รู้ทันกันได้ : โยเกิร์ตหมดอายุกินยังกินได้อยู่หรือไม่ ?
หลายบ้านคงเคยเจอสถานการณ์ที่ต้องมานั่งเถียงกันว่า โยเกิร์ตหมดอายุที่ค้างอยู่ในตู้เย็นยังกินได้อยู่หรือไม่ บางคนเสียดายของ บางคนกลัวไม่สบาย บทความนี้รวบรวมคำตอบจาก อาจารย์ ดร.วัชรพล ขุนอินทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาโภชนวิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล ที่มาไขข้อข้องใจเรื่องนี้แบบละเอียด ตั้งแต่ความแตกต่างของฉลากวันหมดอายุ สัญญาณที่บ่งบอกว่าโยเกิร์ตเสียแล้ว ไปจนถึงวิธีเก็บรักษาให้ปลอดภัยที่สุด
โยเกิร์ตหมดอายุ ต่างจากฉลาก "ควรบริโภคก่อน" อย่างไร
ประเด็นแรกที่ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันก่อนคือ ฉลากบนบรรจุภัณฑ์โยเกิร์ตมีอยู่สองแบบที่ความหมายไม่เหมือนกันเลย
- Expiry Date (วันหมดอายุ): หากพ้นวันที่ระบุไปแล้ว ถือว่ากินไม่ได้เด็ดขาด เพราะอาจติดเชื้อและเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ผลิตภัณฑ์ประเภทอื่นที่ระบุวันหมดอายุแบบนี้ก็ใช้หลักเดียวกัน
- Best Before (ควรบริโภคก่อน): หลังจากวันที่ระบุ ในทางเทคนิคยังพอทานได้อยู่ เพราะโยเกิร์ตเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการหมักด้วยเชื้อแบคทีเรีย แต่คุณลักษณะต่าง ๆ เช่น เนื้อสัมผัสแบบครีมอาจเปลี่ยนไป ทำให้รสชาติไม่อร่อยเหมือนเดิม
พูดง่าย ๆ คือถ้าเจอคำว่า Expiry Date แล้วเลยกำหนด คือ โยเกิร์ตหมดอายุที่ต้องทิ้งทันที ห้ามฝืนกินเด็ดขาด แต่ถ้าเป็น Best Before ยังพอสังเกตอาการก่อนตัดสินใจได้
สัญญาณเตือนว่าเป็นโยเกิร์ตหมดอายุ ที่ไม่ควรกินต่อ
แม้จะยังอยู่ในช่วง Best Before ก็ต้องสังเกตลักษณะของโยเกิร์ตทุกครั้งก่อนกิน เพราะเป็นสัญญาณสำคัญที่บอกว่ากลายเป็นโยเกิร์ตหมดอายุในทางคุณภาพแล้วหรือยัง โดยดูจาก
- สี: โยเกิร์ตปกติควรมีลักษณะเป็นครีมสีขาว หากสีเปลี่ยนไป เช่น เขียวขึ้น, ชมพูขึ้น หรือเหลืองขึ้นกว่าเดิมโดยไม่ได้ใส่ส่วนผสมอื่น ให้สงสัยไว้ก่อนว่าเสียแล้ว
- เนื้อสัมผัส: เนื้อโยเกิร์ตที่ดีต้องเนียนเป็นเนื้อเดียวกัน หากมีลักษณะคล้ายเชื้อราขึ้น ไม่ว่าจะขึ้นตรงกลางหรือรอบ ๆ ขอบ ห้ามตักส่วนที่เหลือมากินต่อ เพราะถือว่าเกิดการหมักของเชื้อที่ไม่ต้องการและอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ
- การแยกชั้นของน้ำ: หากเปิดปิดใช้งานหลายรอบ มักจะเห็นน้ำแยกชั้นออกมาชัดเจน และมีลักษณะเป็นก้อนอยู่ก้นภาชนะ ถือเป็นสัญญาณว่าคุณภาพเริ่มเสื่อมลง
หากพบลักษณะเหล่านี้ ถึงแม้จะยังไม่ถึงวันหมดอายุตามฉลาก ก็ควรพิจารณาว่าเป็นโยเกิร์ตหมดอายุในทางคุณภาพแล้ว และไม่ควรฝืนรับประทานต่อ
โยเกิร์ตหมดอายุ นำไปพอกหน้าพอกผิวได้จริงหรือไม่
