ทุกทิศทั่วไทย
ทุกทิศทั่วไทย

"ปลาตะเพียนใบลาน" หัตถกรรมพื้นบ้านสร้างรายได้

หน้ารายการ
6 พ.ย. 68

ปลาตะเพียนใบลานเป็นงานหัตถกรรมไทยที่สวยงามและมีความหมายอันลึกซึ้ง จากใบลานและใบมะพร้าวธรรมดา ๆ กลายเป็นปลาสีสันสดใสที่แขวนประดับบ้านเรือน

ปลาตะเพียนใบลานคืออะไร

งานประดิษฐ์ที่เกิดจากภูมิปัญญาของคนไทย โดยนำใบลานและใบมะพร้าวมาตากแห้ง ตัดเป็นเส้นบางๆ แล้วสานขดให้เป็นรูปปลา จากนั้นจึงลงสีสันสดใส วาดลวดลาย และร้อยเป็นพวงด้วยลูกปัดทองเพื่อเพิ่มความสวยงาม

ปลาตะเพียนใบลาน ถ่ายทอดกันมากว่า 100 ปี

การสานปลาตะเพียนใบลาน สืบทอดต่อกันมานานกว่า 100 ปี โดยเชื่อกันว่าชาวไทยมุสลิมที่ล่องเรือขายเครื่องเทศตามแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นผู้ประดิษฐ์ครั้งแรก ใช้วัสดุจากท้องถิ่นที่หาได้ง่าย ทั้ง ใบมะพร้าว ใบลาน และใบตาล โดยปลาที่สานกันรุ่นแรกเรียกว่า "ปลาโบราณ" มีขนาดเล็ก ทำเพียง 1-3 ตัวเท่านั้น และทาสีเหลืองซีดๆ ที่ทำจากวัสดุจากธรรมชาติ ซึ่งแตกต่างจากสมัยใหม่ที่มีสีสันสดใสและขนาดใหญ่หลากหลายมากขึ้น

ความเชื่อและความหมายของปลาตะเพียนใบลาน

ปลาตะเพียนใบลานไม่ใช่แค่ของประดับธรรมดา แต่เป็นสัญลักษณ์ที่มีความหมายลึกซึ้ง

  • สัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ เพราะช่วงที่ปลาโตเต็มที่และอร่อยนั้นตรงกับช่วงที่ข้าวสุกพร้อมเก็บเกี่ยว
  • เครื่องรางนำโชค คนโบราณนิยมนำมาร้อยเป็นพวงแล้วแขวนไว้เหนือเปลเด็ก เป็นการอวยพรให้เด็กสุขภาพแข็งแรง

ร้านปลาตะเพียนใบลาน ที่อยุธยา

ร้านนงลักษณ์ปลาตะเพียนสาน ตั้งอยู่ที่ตำบลท่าวาสุกรี อำเภอพระนครศรีอยุธยา เป็นร้านเล็กๆ ริมถนนที่สืบทอดงานฝีมือจากรุ่นสู่รุ่น

นางนงลักษณ์ ชูนิล เจ้าของร้าน สืบทอดฝีมือการสานจากคุณพ่อ และยังเปิดรับนักเรียนจากโรงเรียนต่างๆ เข้ามาฝึกทำด้วยมือจริง ๆ เพื่อเป็นการอนุรักษ์และถ่ายทอดภูมิปัญญานี้สู่คนรุ่นใหม่ ในช่วงเทศกาลกฐินหรือช่วงงานบุญใหญ่จะมีคำสั่งซื้อเป็นจำนวนมาก ลูกหลานจะกลับมาช่วยกันทำ ทำให้ร้านมีรายได้ดี

วิธีทำปลาตะเพียนใบลาน

1. เตรียมวัสดุ

  • นำใบลานและใบมะพร้าวมาตากแห้งให้สนิท
  • ตัดเป็นเส้นบาง ๆ

2. สานเป็นรูปปลา

  • ใช้เทคนิคการสานขดให้เป็นรูปปลาตะเพียน

3. ตกแต่งลงสี

  • ลงสีพื้นด้วยสีน้ำมัน
  • วาดลวดลายบนตัวปลาด้วยสีต่าง ๆ
  • ตากแดดให้แห้งสนิท

4. ประกอบเป็นพวง

  • นำปลาที่แห้งแล้วมาร้อยเป็นพวง
  • สอดลูกปัดสีทองระหว่างตัวปลาเพื่อเพิ่มความสวยงาม

