นักวิจัยพัฒนา "BurgerAI" คำนวณและออกแบบสูตรอาหารคาร์บอนต่ำที่ช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมลงกว่า 10 เท่า โดยยังคงรักษาความอร่อยและรสชาติที่ชื่นชอบไว้ได้
ทีมวิจัยได้พัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ภายใต้ชื่อ BurgerAI โดยเทคโนโลยีนี้สามารถคำนวณและจัดสรรสัดส่วนวัตถุดิบได้อย่างแม่นยำ เพื่อสร้างสรรค์เมนูโปรดเวอร์ชันใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ด้วยการทลายกำแพงความเชื่อเดิม ๆ ที่ว่าอาหารรักษ์โลกมักจะไม่อร่อย แต่นวัตกรรมนี้ได้ทำให้ผู้บริโภคนั้นอิ่มอร่อยไปพร้อมกับการเซฟโลก
สูตรอาหารรักษ์โลกที่คำนวณโดยสมองกล
ความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต คือการเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภคให้หันมาทานอาหารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ทว่าอุปสรรคสำคัญกลับเป็นเรื่องของ "รสชาติและเนื้อสัมผัส" ที่อาหารจากพืช (Plant-based) ในปัจจุบันยังไม่สามารถตอบโจทย์ความพึงพอใจของคนส่วนใหญ่ได้ ระบบปัญญาประดิษฐ์ BurgerAI จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อแก้โจทย์ดังกล่าว โดยทำหน้าที่เป็นเสมือน "เชฟอัจฉริยะ" ที่ผสมผสานความรู้ด้านวิทยาศาสตร์อาหารเข้ากับวิศวกรรมข้อมูล
หน้าตาของอาหารที่ออกแบบโดย BurgerAI
ระบบสมองกลนี้จะทำหน้าที่วิเคราะห์โครงสร้างโมเลกุล รสชาติ ความชุ่มฉ่ำ และเนื้อสัมผัสของอาหารจานคลาสสิก จากนั้นจะทำการประมวลผลร่วมกับฐานข้อมูลวัตถุดิบทางเลือก เช่น เห็ดพอร์ตโตเบลโล ธัญพืชหลากชนิด และสมุนไพร เพื่อนำมาสลับสับเปลี่ยนและวางสัดส่วนทางเคมีใหม่ทั้งหมด ผลลัพธ์ที่ได้คือสูตรอาหารที่มีรูปลักษณ์ กลิ่น และความอร่อยแทบไม่ต่างจากสูตรดั้งเดิม แต่มีกระบวนการผลิตที่สะอาดและยั่งยืนกว่า
เปิดสูตรลับผลงานวิจัยจากสแตนฟอร์ด
งานวิจัยของนักวิทยาศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University) ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้รับการพัฒนาและทดสอบระบบประมวลผลของ BurgerAI เพื่อเปรียบเทียบค่า "ดัชนีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม" (Environmental Impact Score) ระหว่างอาหารฟาสต์ฟู้ดที่ทำจากเนื้อสัตว์ทั่วไป กับอาหารสูตรทางเลือกที่ได้รับการออกแบบผ่านระบบ AI
ทีมพัฒนา BurgerAI ทดลองออกแบบอาหารด้วย AI
ผลลัพธ์จากตัวเลขทางสถิติพบความแตกต่างอย่างน่าทึ่ง โดยเมนูเนื้อสัตว์แบบเดิมมีคะแนนสร้างมลพิษสูงถึง 0.93 ในขณะที่สูตรอาหารที่ BurgerAI คำนวณและปรับแต่งวัตถุดิบอย่างพิถีพิถัน มีคะแนนผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมลดลงเหลือเพียง 0.06 ซึ่งเมื่อคำนวณแล้ว เท่ากับว่าเทคโนโลยีนี้สามารถช่วยลดผลกระทบเชิงลบต่อธรรมชาติลงไปได้มากกว่า 10 เท่าตัว หรือคิดเป็นสัดส่วนที่ลดลงกว่าร้อยละ 90 ในด้านการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการใช้ทรัพยากรที่ดินในการทำปศุสัตว์
