บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน สูง ทรงกลด บางยี่ขัน
เดือนกรกฎาคมของทุกปี ฝนตกหนักติดต่อกันหลายเดือน เส้นทางศึกษาธรรมชาติกิ่วแม่ปาน บนอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ต้องปิดทำการ เนื่องจากเส้นทางเดินมีความลื่นและอันตราย และยังใช้ช่วงเวลานี้ ให้ธรรมชาติได้ฟื้นฟูตัวเอง หลังฤดูท่องเที่ยวอันยาวนานผ่านไป ทีม Full Frame ช่างภาพสุดขั้ว จึงได้โอกาสถ่ายทำสารคดีธรรมชาติ กระต่ายหมายจันทร์ บนกิ่วแม่ปานเพื่อเล่าเรื่องของ “ป่าเมฆ” ที่สูงที่สุดในประเทศไทย ในบรรยากาศที่ไร้ผู้คน ที่นี่เต็มไปด้วยความชุ่มฉ่ำและสวยงาม
แต่การทำงานสารคดีด้วยกองถ่ายขนาดเล็ก ก็ยังต้องแข่งกับเวลา และสู้กับสภาพอากาศที่เต็มไปด้วยฝนตลอดทั้งวัน โดยมีทรงกลด บางยี่ขัน ทำหน้าที่ถ่ายทอดเบื้องหลังการบันทึกภาพในจุดสำคัญของป่าเมฆ และยังทำหน้าที่ “นักสัมภาษณ์” ตามความถนัด เพื่อเปิดเผยความหมาย ความรู้สึกนึกคิด และความสุขของการเป็นช่างภาพสัตว์ป่า
ป่าเมฆ : จะถ่ายต้นไม้ที่อยู่นิ่ง ๆ อย่างไร ให้ดูมีชีวิต
การถ่ายทำสารคดีธรรมชาติเป็นงานที่ต้องอาศัยความอดทนสูง แต่สำหรับทีมงานที่ลงพื้นที่ถ่ายทำเรื่องราวของ "ป่าเมฆ" ความยากไม่ได้มีเพียงเรื่องสภาพอากาศเท่านั้น หากยังรวมถึงการเล่าเรื่องป่าที่ดูนิ่งและไม่หวือหวาให้กลายเป็นภาพที่น่าติดตามสำหรับผู้ชม
ทีมงานประเมินระดับความยากของงานนี้ไว้ที่ประมาณ 6-7 คะแนนจากเต็ม 10 โดยปัจจัยหลักที่ควบคุมไม่ได้คือเรื่องฤดูกาล หมอก และฝน ซึ่งบางครั้งขณะเตรียมอุปกรณ์อยู่ดีๆ ฝนก็ตกลงมาจนต้องหยุดงานกะทันหัน ทำให้แผนที่วางไว้ต้องเลื่อนออกไปตามสภาพหน้างานจริง
เล่าอย่างไร ให้ต้นไม้ มีเรื่องราว
นอกจากอุปสรรคทางธรรมชาติแล้ว ความท้าทายที่แท้จริงอยู่ที่การถ่ายทอดมุมมองของป่าให้มีชีวิตชีวา เพราะป่าเป็นฉากที่ดูเรียบแบน ไม่หวือหวาเท่าสิ่งมีชีวิตอย่างสัตว์หรือนก ทีมงานจึงต้องคิดหาวิธีทำให้เนื้อหาสนุกและท้าทายพอที่จะส่งถึงคนดูได้ ควบคู่ไปกับการดูแลร่างกายตัวเอง โดยเฉพาะอาการปวดหลังที่มักเกิดขึ้นกับช่างภาพที่ต้องแบกอุปกรณ์และอยู่ในท่าเดิมนานๆ
ทีมงานยังสะท้อนแนวคิดสำคัญของการทำสารคดีว่า ช่างภาพสารคดีไม่ได้มีเพียงกล้อง แต่ต้องมีความรู้ความเข้าใจในประเด็นที่นำเสนอด้วย เพราะงานสารคดีคือการนำเสนอความจริง แม้ไม่มีความรู้มาก่อนก็สามารถเริ่มต้นทำได้ แต่ต้อง "ทำการบ้าน" ศึกษาประเด็นให้เข้าใจก่อนว่าต้องการสื่อสารอะไร
ไทม์แลปส์: เครื่องมือสำคัญที่ทำให้ต้นไม้ "มีชีวิต"
