องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือไทยพีบีเอส ร่วมเวทีระดับนานาชาติ Future of News Seoul แลกเปลี่ยนอนาคตอุตสาหกรรมข่าวในยุค AI สะท้อนความท้าทายของการปรับตัวขององค์กรสื่อเพื่อรับมือกับข้อมูลบิดเบือน พร้อมแลกเปลี่ยนมุมมองกับ ABC Australia และ Reuters ผ่านบริการตรวจสอบข่าวหรือ Fact-Checking โดย Thai PBS Verify เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลที่ถูกต้อง โปร่งใส และน่าเชื่อถือ เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2569 ณ ณ กรุงโซล เกาหลีใต้
เวที Future of News Seoul จัดโดยสำนักข่าวรอยเตอร์ส เวทีที่รวบรวมผู้บริหารขององค์กรสื่อ บรรณาธิการ และผู้เชี่ยวชาญจากองค์กรสื่อในภูมิภาคเอเชีย เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองต่อแนวโน้มและความท้าทายที่กำลังเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมข่าวทั่วโลก ตั้งแต่พฤติกรรมผู้ชม การสร้างความน่าเชื่อถือ การประยุกต์ใช้ AI รวมถึงอิทธิพลของแพลตฟอร์มดิจิทัลที่มีต่อการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของประชาชน
Thai PBS Verify ร่วมแลกเปลี่ยนการตรวจสอบข้อเท็จจริงยุค AI กับสื่อชั้นนำระดับโลก
คุณกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ร่วมแลกเปลี่ยนในวงเสวนา “The Future of Trust: Verification, AI and the Next Battle for Audience Confidence” หรือ อนาคตของความไว้วางใจ: การตรวจสอบข้อเท็จจริง AI และสมรภูมิครั้งใหม่ในการสร้างความเชื่อมั่นของผู้ชม โดยมี Stephanie Burnett หัวหน้าทีม Reuters Fact Check เป็นผู้ดำเนินรายการ ร่วมกับ Gavin Fang บรรณาธิการบริหารจาก ABC Australia และ George Sargent บรรณาธิการด้านการตรวจสอบภาพและการรวบรวมข่าวของ Reuters
เวทีดังกล่าวเปิดพื้นที่ให้ตัวแทนจาก 3 องค์กรสื่อที่ดำเนินงานด้าน Fact-Checking แลกเปลี่ยนประสบการณ์เกี่ยวกับการตรวจสอบข้อเท็จจริง การใช้ AI ในห้องข่าว และการปรับตัวรับมือข้อมูลบิดเบือน ท่ามกลางความท้าทายที่ภาพ เสียง และวิดีโอที่สร้างด้วย AI มีความสมจริงมากขึ้น จนผู้รับสารอาจแยกแยะเนื้อหาจริงออกจากเนื้อหาที่ถูกสร้างขึ้นด้วย AI ได้ยาก
คุณกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ได้ถ่ายทอดการทำงานของ Thai PBS Verify บริการตรวจสอบข้อเท็จจริงของไทยพีบีเอส ที่มุ่งตรวจสอบข้อมูลและข่าวที่สังคมให้ความสนใจ เพื่อช่วยให้ประชาชนแยกแยะข้อเท็จจริงออกจากข้อมูลบิดเบือน โดยสะท้อนความท้าทายสำคัญในยุค AI ว่า แม้การตรวจสอบข้อมูลจะต้องอาศัยเวลาและหลักฐานอย่างรอบด้าน แต่เทคโนโลยีที่ทำให้ข้อมูลแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว กลับเปิดโอกาสให้ “ข้อมูลบิดเบือน” เข้าถึงผู้คนจำนวนมากได้ ก่อนที่กระบวนการตรวจสอบจะเสร็จสิ้น โดยเฉพาะในสถานการณ์วิกฤต เช่น ภัยพิบัติ ที่มักมีข่าวปลอมเกิดขึ้นควบคู่กับเหตุการณ์จริง
