วันนี้ (2 มี.ค.2569) รศ.สมชาย ภคภาสน์วิวัฒน์ นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์และการเมือง ให้สัมภาษณ์ ในรายการ จับตาสถานการณ์ ทางไทยพีบีเอส โดยระบุว่า สถานการณ์ความตึงเครียดในภูมิภาคตะวันออก กลางในขณะนี้ รัฐบาลควรติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพราะขณะนี้สถานการณ์ยังไม่นิ่ง
หากมองสถานภาพน้ำมัน ซึ่งมีความต้องการต่อวันราว 104 ล้านบาร์เรลต่อวัน แต่อุปทานอยู่ที่ประมาณ 108 ล้านบาร์เรลต่อวัน ดังนั้นจึงมีกำลังการผลิตเหลือใช้อยู่ที่ ราว 2 - 4 ล้านบาร์เรลต่อวัน และเมื่อมีเหตุการณ์อิสราเอล และสหรัฐฯ โจมตี อิหร่าน ก็ทำให้ซาอุดีอาระเบียก็จะเพิ่มกำลังการผลิตน้ำมัน กรณีนี้น้ำมันยังคงเหลือใช้
อย่างไรก็ตามขึ้นอยู่กับการรบว่าจะขยายตัวหรือไม่ ซึ่งขณะนี้ราคาน้ำมันนั้นจะส่งผลกระทบต่อจิตวิทยา เช่น กรณียูเครนและรัสเซียซึ่งราคาน้ำมันจะขึ้นชั่วคราวจากนั้นราคาก็จะลง แต่หากการรบไปทำลายคลังน้ำมันหลายแห่ง หรือ การปิดช่องแคบฮอร์มุซ ขึ้นอยู่ว่าจะปิดนานแค่ไหน โดยขณะนี้อิหร่านบอกว่าไม่ได้ปิด แต่ก็ไม่มีใครใช้
ขณะนี้ราคาน้ำมันขึ้นชั่วคราวเพราะกำลังการผลิตยังมีอยู่ แต่หากรุนแรงถึงขนาดโรงกลั่นน้ำมันในตะวันออกกลางกระทบ ก็จะต้องดูว่าจะกระทบต่ออุปทานน้ำมันแค่ไหน เพราะจะทำให้ราคาน้ำมันขึ้นราคา และหากถึงขั้นทำให้โครงสร้างราคาสูงขึ้น ดังนั้น
ขณะนี้ขออย่างเดียว อย่าทำลายแหล่งน้ำมันจำนวนมาก ซึ่งดูแล้วโอกาสที่จะเกิดนั้นไม่กล้าประมาท แต่คิดว่าก็อยู่ในขอบเขตจำกัด เพราะสหรัฐฯมีการป้องกันการทำลายเช่น มีเครื่องป้องกัน ทั้งแพตทริออต และอื่น ๆ สังเกตดูได้ว่า จากการรบในช่วง 2 - 3 วันนี้ คลังน้ำมันต่าง ๆ ไม่ได้รับผลกระทบมากมาย แต่ประมาทไม่ได้ หากยังไม่มีเรื่องคลังน้ำมันพัง ราคาน้ำมันก็จะขึ้นชั่วคราวเท่านั้น
รศ.สมชาย ยังมองว่า ช่องแคบฮอร์มุซความเป็นจริงนั้นปิดอยู่แล้ว เพราะไม่มีใครผ่าน จึงทำให้ราคาน้ำมันสูงขึ้นชั่วคราว ปัจจัยต่อมาที่จะต้องประเมิน คือมันจะยืดเยื้อขนาดไหน รวมถึงเรือน้ำมันที่ขาดหายไป และไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอแค่ไหน ซึ่งขณะนี้ยังเพียงพอ และราคาน้ำมันที่ขึ้นชั่วคราวนานขนาดไหน ซึ่งต้องประเมินต่อไป และด้านการค้ามีการปิดเส้นทาง และการท่องเที่ยวจะกระทบชั่วคราว รวมถึงความปลอดภัยของแรงงานไทยในตะวันออกกลาง ซึ่งอยู่ระหว่างการประเมินเพราะสถานการณ์ยังไม่ชัดเจน
คาดว่า สหรัฐฯจะใช้เวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ แต่ระยะยาวใช้เวลาเป็นเดือนคงไม่ได้ หากยืดเยื้อเป็นเดือน ข้อแรกสหรัฐฯจะเริ่มขาดแคลนขีปนาวุธที่จะมาใช้ และประเทศต่าง ๆ และชาวอเมริกันจะกดดัน ซึ่งคาดว่าจะอยู่ที่ราว 1-2 สัปดาห์ไม่ยืดเยื้อเป็นเดือน ๆ
รศ.สมชาย ยังแนะว่า การเตรียมรับมือต่อกรณีนี้นั้น เบื้องต้นรัฐบาลรักษาการ เตรียมการเรื่องน้ำมันแล้ว โดยประเมินราคาน้ำมันว่า จะมีนโยบายในการช่วยตรึงราคาน้ำมันอย่างไร และการท่องเที่ยวอาจจะเริ่มกระทบบ้างแล้ว ซึ่งต้องเตรียมการ เพราะขณะนี้สถานการณ์เกิดขึ้นชั่วคราวจริงแต่ยังไม่จบ รัฐบาลรักษาการจะต้องประเมินผลกระทบเพื่อช่วยเหลือผู้ค้า ผู้ส่งออก ในเรื่องของราคาน้ำมันเพราะเป็นต้นทุน และหากกระทบแรงงานไทยในพื้นที่ตะวันออกกลางจะช่วยเหลืออย่างไร รัฐบาลรักษาการจะต้องประเมินและเตรียมตัวในด้านต่าง ๆ แล้ว
ถ้าสถานการณ์ไม่ยืดเยื้อ ผลกระทบต่อเศรษฐกิจจะไม่มาก แต่หากราคาน้ำมันโดนกระทบเพราะอุปทานน้ำมันหายไปจะกระทบกับเงินเฟ้อ แต่ขณะนี้ข้อมูลยังไม่เสถียร สามารถประเมินสถานการณ์ในระยะสั้นได้ แต่หากประเมินทั้งปีว่าจีดีพีจะอยู่ที่เท่าไหร่ สถานการณ์ยังไม่สามารถประเมินได้
นอกจากนี้ ค่าเงินบาทจะผันผวนคล้ายกับตลาดหุ้นหากสถานการณ์ไม่ยืดเยื้อก็จะกลับเข้าสู่สภาพเดิม แต่สิ่งที่ประเมินได้แน่นอนในขณะนี้ คือการท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากไม่สามารถเดินทางผ่านตะวันออกกลางได้ และราคาน้ำมัน รวมถึงการส่งออก และเส้นทางเดินเรือ ที่ต้นทุนน้ำมันจะกระทบต่อการส่งออก
สื่อรัฐบาลอิหร่านยืนยัน "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ถูกสังหารในเตหะราน
ทำความรู้จัก "อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี" ผู้นำสูงสุดอิหร่าน
"ทรัมป์" โพสต์ ผู้นำสูงสุดอิหร่านเสียชีวิตแล้ว ระหว่างการโจมตีของ "อิสราเอล - สหรัฐฯ"
อดีต ปธน.อิหร่านถูกสังหาร ในการโจมตีร่วมของสหรัฐฯ
ทำความรู้จัก "อาราฟี" ผู้นำสูงสุดอิหร่านที่เพิ่งได้รับแต่งตั้ง
อิหร่านยังเหลือขีปนาวุธตอบโต้ "สหรัฐฯ-อิสราเอล" มากแค่ไหน?