อนุรักษ์ปลาตะเพียนใบลาน เพื่ออนาคต

ปัจจุบันร้านที่ยังทำปลาตะเพียนใบลานเหลือน้อยลงทุกที แต่ยังมีช่างผู้มุ่งมั่นที่จะรักษาภูมิปัญญานี้ไว้ และการเปิดให้นักเรียนและคนรุ่นใหม่เข้ามาเรียนรู้และลงมือทำจริง ถือเป็นการต่อยอดทักษะและอนุรักษ์งานหัตถกรรมโบราณนี้ไว้สู่อนาคต

เพราะเป็นมากกว่าของประดับ แต่เป็นงานหัตถกรรมที่สะท้อนภูมิปัญญาไทย ความเชื่อ และวิถีชีวิตของคนไทยมากว่า 100 ปี แม้จะมีร้านที่ยังทำอยู่ไม่มากนัก แต่ร้านอย่างนงลักษณ์ยังคงยืนหยัดรักษาฝีมือนี้ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ชื่นชมและสืบสาน หากมีโอกาสแวะไปอยุธยา อย่าลืมแวะชมและอุดหนุน เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนงานหัตถกรรมไทยและช่วยรักษาภูมิปัญญาอันมีค่านี้ไว้

สานต่อทำปลาตะเพียนใบลาน

แท็กที่เกี่ยวข้อง:

ทุกทิศทั่วไทย

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1,020
1,021 - 1,050
1,051 - 1,080
1,081 - 1,110
1,111 - 1,140
1,141 - 1,170
1,171 - 1,200
1,201 - 1,230
1,231 - 1,260
1,261 - 1,290
1,291 - 1,320
1,321 - 1,350
1,351 - 1,380
1,381 - 1,410
1,411 - 1,440
1,441 - 1,470
1,471 - 1,500
1,501 - 1,530
1,531 - 1,560
1,561 - 1,590
1,591 - 1,620
1,621 - 1,650
1,651 - 1,680
1,681 - 1,710
1,711 - 1,740
1,741 - 1,770
1,771 - 1,800
1,801 - 1,830
1,831 - 1,860
1,861 - 1,890
1,891 - 1,920
1,921 - 1,950
1,951 - 1,980
1,981 - 2,010
2,011 - 2,040
2,041 - 2,070
2,071 - 2,100
2,101 - 2,130
2,131 - 2,160
2,161 - 2,190
2,191 - 2,220
2,221 - 2,250
2,251 - 2,280
2,281 - 2,310
2,311 - 2,340
2,341 - 2,370
2,371 - 2,400
2,401 - 2,430
2,431 - 2,460
2,461 - 2,490
2,491 - 2,520
2,521 - 2,550
2,551 - 2,580
2,581 - 2,610
2,611 - 2,640
2,641 - 2,670
2,671 - 2,700
2,701 - 2,730
2,731 - 2,760
2,761 - 2,790
2,791 - 2,820
2,821 - 2,850
2,851 - 2,880
2,881 - 2,910
2,911 - 2,940
2,941 - ล่าสุด

ทุกทิศทั่วไทย

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1,020
1,021 - 1,050
1,051 - 1,080
1,081 - 1,110
1,111 - 1,140
1,141 - 1,170
1,171 - 1,200
1,201 - 1,230
1,231 - 1,260
1,261 - 1,290
1,291 - 1,320
1,321 - 1,350
1,351 - 1,380
1,381 - 1,410
1,411 - 1,440
1,441 - 1,470
1,471 - 1,500
1,501 - 1,530
1,531 - 1,560
1,561 - 1,590
1,591 - 1,620
1,621 - 1,650
1,651 - 1,680
1,681 - 1,710
1,711 - 1,740
1,741 - 1,770
1,771 - 1,800
1,801 - 1,830
1,831 - 1,860
1,861 - 1,890
1,891 - 1,920
1,921 - 1,950
1,951 - 1,980
1,981 - 2,010
2,011 - 2,040
2,041 - 2,070
2,071 - 2,100
2,101 - 2,130
2,131 - 2,160
2,161 - 2,190
2,191 - 2,220
2,221 - 2,250
2,251 - 2,280
2,281 - 2,310
2,311 - 2,340
2,341 - 2,370
2,371 - 2,400
2,401 - 2,430
2,431 - 2,460
2,461 - 2,490
2,491 - 2,520
2,521 - 2,550
2,551 - 2,580
2,581 - 2,610
2,611 - 2,640
2,641 - 2,670
2,671 - 2,700
2,701 - 2,730
2,731 - 2,760
2,761 - 2,790
2,791 - 2,820
2,821 - 2,850
2,851 - 2,880
2,881 - 2,910
2,911 - 2,940
2,941 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย