชื่อที่ต้นขั้วบัตรและรับบัตรสีเขียวและสีชมพู
- เข้าคูหา กากบาท (X) ลงในช่องทำเครื่องหมายเพียงช่องเดียวต่อบัตร 1 ใบ หากไม่ต้องการเลือกใครให้กาในช่อง "ไม่เลือกผู้สมัครผู้ใด/ไม่เลือกพรรคการเมืองใด"
- พับบัตรตามรอยพับให้เรียบร้อย เพื่อรักษาความลับของการลงคะแนน
- หย่อนบัตรลงในหีบที่ถูกต้องด้วยตนเอง (หีบ สส.เขต และ หีบ สส.บัญชีรายชื่อ)
การอำนวยความสะดวกสำหรับกลุ่มพิเศษ
กกต. ให้ความสำคัญกับการเข้าถึงสิทธิของคนพิการ ทุพพลภาพ และผู้สูงอายุ โดยในหน่วยเลือกตั้งปกติจะมีการจัดเตรียม บัตรสำหรับคนพิการทางสายตา และหากผู้มีสิทธิไม่สามารถทำเครื่องหมายในบัตรได้เองเนื่องจากลักษณะทางกายภาพ สามารถให้กรรมการประจำหน่วยหรือบุคคลที่ไว้วางใจช่วยทำเครื่องหมายตามเจตนาของผู้มีสิทธิได้ โดยถือเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับ
บทลงโทษและความผิดตามกฎหมายเลือกตั้ง
เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างสุจริตและเที่ยงธรรม กฎหมายได้กำหนดข้อห้ามสำคัญที่ประชาชนพึงระวัง ได้แก่
- ห้ามถ่ายภาพบัตรเลือกตั้ง ที่ลงคะแนนแล้ว
- ห้ามฉีกบัตรเลือกตั้ง หรือจงใจทำให้บัตรชำรุด
- ห้ามนำบัตรเลือกตั้งออกไปจากที่เลือกตั้ง
- ห้ามขายหรือจัดเลี้ยงสุรา ตั้งแต่เวลา 18.00 น. ของวันก่อนวันเลือกตั้ง จนถึงเวลา 18.00 น. ของวันเลือกตั้ง ในกรณีเลือกตั้งล่วงหน้า คือ ห้ามขายหรือจัดเลี้ยงสุรา ตั้งแต่เวลา 18.00 น. ของวันที่ 31 ม.ค.2569 จนถึงเวลา 18.00 น. ของวันที่ 1 ก.พ.2569
- ลักษณะบัตรเสีย บัตรที่กาเครื่องหมายอื่นนอกจากกากบาท (X) บัตรที่กาเกินหนึ่งช่อง หรือบัตรที่ทำเครื่องหมายเป็นที่สังเกต จะถูกนับเป็นบัตรเสียทันที
หากไม่ไปใช้สิทธิ จะเกิดอะไรขึ้น ?
การเลือกตั้งเป็นหน้าที่ หากท่านไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าตามที่ลงทะเบียนไว้ และไม่สามารถไปใช้สิทธิในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ได้ ท่านจะถูก จำกัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 2 ปี เช่น
- สิทธิในการสมัครรับเลือกตั้ง สส. หรือ สว. หรือ ผู้บริหารท้องถิ่น
- สิทธิในการดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมือง
- สิทธิในการยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง สส.
หากท่านมีเหตุจำเป็นจริง เช่น เจ็บป่วย พิการ หรือติดภารกิจด่วนในพื้นที่ห่างไกล ท่านต้องแจ้งเหตุผลต่อนายทะเบียนอำเภอหรือท้องถิ่น ภายใน 7 วันก่อนวันเลือกตั้งจริง (1-7 ก.พ.2569) หรือภายใน 7 วันหลังวันเลือกตั้งจริง (9-15 ก.พ.2569) โดยแจ้งได้ทั้งด้วยตนเอง ส่งไปรษณีย์ หรือแจ้งผ่านแอป Smart Vote
ทุกเสียงของประชาชนคือ พลังสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศ ไทยพีบีเอสออนไลน์ขอเชิญชวนประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าเตรียมตัวให้พร้อม ตรวจสอบข้อมูลให้ครบถ้วน และออกไปใช้สิทธิในวันอาทิตย์ที่ 1 ก.พ.2569 เพื่อร่วมกันสร้างสรรค์ประเทศไทยให้ก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคงและสง่างามในระบอบประชาธิปไตย
อ่านข่าวอื่น :
"ตรีนุช" ยันไม่แทรกแซง รอผลประชาพิจารณ์เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม
"ลิซ่า" Amazing Thailand Ambassador พาโลกสัมผัสทุกอารมณ์เมืองไทย
"ทรัมป์" ขู่ "อิหร่าน" เร่งตกลงนิวเคลียร์ก่อนเผชิญการโจมตีร้ายแรง