วันนี้ (18 ก.พ.2569) ศาลจังหวัดสมุทรปราการ อ่านคำพิพากษาศาลฎีกา คดีที่พนักงานอัยการจังหวัดสมุทรปราการ เป็นโจทก์ฟ้อง นายวุฒิภัทร (นามสมมติ) อายุ 31 ปี ชาว จ.พระนครศรีอยุธยา พนักงานบริษัทแห่งหนึ่ง เป็นจำเลยในความผิดฐานดูหมิ่นสถาบันฯ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 พระราชบัญญัติเกี่ยวกับการกระทำผิดคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550
ทั้งนี้ เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 มิ.ย.2563 จำเลยแสดงความเห็นลงในกลุ่มเฟซบุ๊ก รอยัลลิสต์มาร์เก็ตเพลส ดูหมิ่นสถาบันฯ เกี่ยวกับการสวรรคต ของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 เบื้องต้น จำเลยให้การปฏิเสธ โดยคดีนี้ จ.สมุทรปราการ ซึ่งเป็นศาลชั้นต้น พิพากษายกฟ้อง ในความผิดตาม มาตรา 112 แต่ให้ลงโทษความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ อัยการโจทก์ และจำเลยยื่นอุทธรณ์
ต่อมาศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาแก้ เห็นว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 วรรคหนึ่ง (3) ด้วย การกระทำของจำเลยเป็นกรรมเดียว ผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษฐานหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
ซึ่งเป็นกฎหมายบทที่มีโทษหนักที่สุด ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 90 จำคุก 5 ปี คำให้การชั้นสอบสวน และทางนำสืบของจำเลย เป็นประโยชน์แก่การพิจารณา ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ลดโทษให้หนึ่งในสาม ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 78 คงจำคุกจำเลยไว้ 3 ปี 4 เดือน จำเลยยื่นฎีกา
ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาหารือแล้วว่า คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของจำเลยว่า การกระทำของจำเลย เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 วรรคหนึ่ง (3) ตามที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาหรือไม่
โดยจำเลยฎีกาใจความว่า ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 บัญญัติขึ้นโดยมีเจตนารมณ์คุ้มครองพระมหากษัตริย์องค์ที่ยังมีพระชนม์ชีพและครองราชย์อยู่ การตีความว่า พระมหากษัตริย์ในบทบัญญัติดังกล่าวน่าจะมีความหมายเพียงแค่ พระมหากษัตริย์องค์ที่ยังมีพระชนม์และครองราชย์อยู่เท่านั้น ไม่อาจตีความขยายความ ให้รวมถึงองค์พระมหากษัตริย์ในอดีตได้ เมื่อในหลวงรัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคตไปแล้ว ตั้งแต่วันที่ 13 ต.ค.2559 ซึ่งเป็นเวลาก่อนที่จำเลยจะลงข้อความตามคำฟ้องในเฟซบุ๊ก การกระทำของจำเลยจึงขาดองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 วรรคหนึ่ง (3) คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 1 จึงไม่ชอบด้วยกฎหมายนั้น
ศาลฎีกาพิเคราะห์แล้วเห็นว่า บทบัญญัติมาตรา 112 แห่งประมวลกฎหมายอาญา ได้มีการบัญญัติ โดยนำเอาบทบัญญัติเดิมที่เคยบัญญัติไว้ในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.123 มาตรา 98 มาบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญา ภาคความผิด ลักษณะ 1 ความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร โดยบัญญัติไว้ในหมวด 1 ความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ซึ่งการบัญญัติหมวดความผิดให้ยึดโยงกับความผิดเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรเช่นนี้ มีนัยสำคัญว่า กฎหมายมุ่งประสงค์จะควบคุมและป้องปรามการละเมิดต่อพระเกียรติยศ ชื่อเสียงของพระมหากษัตริย์ เพื่อรักษาไว้ซึ่งความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร
ดังจะเห็นได้จากรัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ ก็ยังมีบทบัญญัติให้ความคุ้มครองพระมหากษัตริย์ว่า ทรงดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดหรือกล่าวหาฟ้องร้องในทางใดๆ มิได้ ด้วยเหตุนี้ การตีความเพื่อบังคับใช้บทบัญญัติมาตราดังกล่าว จึงจำต้องคำนึงถึงวัตถุประสงค์ของกฎหมาย ที่นอกจากจะมุ่งคุ้มครองพระเกียรติยศ ชื่อเสียงของพระมหากษัตริย์แล้ว ยังมุ่งหมายเพื่อรักษาความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร และป้องปรามการกระทำที่บ่อนทำลายสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นรากฐานแห่งความมั่นคงของประเทศชาติประกอบด้วย