หัวใจสำคัญของการเล่าเรื่องป่าเมฆคือเทคนิคการถ่ายภาพไทม์แลปส์ เนื่องจากป่าเป็นสภาพแวดล้อมที่แทบไม่เคลื่อนไหว การถ่ายในช่วงเวลาสั้นๆ จึงไม่สามารถถ่ายทอดจังหวะชีวิตของมันได้ ไม่ว่าจะเป็นหมอกที่ปกคลุมจนขาวโพลน แสงที่ลอดผ่านต้นไม้ หรือเงาที่ค่อยๆ ทอดยาวไปตามเวลา
การถ่ายไทม์แลปส์แต่ละครั้งอาจต้องใช้เวลานานหลายชั่วโมง โดยครั้งที่นานที่สุดที่เคยถ่ายต่อเนื่องคือ 3-4 ชั่วโมง ซึ่งเมื่อนำมาตัดต่อแล้วจะได้ฟุตเทจเพียงประมาณ 10 กว่าวินาทีเท่านั้น หากต้องการฟุตเทจหลายรูปแบบก็ยิ่งต้องใช้เวลามากขึ้นไปอีก
กองถ่ายยิ่งเล็ก ช่างภาพยิ่งต้องมากความสามารถ
เพื่อให้ใช้เวลาอย่างคุ้มค่า ช่างภาพมักตั้งกล้องไทม์แลปส์อย่างน้อย 2 ตัวพร้อมกัน โดย กล้องตัวแรก ใช้เลนส์มุมกว้างสำหรับถ่ายภาพแบบแลนด์สเคปกว้างๆ กล้องตัวที่สอง ใช้เลนส์ระยะที่แตกต่างกัน เพื่อให้เมื่อนำมาตัดต่อคู่กันแล้วภาพจะไม่ซ้ำหรือดูโดดจนเกินไป
นอกจากนี้ บางครั้งช่างภาพยังต้องรับผิดชอบเก็บฟุตเทจนกและสัตว์ป่าในพื้นที่ไปพร้อมกันด้วยกล้องตัวที่สาม ทำให้ในสถานการณ์เช่นนี้ ช่างภาพหนึ่งคนต้องสามารถควบคุมกล้องได้อย่างน้อย 3 ตัวพร้อมกัน สะท้อนให้เห็นว่าทีมสารคดีขนาดเล็กที่มีช่างภาพไม่มาก จำเป็นต้องดึงศักยภาพของแต่ละคนออกมาใช้ให้คุ้มค่าที่สุด
ป่าที่นิ่งที่สุดคือโจทย์ที่ยากที่สุด
หลายฝ่ายในวงการมองว่าการถ่ายภาพป่าคืองานที่โหดที่สุดประเภทหนึ่ง เพราะภาพนิ่ง กว้าง และไม่มีจุดนำสายตาที่ชัดเจน เทคนิคไทม์แลปส์จึงเข้ามาช่วยเพิ่ม "มูฟเมนต์" ให้กับป่า เปลี่ยนความสวยงามที่ช่างภาพต้องเฝ้ามองอยู่ครึ่งวันให้กลั่นออกมาเหลือเพียงสิบวินาที เพื่อให้ผู้ชมทางบ้านได้สัมผัสความงามและความเปลี่ยนแปลงของป่าได้ในแบบเดียวกับที่ช่างภาพได้เห็นด้วยตาตัวเองในพื้นที่จริง
ติดตามได้ ในบันทึกการถ่ายทำสารคดี Full Frame กระต่ายหมายจันทร์ ทุกวันอังคาร เวลา 21.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมย้อนหลังทุกตอน ทาง www.thaipbs.or.th/FullFrame
แท็กที่เกี่ยวข้อง
วิดีโอแนะนำ
ศูนย์อนุรักษ์ป่าชายเลนคลองโคน
27 มี.ค. 64- 24:14
Documentary Season
6 ม.ค. 65 - 23:28
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงวอก
13 ม.ค. 65 - 23:18
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงเสน
20 ม.ค. 65 - 23:12
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงแสม
27 ม.ค. 65 - 23:34
แคมป์ชายขอบ
3 ก.พ. 65 - 23:54
ถ่ายทำลิงแสม
10 ก.พ. 65 - 24:09
วิชาลิงไทย 101
17 ก.พ. 65 - 23:26
ถ่ายทำลิงวอก
24 ก.พ. 65 - 23:41
ขอเสียงหน่อย
3 มี.ค. 65 - 23:40
กองถ่ายมืออาชีพ
10 มี.ค. 65 - 23:05
ถ่ายทำลิงเสน
17 มี.ค. 65 - 23:15
ปิดกล้อง
24 มี.ค. 65 - 50:39
สารคดี Full Frame Rim Life เทพนิยายชายขอบ
27 มี.ค. 65 - 54:59
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ชุ่ม วรรณสิงห์ ประเสริฐกุล
23 มิ.ย. 69 - กำลังเล่น...
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน สูง ทรงกลด บางยี่ขัน
30 มิ.ย. 69 - 54:51
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ชื้น แพร พิมพ์ลดา
7 ก.ค. 69 - 53:15
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ฟอง พลอย พลอยไพลิน
14 ก.ค. 69 - 53:14
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ซุ่ม นที เอกวิจิตร
21 ก.ค. 69 - 53:29
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ข้น ถาวร ภัสสรศิริกุล
28 ก.ค. 69 - 53:40
ไกลเกินเอื้อม
4 ส.ค. 69 - 54:44
ไม่ไกลเกินเอื้อม
11 ส.ค. 69
ศูนย์อนุรักษ์ป่าชายเลนคลองโคน
27 มี.ค. 64- 24:14
Documentary Season
6 ม.ค. 65 - 23:28
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงวอก
13 ม.ค. 65 - 23:18
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงเสน
20 ม.ค. 65 - 23:12
สำรวจสถานที่ถ่ายทำลิงแสม
27 ม.ค. 65 - 23:34
แคมป์ชายขอบ
3 ก.พ. 65 - 23:54
ถ่ายทำลิงแสม
10 ก.พ. 65 - 24:09
วิชาลิงไทย 101
17 ก.พ. 65 - 23:26
ถ่ายทำลิงวอก
24 ก.พ. 65 - 23:41
ขอเสียงหน่อย
3 มี.ค. 65 - 23:40
กองถ่ายมืออาชีพ
10 มี.ค. 65 - 23:05
ถ่ายทำลิงเสน
17 มี.ค. 65 - 23:15
ปิดกล้อง
24 มี.ค. 65 - 50:39
สารคดี Full Frame Rim Life เทพนิยายชายขอบ
27 มี.ค. 65 - 54:59
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ชุ่ม วรรณสิงห์ ประเสริฐกุล
23 มิ.ย. 69 - กำลังเล่น...
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน สูง ทรงกลด บางยี่ขัน
30 มิ.ย. 69 - 54:51
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ชื้น แพร พิมพ์ลดา
7 ก.ค. 69 - 53:15
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ฟอง พลอย พลอยไพลิน
14 ก.ค. 69 - 53:14
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ซุ่ม นที เอกวิจิตร
21 ก.ค. 69 - 53:29
บันทึกการถ่ายทำสารคดีกระต่ายหมายจันทร์ ตอน ข้น ถาวร ภัสสรศิริกุล
28 ก.ค. 69 - 53:40
ไกลเกินเอื้อม
4 ส.ค. 69 - 54:44
ไม่ไกลเกินเอื้อม
11 ส.ค. 69




























































