เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส ร่วมออกบูทในงานรณรงค์รวมพลังภาคี สร้างนวัตกรรม ขับเคลื่อนประเทศไทย สู่ความเป็นเลิศด้านการป้องกันโรคติดต่อนำโดยแมลง (THAILAND VECTOR-BORNE DISEASES EXCELLENCE 2026) จัดโดย กรมควบคุมโรค ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี อาคารอิมแพ็คฟอรั่ม ชั้น 2
ภายในงานมีทั้งเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และนวัตกรรมด้านการป้องกันโรคติดต่อนำโดยแมลง โดยมี นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเปิดงานพร้อมเน้นย้ำ โรคติดต่อนำโดยแมลง โดยเฉพาะ ไข้มาลาเรีย ที่มีเป้าหมายต้องเร่งกำจัดให้หมดไป และ ไข้เลือดออก ซึ่งเป็นภัยคุกคามด้านสาธารณสุขที่สำคัญ ต้องเร่งป้องกันและควบคุมอย่างต่อเนื่อง ทั้งในโรงเรียนและโรงงาน พร้อมนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ เพื่อ “ลดป่วย ลดตาย” ควบคู่กับพลังของภาคีเครือข่ายและชุมชนทุกภาคส่วน ต่อด้วยพิธีมอบรางวัลแก่บุคคลและหน่วยงานต้นแบบที่มีผลงานโดดเด่น ทั้งด้านการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก, โรคไข้มาลาเรีย ตลอดจนการพัฒนานวัตกรรมเพื่อรับมือโรคที่มียุงและแมลงเป็นพาหะ
นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า โรคติดต่อนำโดยแมลงเป็นภัยคุกคามทางสาธารณสุขที่สำคัญ ซึ่งต้องอาศัยการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง และมีการตอบสนองอย่างทันท่วงที กระทรวงสาธารณสุขจึงให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้นวัตกรรม และเทคโนโลยีทางการแพทย์สมัยใหม่ ควบคู่กับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของภาคีเครือข่ายในระดับพื้นที่ โดยเฉพาะพลังของอสม., อสส. และความร่วมมือของชุมชน ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้การป้องกันและควบคุมโรคในชุมชนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน นำไปสู่การเป็นชุมชนปลอดโรคอย่างแท้จริง โดยโรคติดต่อนำโดยแมลงที่สำคัญ 2 โรค ได้แก่ ไข้มาลาเรีย ประเทศไทยมีเป้าหมายที่ชัดเจนในการเร่งรัดกำจัดให้หมดไป โดยเฉพาะการดำเนินงานสนองพระราชดำริ ภายใต้โครงการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร (กพด.) เพื่อคุ้มครองสุขภาพของเด็กและเยาวชน ตลอดจนประชาชนในพื้นที่ห่างไกล พื้นที่ชายขอบ และพื้นที่เสี่ยงสูง ให้สามารถเข้าถึงการเฝ้าระวังโรค การตรวจวินิจฉัยและการรักษา และบริการสาธารณสุขได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
นอกจากนี้ ยังมีบริการและกิจกรรมให้ความรู้ด้านสุขภาพจากหน่วยงานต่าง ๆ อาทิ ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ ตรวจคัดกรองไวรัสตับอักเสบบีและซี ให้ความรู้และคัดกรองวัณโรค ให้ความรู้เรื่องโรคติดต่อนำโดยแมลงและการป้องกันยุงลาย
ทั้งนี้ สถานการณ์ไข้เลือดออก ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. – 5 ส.ค. 69 พบผู้ป่วยสะสม 18,534 คน แม้ต่ำกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนประมาณ 2 เท่า ขณะที่มีผู้เสียชีวิต 28 คน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงวัยอายุ 60 ปีขึ้นไป และวัยทำงานที่มีโรคประจำตัว ซึ่งประชาชนสามารถป้องกันโรคได้ด้วยการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ตามมาตรการ 3 เก็บ ได้แก่ เก็บบ้านให้สะอาด เก็บภาชนะกักเก็บน้ำให้มิดชิด เก็บขยะภายในบ้าน และป้องกันตัวเองกับครอบครัวไม่ให้โดนยุงกัด
ไทยพีบีเอสร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสื่อสารความรู้ ผ่าน The Visual by Thai PBS กับผลงาน Data Visualization เรื่อง “โลกเดือด ยุงลายกัดดุ แพร่พันธุ์เร็ว” ถ่ายทอดข้อมูลเรื่องยุงลายและความเสี่ยงจากโรคไข้เลือดออกในรูปแบบที่เข้าใจง่าย ชวนตั้งคำถามว่า เมื่อโลกเปลี่ยน…ยุงลายเปลี่ยนอย่างไร? , ทำไมยุงถึงแพร่พันธุ์ได้เร็วขึ้น? และ เราจะช่วยกันลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายได้อย่างไร? เพราะการรับมือโรคติดต่อจากแมลง ไม่ได้มีเพียงเรื่องของการรักษา แต่คือการรู้เท่าทันข้อมูล เข้าใจความเสี่ยง และลงมือป้องกันตั้งแต่ต้นทาง โดยเฉพาะการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายรอบตัว
ติดตาม The Visual by Thai PBS : พื้นที่ที่เปลี่ยน “ข้อมูล” ให้กลายเป็นเรื่องเข้าใจง่าย กับผลงาน Data Visualization เรื่อง “โลกเดือด ยุงลายกัดดุ แพร่พันธุ์เร็ว” ได้ที่ www.thaipbs.or.th/TheVisualMosquito