ดังนั้น ไม่ว่าการหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือการแสดงความอาฆาตมาดร้าย จะได้กระทำต่อพระมหากษัตริย์ที่ยังทรงพระชนม์อยู่หรือไม่ก็ตาม หากการกระทำนั้นมีลักษณะดังกล่าว ก็ย่อมเป็นความผิดได้ทั้งสิ้น
ดังนี้ เมื่อพิจารณาถึงความมุ่งหมายดังกล่าวแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่า การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 ตีความคำว่า "พระมหากษัตริย์" ให้ครอบคลุมถึงอดีตพระมหากษัตริย์ โดยรวมถึงพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 อดีตพระมหากษัตริย์ ด้วยเหตุผลที่ว่า ประชาชนชาวไทยผูกพันกับสถาบันพระมหากษัตริย์มาตลอด แม้จะเสด็จสวรรคตไปแล้ว ประชาชนก็ยังเคารพสักการะและมีพิธีรำลึกถึง โดยทางราชการจัดวางพวงมาลาถวายราชสักการะเป็นประจำทุกปีตลอดมา
ทั้งยังกำหนดให้วันคล้ายวันสวรรคตของพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 เป็นวันหยุดราชการ เพื่อให้ประชาชนรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและพระราชกรณียกิจที่ทรงกระทำในระหว่างทรงมีพระชนม์ชีพ อันเป็นคุณประโยชน์นานัปการต่อประเทศชาติและประชาชน การดูหมิ่นหรือหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ที่เสด็จสวรรคตไปแล้ว ยังกระทบกระเทือนต่อความรู้สึกของประชาชน อันจะนำไปสู่ความไม่พอใจและอาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรได้นั้น จึงเป็นการตีความให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ของบทบัญญัติประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ดังนัยข้างต้นแล้ว มิได้เป็นการตีความเกินขอบเขตหรือขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมายดังที่จำเลยฎีกา ส่วนปัญหาและผลกระทบต่าง ๆ ที่จำเลยยกขึ้นอ้างมาในฎีกาล้วนเป็นเรื่องที่จำเลยนึกคิดตามความเข้าใจของตนเอง
อย่างไรก็ดี ในการพิจารณาคดีของศาลว่า การกระทำใดเป็นความผิดหรือไม่ ย่อมขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงแต่ละคดี โดยต้องพิจารณาองค์ประกอบความผิดในส่วนเจตนาของผู้กระทำเป็นสำคัญ การตีความดังที่วินิจฉัยข้างต้น มิได้มีผลทำให้ประชาชนไม่อาจแสดงความคิดเห็นในทางวิชาการ หรือแสดงข้อความโดยสุจริต หรือไม่อาจติชมด้วยความเป็นธรรมได้แต่ประการใด ในทางกลับกัน หากตีความจำกัดให้หมายความเฉพาะพระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชย์อยู่ ย่อมก่อให้เกิดช่องว่างของกฎหมาย และเป็นช่องทางให้เกิดการทำลายความเชื่อถือศรัทธาที่ประชาชนมีต่อคุณค่าในสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นเสาหลักของบ้านเมืองได้ และสุดท้ายย่อมส่งผลกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยของประเทศ
สำหรับคดีนี้ เห็นได้ชัดว่า ข้อความที่จำเลยโพสต์ลงในเว็บไซต์เฟซบุ๊ก เป็นการหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 ซึ่งเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีคุณูปการอันยิ่งใหญ่แก่ประเทศชาติ ทั้งยังเป็นมิ่งขวัญและหลักยึดเหนี่ยวของพสกนิกรชาวไทย เป็นถ้อยคำที่นำมาซึ่งความเสื่อมเสียต่อราชวงศ์จักรี ลดพระเกียรติยศพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 และกระทบต่อความรู้สึกของประชาชนที่ล้วนยังคงรำลึกน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณไม่เสื่อมคลาย ทำให้เกิดความแตกแยกในหมู่ประชาชน และอาจกระทบถึงความมั่นคงของรัฐได้ มิได้เป็นการแสดงข้อความโดยสุจริต หรือติชมด้วยความเป็นธรรม หรือเป็นการแสดงความคิดเห็นในทางวิชาการ อันจะแสดงให้เห็นว่าจำเลยมิได้มีเจตนาหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 แต่อย่างใดไม่
การกระทำของจำเลยจึงครบองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 วรรคหนึ่ง (3) ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษาลงโทษจำเลยในความผิดทั้งสองฐานดังกล่าวมานั้น ชอบแล้ว ฎีกาของจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน
ต่อมาเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้นำตัวนายวุฒิภัทร (นามสมมติ) จำเลยไปคุมขังที่เรือนจำกลางสมุทรปราการ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาต่อไป
อ่านข่าว
“เทวฤทธิ์” แตะเบรก เสนอชื่อ 2 กกต.หวั่นใกล้ชิดพรรคการเมือง
คลี่ปมทิ้งการเมืองช่วงไฮไลท์ "ธรรมนัส" อ้างแพลนเป็นปีไปดู "แสงเหนือ"
กกต.กทม.พร้อมเลือกตั้งใหม่ ไม่ยืนยันบัตรใหม่เป็นแบบเดิมหรือไม่
"ผ่าตัดกระเพาะ" ทางลัดผอมชั่วคราว หรือ เครื่องมือสู่สุขภาพดียั่งยืน ?