หลายคนเสียดายเมื่อต้องทิ้งโยเกิร์ตหมดอายุ จึงมองหาวิธีใช้ประโยชน์อื่น เช่น สูตรพอกหน้าผสมมะขามหรือขัดผิวที่แชร์กันตามโซเชียล ในประเด็นนี้อาจารย์อธิบายว่า โยเกิร์ตผลิตจากเชื้อกลุ่มที่สร้างกรดแลคติก ซึ่งโดยพื้นฐานแล้วกรดชนิดนี้สามารถนำมาใช้ดูแลผิวพรรณได้จริง
อย่างไรก็ตามเมื่อเวลาผ่านไปนานขึ้น การหมักบ่มก็ยิ่งมากขึ้นตามไปด้วย ทำให้ไม่สามารถมั่นใจได้ว่ามีสารอื่นเพิ่มขึ้นมาหรือไม่ และความเข้มข้นของกรดอาจรุนแรงขึ้นจนก่อการระคายเคืองในคนที่ผิวแพ้ง่าย ดังนั้นหากอยากลองใช้โยเกิร์ตหมดอายุทาผิว ควรทดสอบบนผิวบอบบางก่อน เช่น ท้องแขนหรือหลังหู หากแต้มแล้วรู้สึกแดงหรือระคายเคือง ให้หยุดใช้ทันที เพราะหากฝืนใช้ต่อไปเรื่อย ๆ อาจทำให้เกิดการอักเสบได้
เก็บโยเกิร์ตหมดอายุ ให้ช้าลง เลือกซื้อและเก็บรักษาอย่างไรให้ปลอดภัย
นอกจากเรื่องเชื้อราแล้ว อีกปัจจัยที่ทำให้โยเกิร์ตกลายเป็นโยเกิร์ตหมดอายุเร็วขึ้น คือพฤติกรรมการเก็บรักษา โดยเฉพาะโยเกิร์ตแบบแพ็กใหญ่หรือแกลลอน ที่หลายบ้านนิยมซื้อเผื่อไว้
- การเปิด - ปิดโยเกิร์ตแพ็กใหญ่บ่อย ๆ เพื่อหยิบเข้าออกจากตู้เย็น จะทำให้เชื้อจุลินทรีย์เติบโตไวขึ้น เกิดกรดมากขึ้น และเห็นน้ำแยกตัวออกจากเนื้อครีมได้ชัดเจน
- หากบริโภคหมดภายในสองวันหลังเปิดใช้ โดยมากจะไม่ค่อยพบปัญหาคุณภาพเสื่อมนี้
- โยเกิร์ตแบบแกลลอนที่แบ่งใส่ภาชนะทีละมื้อ ก็ยังมีโอกาสสัมผัสกับอากาศภายนอกทุกครั้งที่เปิดใช้ ซึ่งทำให้เสื่อมสภาพเร็วขึ้นตามเวลาเช่นกัน เพราะบรรจุภัณฑ์เดิมถูกปิดผนึกแบบปลอดเชื้อมาตั้งแต่ต้น
คำแนะนำคือ ควรเลือกขนาดบรรจุภัณฑ์ให้เหมาะกับปริมาณที่กินจริงในแต่ละบ้าน หากกินไม่บ่อยควรเลือกแบบถ้วยเล็ก ส่วนบ้านที่กินกันทุกวันหรือกินทั้งครอบครัวจึงค่อยเลือกแพ็กใหญ่ขึ้น ไม่ควรซื้อเผื่อไว้เกินความจำเป็นแล้วปล่อยเก็บจนใกล้วันหมดอายุ เพราะยิ่งเก็บนานยิ่งเสี่ยงเสื่อมสภาพง่าย
อีกจุดที่ควรระวังคือ การกินโยเกิร์ตไม่หมดในครั้งเดียว แล้วปิดฝาฟอยล์เก็บต่อในตู้เย็น พฤติกรรมนี้ยิ่งอันตราย เพราะช้อนที่ตักกินไปแล้วมีแบคทีเรียจากช่องปากติดเข้าไปในโยเกิร์ตด้วย จึงไม่ควรเก็บข้ามวัน ควรกินให้หมดภายในครั้งเดียวหรืออย่างช้าที่สุดคือภายในวันนั้น
ใครบ้างที่ควรเลี่ยงโยเกิร์ต แม้ยังไม่ถึงวันโยเกิร์ตหมดอายุ
แม้ประเด็นหลักของบทความนี้จะพูดถึงโยเกิร์ตหมดอายุ แต่ก็มีคนบางกลุ่มที่ควรระมัดระวังการกินโยเกิร์ตแม้ผลิตภัณฑ์จะยังใหม่อยู่ก็ตาม โดยทั่วไปโยเกิร์ตมีประโยชน์หลายด้าน ทั้งช่วยเรื่องระบบทางเดินอาหารและมีคุณสมบัติกระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกาย จึงเหมาะกับคนทั่วไปที่ไม่มีข้อจำกัดด้านสุขภาพ
อย่างไรก็ตาม กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่
- ผู้ที่แพ้นม หรือแพ้โปรตีนในนม