คำนวณวัตถุดิบเพื่อสิ่งแวดล้อม
ความฉลาดของ BurgerAI ไม่ได้หยุดอยู่แค่วิธีการเลือกหยิบผักหรือพืชมาใส่ทดแทนเนื้อสัตว์แบบสุ่มเสี่ยง แต่ระบบทำการคำนวณลึกไปถึง "วัฏจักรชีวิตของวัตถุดิบ" (Life Cycle Assessment) ตั้งแต่จุดเริ่มต้นการเพาะปลูก กระบวนการแปรรูป ไปจนถึงระยะทางการขนส่งมาสู่ห้องครัว ระบบจะประเมินว่าวัตถุดิบแต่ละชนิดสร้างมลพิษในแหล่งน้ำ มากน้อยเพียงใด และใช้ปริมาณน้ำจืดไปมากแค่ไหนในระหว่างการเติบโต
นอกจากมิติด้านสิ่งแวดล้อมแล้ว ประโยชน์ที่ผู้บริโภคจะได้รับโดยตรงคือเรื่องของสุขภาพ เนื่องจากระบบสามารถตั้งค่าให้คำนวณสูตรอาหารแบบเฉพาะบุคคล (Personalized Nutrition) ได้ โดยการปรับลดไขมันอิ่มตัว เพิ่มไฟเบอร์ หรือเสริมสารอาหารที่จำเป็นตามช่วงวัยของผู้บริโภค
วัตถุดิบที่ถูกคำนวณด้วย BurgerAI
จากห้องทดลองสู่จานอาหาร
เพื่อให้มั่นใจว่านวัตกรรมนี้จะสามารถนำมาใช้งานได้จริง ทีมพัฒนาจึงได้นำสูตรอาหารที่ได้จากระบบ BurgerAI ไปทดลองให้บริการจริงในรูปแบบการทดสอบแบบปิด (Blind Taste Test) ณ ร้านอาหารท้องถิ่นแห่งหนึ่งในเมืองซานฟรานซิสโก โดยให้ผู้บริโภคทั่วไปได้ชิมอาหารที่ทำจากสูตรคอมพิวเตอร์เปรียบเทียบกับอาหารจานด่วนจากแบรนด์ชื่อดัง
ผลการทดลองสร้างความประหลาดใจให้กับทีมงานเป็นอย่างมาก เมื่อผู้บริโภคส่วนใหญ่ไม่สามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างเนื้อสัตว์จริงกับวัตถุดิบทางเลือกที่ระบบ AI จัดสัดส่วนให้ได้ ยิ่งไปกว่านั้น นักชิมหลายคนยังให้คะแนนความฉ่ำและความกลมกล่อมของสูตร BurgerAI สูงกว่าสูตรอุตสาหกรรมดั้งเดิม สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า เทคโนโลยีดังกล่าวมีศักยภาพสูงพอที่จะนำไปประยุกต์ใช้ในธุรกิจร้านอาหาร คาเฟ่ หรือโรงงานผลิตอาหารสำเร็จรูปในอนาคต เพื่อขับเคลื่อนนโยบายคาร์บอนต่ำในระดับมหภาค
แพลตฟอร์ม BurgerAI ที่เปิดให้คนทั่วไปใช้งานได้
สำหรับผู้ที่สนใจอยากทดลองออกแบบสูตรอาหารด้วย BurgerAI ทีมผู้พัฒนาได้เปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปสามารถเข้าไปทดลองใช้งานแพลตฟอร์มจำลองการคำนวณวัตถุดิบเพื่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมได้แล้วที่เว็บไซต์ BurgerAI
เรียบเรียงโดย ขนิษฐา จันทร์ทร
ที่มาข้อมูล: stanford, techxplore, eurekalert, studyfinds
ที่มาภาพ: stanford
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