ความท้าทายดังกล่าวทำให้บทบาทของ “นักตรวจสอบข้อเท็จจริง” ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการพิสูจน์ว่าข้อมูลใดถูกหรือผิด แต่ยังต้องสื่อสารผลการตรวจสอบให้ทันต่อสถานการณ์ โดยอาศัยทักษะที่หลากหลาย ทั้งการสืบสวนสอบสวน การใช้เทคโนโลยี การสื่อสาร และความเข้าใจพฤติกรรมผู้รับสาร ควบคู่กับการเปิดเผยวิธีการตรวจสอบ เครื่องมือ และแหล่งข้อมูลอ้างอิงอย่างชัดเจน เพื่อให้ประชาชนเข้าใจที่มาของข้อสรุปและตรวจสอบข้อมูลได้อย่างโปร่งใส ซึ่งเป็นหลักสำคัญในการสร้างความน่าเชื่อถือให้กับ Thai PBS Verify
แนวทางนี้สอดคล้องกับ Gavin Fang จาก ABC Australia ที่เน้นย้ำว่า องค์กรสื่อไม่ควรรายงานเพียงว่าข้อมูลใดถูกต้อง แต่ต้องอธิบายด้วยว่า นักข่าวใช้วิธีการใดในการตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่ เพื่อให้ประชาชนเข้าใจกระบวนการทำงาน และมองเห็นความแตกต่างระหว่างเนื้อหาที่ผ่านการตรวจสอบตามมาตรฐาน กับข้อมูลที่เผยแพร่โดยไม่มีหลักฐานรองรับ
AI เพิ่มประสิทธิภาพงานข่าว แต่ต้องมาพร้อมการกำกับดูแลอย่างรับผิดชอบ
ในวงเสวนา ผู้ร่วมแลกเปลี่ยนเห็นพ้องตรงกันว่า AI สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรข่าวได้หลายด้าน เช่น การถอดเสียง การแปลภาษา การสรุปเนื้อหา การวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก และการสนับสนุนการตรวจสอบภาพหรือสถานที่ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีเดียวกันนี้ยังสามารถสร้าง “เนื้อหาปลอม” ที่มีความสมจริงและแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว จึงจำเป็นต้องมีมนุษย์ตรวจสอบและกำกับการทำงานอย่างเหมาะสม
ในส่วนของไทยพีบีเอส คุณกนกพรได้แลกเปลี่ยนแนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยงจาก AI ซึ่งครอบคลุมทั้งการกำหนดนโยบาย การพัฒนาทักษะบุคลากร และการปรับกระบวนการทำงานให้เหมาะสมกับเทคโนโลยี โดยในปีที่ผ่านมา ไทยพีบีเอสได้กำหนดกรอบการกำกับดูแล AI ได้แก่ AI Principle, AI Policy และ AI Guideline เพื่อวางหลักคิด นโยบาย และแนวปฏิบัติในการใช้ AI พร้อมจัดตั้ง AI Standards & Governance Committee ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารและตัวแทนจากหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อร่วมกำกับดูแลมาตรฐานและส่งเสริมการใช้ AI ภายในองค์กรอย่างเหมาะสม
การเข้าร่วมเวที Future of News Seoul ในครั้งนี้ เป็นโอกาสสำคัญที่ไทยพีบีเอสได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การดำเนินงานของ Thai PBS Verify และการพัฒนานวัตกรรม AI กับองค์กรสื่อระดับนานาชาติ พร้อมต่อยอดองค์ความรู้ด้านการตรวจสอบข้อเท็จจริง การใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ และการสื่อสารเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้ชม ท่ามกลางความท้าทายของอุตสาหกรรมข่าวที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
ไทยพีบีเอสจะมุ่งมั่นพัฒนาบริการตรวจสอบข้อเท็จจริง นวัตกรรมดิจิทัล และแนวทางกำกับดูแล AI อย่างต่อเนื่อง โดยยึดพันธกิจสื่อสาธารณะเป็นหัวใจสำคัญ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่มีคุณภาพ และรู้เท่าทันข้อมูลบิดเบือน
ประชาชนสามารถตรวจสอบข่าวปลอม คัดกรองข่าวจริง กับThai PBS Verify
ได้ที่ www.thaipbs.or.th/Verify
ภาพบรรยากาศเวที Future of News Seoul
