เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2569 นายวันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ผู้อำนวยการองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส เข้ารับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24 ณ ฮอลล์ 8 ชั้น LG ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ประกาศผลการประกวดหนังสือดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2569 จากผลงานส่งเข้าประกวดทั้งหมด 403 เรื่อง ครอบคลุมหนังสือหลายประเภท ทั้งสารคดี นวนิยาย กวีนิพนธ์ รวมเรื่องสั้น หนังสือสำหรับเด็กและเยาวชน หนังสือการ์ตูนและนิยายภาพ และหนังสือสวยงาม และมีหนังสือได้รับรางวัลรวม 54 เรื่อง แบ่งเป็นรางวัลดีเด่น 14 เรื่อง และรางวัลชมเชย 40 เรื่อง โดยผลงานหนังสือเรื่อง “The Lost Human หนทางรอดก่อนยุคสูญพันธุ์” ของนายวันชัย ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2569 ประเภทหนังสือสารคดี ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม
คณะกรรมการพิจารณารางวัลระบุว่า หนังสือเล่มนี้สะท้อนภาพวิกฤตสิ่งแวดล้อมครั้งรุนแรงของโลก ผ่านการวิเคราะห์สถานการณ์สิ่งแวดล้อมร่วมสมัย เชื่อมโยงมิติทางการเมือง สังคม และวัฒนธรรม โดยเนื้อหายังชี้ให้เห็นถึง “วิกฤตโลกสามด้าน” หรือ Triple Planetary Crisis ได้แก่ วิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ วิกฤตการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และวิกฤตมลพิษ ซึ่งกำลังคุกคามความอยู่รอดของมนุษยชาติ พร้อมนำเสนอแนวทางปรับตัวและตัวอย่างความหวังจากหลายพื้นที่ทั่วโลก
“The Lost Human หนทางรอดก่อนยุคสูญพันธุ์” เป็นหนังสือสารคดีสิ่งแวดล้อมที่ร้อยเรียงจากประสบการณ์จริงของผู้เขียนที่สั่งสมมากกว่า 30 ปี จากการเดินทางและศึกษาปัญหาในพื้นที่ต่าง ๆ ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ถ่ายทอดให้ผู้อ่านเห็นภาพใหญ่ของสิ่งแวดล้อมที่กำลังถูกเซาะกร่อนบ่อนทำลายจากน้ำมือมนุษย์ และชวนให้ร่วมกันแสวงหาทางรอด เพื่อการรับมือกับวิกฤตทางธรรมชาติครั้งใหญ่ที่อาจเกิดขึ้นได้ หากมนุษย์ไม่เรียนรู้ที่จะปรับตัว
ภายในเล่มมีหัวข้อที่น่าสนใจ อาทิ วันหนึ่งน้ำทะเลจะท่วมกรุงเทพมหานคร, แม่น้ำโขง เมื่ออาหารเดินตามพลังงาน, เมื่อช้างป่าไม่ยอมแพ้มนุษย์, ฟาสต์แฟชั่น VS เสื้อผ้ามือสอง, ผึ้งสูญพันธุ์ มนุษย์ก็ไม่รอด, ปลาแซลมอน เบื้องหลังความอร่อย, เมื่อกระบี่เป็นจังหวัดแรกที่เลิกจับปลาด้วยโป๊ะน้ำตื้น, เกาะหมาก เบื้องหลังรางวัลระดับโลก และสวน 5 ไร่กับรายได้หลายแสน
