23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

สิ่งแวดล้อม
14:40
จำนวนผู้ชม 52
Thai PBS
23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน
ผู้ช่วย AI

วันนี้ (20 พ.ย.2569) การประชุมและรายงานความคืบหน้ามาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนพื้นที่ภาคเหนือในส่วนของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ครั้งที่ 2/2569 โดยมีนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมผ่านระบบการประชุมออนไลน์ พร้อมด้วยนายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการ รมว.เกษตรและสหกรณ์ นายจเด็ศ จันทรา ผู้ช่วยเลขานุการ รมว.เกษตรและสหกรณ์ นายรพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ ปลัดฯ เกษตรและสหกรณ์ และผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมที่ห้องประชุม 1 ปภ. อาคาร 3 ชั้น 5 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

น.ส.ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ตามที่นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์ สั่งการให้หน่วยงานในสังกัด รายงานผลกระทบจากการติดตามเฝ้าระวังความเสี่ยงจากสารหนูและโลหะหนัก ในพื้นที่ลุ่มน้ำกก ลุ่มน้ำสาย ลุ่มน้ำรวก และพื้นที่ที่เกี่ยวข้องนั้น ทุกหน่วยงานได้ติดตามประเด็นปัญหาดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ทั้งกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร กรมการข้าว กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมชลประทาน และกรมส่งเสริมการเกษตร ตลอด 2 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปี 2568-ก.ย.2569) มีการสุ่มตรวจดินและน้ำอย่างต่อเนื่อง รวมกว่า 800 ตัวอย่าง และตรวจสอบในผลผลิตกว่า 600 ตัวอย่าง

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

อย่างไรก็ตาม การดำเนินการที่ผ่านมาเป็นการขับเคลื่อนการตามภารกิจของแต่ละกรมฯ แต่หลังจากที่ได้รับทราบรายงานจากกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ว่า ปัจจุบันในพื้นที่ลุ่มน้ำกก ลุ่มน้ำสาย ลุ่มน้ำรวก และพื้นที่ที่เกี่ยวข้องมีสารหนูและโลหะหนักเกินเกณฑ์ค่อนข้างสูง

ดังนั้นเพื่อให้การติดตามเฝ้าระวังปัญหาสารหนูและโลหะหนักที่ส่งผลกระทบต่อพื้นที่ทางการเกษตรมีมาตรฐาน เกิดการบูรณาการ และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน จึงได้สั่งการให้ดำเนินการดังนี้

1.มอบหมายให้กรมพัฒนาที่ดิน จัดทำคู่มือคำแนะนำการสุ่มเก็บตัวอย่างดินและน้ำให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน พร้อมทั้งให้มีการเก็บข้อมูลพื้นฐานต่าง ๆ เช่น ชื่อเจ้าของแปลง วันที่เก็บตัวอย่าง และพิกัดแปลง เป็นต้น เพื่อให้ผลการตรวจดินและน้ำดังกล่าวสามารถเชื่อมโยงไปบูรณาการร่วมกัน โดยใช้แผนที่ Agri-Map ของกรมพัฒนาที่ดินได้

2.มอบหมายให้ห้องปฏิบัติการที่มีความพร้อม ทั้งกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ดำเนินการตรวจวิเคราะห์ปริมาณสารหนูและโลหะหนักของดินและน้ำในพื้นที่ดังกล่าว โดยใช้เครื่องมือและวิธีการในการตรวจวิเคราะห์ที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน เบื้องต้นมีการกำหนดให้ตรวจสารทั้งหมด จำนวน 5 ชนิด ในคราวเดียวกัน ประกอบด้วย สารหนู (As) ตะกั่ว (Pb) แคดเมียม (Cd) ทองแดง (Cu) และปรอท (Hg)

3.สั่งการให้เจ้าหน้าที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปูพรมเก็บตัวอย่างดินและน้ำในแปลงของเกษตรกร 250 จุด ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงในลุ่มน้ำกก 150 จุด ลุ่มน้ำสาย และลุ่มน้ำรวก ลุ่มน้ำละ 50 จุด โดยให้เร่งเก็บตัวอย่างตั้งแต่วันที่ 23-25 พ.ย.2569

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

ทั้งนี้ มอบหมายให้เจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่อำนวยความสะดวก และนำชุดปฏิบัติการไปยังจุดพื้นที่เก็บตัวอย่างเป้าหมาย จากนั้นให้จัดส่งตัวอย่างดินและน้ำไปยังห้องปฏิบัติการของกรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการเกษตร และกรมการข้าว ภายในวันศุกร์ที่ 27 พ.ย.2569 เพื่อตรวจวิเคราะห์ คาดว่าจะทราบผลภายใน 1-2 สัปดาห์

นอกจากนี้ มอบหมายให้กรมชลประทานสุ่มเก็บตัวอย่างน้ำในระบบชลประทานที่อยู่ใกล้บริเวณลุ่มน้ำกก ลุ่มน้ำสาย ลุ่มน้ำรวก จำนวน 83 จุด

กรมประมง เก็บตัวอย่างในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และกรมปศุสัตว์มีการตรวจวิเคราะห์ปริมาณโลหะหนักที่ปนเปื้อนในปศุสัตว์ รวมทั้งองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) จะสนับสนุนผู้เชี่ยวชาญเข้าร่วมการตรวจสอบและประเมินการปนเปื้อนสารโลหะหนักและสารอันตรายอื่นๆ ในพื้นที่ลุ่มน้ำกกและลุ่มน้ำที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเร่งตรวจสอบและประเมินสถานการณ์การปนเปื้อนของโลหะหนักและสารอันตรายในแม่น้ำต่าง ๆ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน เพื่อนำมาวางแผนการดำเนินการและการแก้ปัญหา โดยบูรณาการการทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อป้องกันและลดผลกระทบต่อความปลอดภัยอาหารด้วย

4.กำหนดมาตรการรองรับ หากมีการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในดินหรือน้ำบริเวณพื้นที่ในภาคการเกษตร ดังนี้ หากผลการวิเคราะห์ดินร่วมกับการประมวลผลผ่านระบบ Agri-Map พบว่า พื้นที่ของเกษตรกรรายใดมีค่าสารหนูและโลหะหนักในดินหรือน้ำเกินค่ามาตรฐาน (พื้นที่สีแดง) จะกำหนดให้มีการปรับเปลี่ยนการเพาะปลูกพืชเดิมให้เป็นการปลูกพืชใหม่ที่ไม่ใช่พืชอาหาร เช่น ยางพารา ไม้ดอกไม้ประดับ และจะทำงานร่วมกับองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (ออป.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในการส่งเสริมให้ปลูกไม้เศรษฐกิจอื่น

จัดทำพื้นที่ Buffer Zone (พื้นที่สีเหลือง) เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันในการเฝ้าระวังไม่ให้เกิดการแพร่กระจายของโลหะหนักจากพื้นที่สีแดงดังกล่าวส่งกระทบต่อเนื่องไปยังพื้นที่อื่น

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

23 พ.ย.ปูพรมเก็บตัวอย่างดิน-น้ำแปลงเกษตรกร 250 จุด พื้นที่เสี่ยงสารปนเปื้อน

สำหรับพื้นที่ปลอดภัย (พื้นที่สีเขียวที่ไม่ได้รับผลกระทบ) จะเฝ้าระวังผลกระทบจากการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักอย่างต่อเนื่อง และสั่งการให้มีการสื่อสารเชิงรุกผ่านกลไกของกรมส่งเสริมการเกษตร เพื่อให้เกิดการสื่อสารทางตรงกับเกษตรกรและประชาชนในพื้นที่ เป็นการสร้างความเชื่อมั่นในคุณภาพและมาตรฐานสินค้าเกษตรที่ปลอดภัยให้แก่ประชาชนได้รับทราบ

สั่งการให้กรมพัฒนาที่ดินดำเนินการขุดบ่อจิ๋ว เพื่อให้เกษตรกรสามารถใช้เป็นแหล่งน้ำทางเลือก ทดแทนการใช้น้ำจากลุ่มน้ำที่มีการปนเปื้อน และจัดเตรียมองค์ความรู้ในการปรับสภาพและฟื้นฟูบำรุงดินเพื่อถ่ายทอดให้แก่เกษตรกร

ในส่วนของพื้นที่ประมง กรมประมงรายงานว่า การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์นั้น ไม่ได้ดำเนินการในพื้นที่ลุ่มน้ำดังกล่าว จึงมั่นใจได้ว่าการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์นั้น ยังคงมีความปลอดภัย อย่างไรก็ตาม ได้มอบหมายให้กรมประมงติดตามเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดต่อไป

อย่างไรก็ตาม หลังจากได้รับรายงานว่ามีปริมาณสารหนูและโลหะหนักเกินค่ามาตรฐานในระดับสูงในลุ่มน้ำกก ลุ่มน้ำสาย และลุ่มน้ำรวก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้จัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังและติดตามความเสี่ยงจากการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในพื้นที่ลุ่มน้ำกก ลุ่มน้ำสาย ลุ่มน้ำรวก และพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วยหน่วยงานต่าง ๆ ภายใต้สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เช่น กรมวิชาการเกษตร กรมการข้าว กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมชลประทาน กรมส่งเสริมการเกษตร และกรมส่งเสริมสหกรณ์ โดยให้กรมพัฒนาที่ดินทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขานุการ เพื่อดำเนินการตรวจและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งใช้ Agri-map เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนมาตรการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป

อ่านข่าว :

รัฐบาลยัน "ข้าวเชียงราย" ไม่พบสารพิษเกินค่ามาตรฐาน

กห.ชี้แผนจัดซื้อจรวด HIMARS สหรัฐฯ เป็นยุทธศาสตร์ความมั่นคง

รมช.ศธ.ลั่นเด็กมัธยมฯ ทำร้ายอนุบาลอย่ามองแค่เล่นกัน จี้หน่วยงานเร่งแก้ปัญหา