จับกุ้งเคย นำมาทำกะปิ หน้าหาดปราณบุรี
ช่วงเดือน ตุลาคม - ธันวาคม ของทุกปี ชาวบ้านบริเวณหมู่ที่ 2 ตำบลปากน้ำปราณ อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จะพากันออกมาจับกุ้งเคยที่ลอยขึ้นมาเป็นฝูงใหญ่ตามชายหาดหน้าอ่าวปากน้ำปราณ โดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่า "กะวะ" แบบรุน วันหนึ่งสามารถจับกุ้งเคยได้ถึง 100 - 200 กิโลกรัมต่อคน
กุ้งเคยต่างจากกุ้งอย่างไร
กุ้งเคยเป็นสัตว์น้ำขนาดเล็กที่มีลักษณะคล้ายกุ้ง แต่ตัวเล็กกว่ากุ้งทั่วไป และไม่มีกรีแหลม ๆ ที่หัวเหมือนกุ้ง ลักษระตัวมีสีขาวใส มีตาสีดำ โดยจะลอยขึ้นมาเป็นกลุ่มขนาดใหญ่อยู่ผิวน้ำ
การจับกุ้งเคยที่ปากน้ำปราณ
ชาวบ้านจะออกมาหากุ้งเคยตั้งแต่ 06.00 น. เพื่อเฝ้าดูว่าจะมีกุ้งเคยเข้ามาหรือไม่ โดยบางปีจะมีให้จับได้เพียง 3-7 วัน หรือบางปีอาจจะได้ถึง 15 วัน แต่ถ้าคลื่นลมแรงมาก ชาวบ้านก็จะต้องหยุดรุนชั่วคราว รอให้สภาพอากาศดีขึ้นก่อนลงไปจับใหม่
กุ้งเคยนำไปใช้ทำอะไรได้บ้าง
กุ้งเคยที่จับได้จะถูกแบ่งไปใช้ในหลายวิธีทั้งไปทำอาหารในครอบครัว หรือขายแบบสดให้กับแม่ค้าที่มารับซื้อถึงที่ในราคากิโลกรัมละ 15-20 บาท หรือนำทำกะปิ หรือจะนำไปหมักเป็นกะปิเพื่อถนอมอาหารเก็บไว้กินในครอบครัว หรือขายในราคากิโลกรัมละ 120-180 บาท สามารถสร้างรายได้ 20,000-50,000 บาทในช่วงฤดูกาล
วิธีการทำกะปิจากกุ้งเคย
ขั้นตอนการทำกะปิจากกุ้งเคยมีดังนี้
- ล้างและคัดแยก นำกุ้งเคยมาล้างน้ำทำความสะอาด คัดแยกขยะและลูกปลาเล็ก ๆ ออก เอาแต่กุ้งเคยล้วน ๆ
- หมักเกลือ นำกุ้งเคยมาคลุกเคล้ากับเกลือ ขย้ำให้เข้ากัน
- ตากแดด นำไปตากแดดเป็นอาทิตย์จนแห้ง
- หมักต่อ นำไปใส่ภาชนะหมักทิ้งไว้อย่างน้อย 5 เดือนขึ้นไป จะได้กะปิที่หอมอร่อย
ประโยชน์ของกะปิที่ทำจากกุ้งเคย
กะปิไม่ได้เป็นเพียงเครื่องปรุงรสเท่านั้น แต่ยังมีคุณค่าทางโภชนาการสูง:
- บำรุงกระดูก - กะปิมีแคลเซียมสูงถึง 1,554 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม
- มีวิตามินบี 12 - ช่วยในการสร้างเม็ดเลือดแดง ดีสำหรับผู้ที่มีเลือดจาง
- มีโอเมก้า 3 - เป็นไขมันดีที่ช่วยบำรุงสมอง คล้ายกับที่พบในปลาน้ำลึก
- ป้องกันฟันผุ - จากการศึกษาของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์พบว่า กะปิที่ผ่านความร้อนช่วยป้องกันฟันผุได้
คำเตือน: กะปิมีเกลือโซเดียมสูง ผู้ที่เป็นความดันสูง โรคไต ควรระวังในการบริโภค และควรเลือกกะปิที่สะอาด ผ่านกระบวนการทำที่ถูกสุขลักษณะ
กุ้งเคยปราณบุรี ของดีที่สร้างรายได้ให้ชุมชน
ชาวบ้านบอกว่าทุกปีจะมีกุ้งเคยเข้ามาให้จับเป็นประจำ กุ้งเคยที่สะอาดทำกะปิได้อร่อย ขายดีมาก สร้างรายได้ดีให้กับครอบครัวในช่วงเวลาสั้นๆ นี้ กะปิจึงกลายเป็นทั้งอาชีพและมรดกทางวัฒนธรรมอาหารที่สำคัญของชุมชนชายทะเล


























