- ผู้ที่ต้องควบคุมสารอาหารบางชนิดอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเรื่องน้ำตาล เนื่องจากโยเกิร์ตสูตรธรรมชาติแม้จะมีน้ำตาลไม่มาก แต่โยเกิร์ตที่มีการเติมส่วนผสมอื่น เช่น วุ้นมะพร้าวหรือแยมต่าง ๆ จะทำให้ปริมาณน้ำตาลเพิ่มสูงขึ้น และอาจทำให้ควบคุมน้ำตาลได้ยากขึ้นจนเสี่ยงต่อภาวะน้ำหนักเกิน
สรุป โยเกิร์ตหมดอายุ กินได้หรือไม่ ทำอย่างไรให้ปลอดภัย
โดยสรุปแล้ว การพิจารณาว่าโยเกิร์ตหมดอายุกินได้หรือไม่นั้น ต้องดูจากประเภทของฉลากเป็นหลัก หากเป็น Expiry Date ที่พ้นกำหนดแล้ว ควรทิ้งทันทีโดยไม่ต้องเสียดาย แต่ถ้าเป็น Best Before ยังพอสังเกตลักษณะสี เนื้อสัมผัส และการแยกชั้นของน้ำก่อนตัดสินใจกินต่อได้
นอกจากนี้ควรเลือกซื้อโยเกิร์ตให้พอเหมาะกับปริมาณที่กินจริง เก็บรักษาในตู้เย็นอย่างเหมาะสม ไม่เปิด - ปิดบ่อยเกินไป และไม่เก็บโยเกิร์ตที่กินไม่หมดข้ามวัน เพื่อลดความเสี่ยงที่จะกลายเป็น โยเกิร์ตหมดอายุ ก่อนเวลาอันควร ที่สำคัญที่สุดคือ หากสังเกตเห็นสัญญาณผิดปกติหรือพ้นวันหมดอายุแล้ว อย่าฝืนกินเด็ดขาด เพื่อสุขภาพที่ดีของตัวเองและคนในครอบครัว
ชมย้อนหลังรายการ "วันใหม่วาไรตี้" ในช่วง "รู้ทันกันได้" ได้ที่ www.thaipbs.or.th/RuTanKanDai
วันใหม่วาไรตี้
- 08:10
ความเสี่ยง จากการกินเลือดไก่ก้อนที่ไม่ปรุงสุก!
1 ก.ค. 69 - 04:58
เวชสำอางชะลอวัย จากสารสกัดรังไหม
1 ก.ค. 69 - 29:01
สีสันวาไรตี้ | 1 ก.ค. 69
1 ก.ค. 69 - 29:20
สีสันวาไรตี้ | 2 ก.ค. 69
2 ก.ค. 69 - 11:00
รู้ทันภาวะ Crush Syndrome ช่วยคนถูกทับอย่างไรให้ปลอดภัย
2 ก.ค. 69 - 05:49
รักษ์ทะเลด้วยบ้านปะการัง คืนชีวิตสู่ท้องทะเลไทย
3 ก.ค. 69 - 11:00
เตือนภัย! ให้ยืมบัญชี True Wallet เสี่ยงมิจฉกเป็นบัญชีม้า
3 ก.ค. 69 - 27:07
สีสันวาไรตี้ | 3 ก.ค. 69
3 ก.ค. 69 - กำลังเล่น...
รู้ทันกันได้ : โยเกิร์ตหมดอายุกินยังกินได้อยู่หรือไม่ ?
6 ก.ค. 69 - 05:39
สุขยั่งยืน : เครือข่ายลุ่มน้ำแม่ละอุป ต้นแบบการจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่าอย่างยั่งยืน
6 ก.ค. 69 - 30:12
สีสันวาไรตี้ (6 ก.ค. 69)
6 ก.ค. 69 - 12:00
รู้ทันกันได้ : เห็นคนเจ็บ ควรช่วยหรือไม่ ถ้าเกิดเหตุไม่คาดคิดใครรับผิดชอบ?
7 ก.ค. 69 - 29:52
สีสันวาไรตี้ (7 ก.ค. 69)
7 ก.ค. 69 - 11:40
รู้ทันกันได้ : "กลูตาไธโอน" ทำให้ผิวกระจ่างใสได้จริงหรือ ?
8 ก.ค. 69 - 04:46
ไทยประดิษฐ์คิดเก่ง : Soil bio-engineering แก้ดินถล่มด้วยชีววิศวกรรม
8 ก.ค. 69 - 28:17
สีสันวาไรตี้ (8 ก.ค. 69)
8 ก.ค. 69 - 11:16
รู้ทันกันได้ : อย่าหาทำ ! สระน้ำ DIY บนระเบียงคอนโดฯ เสี่ยงทำตึกพัง
9 ก.ค. 69 - 11:12
โครงการสร้างพระมหาธาตุเจดีย์ องค์ที่ ๓ ณ บริเวณจุดสูงสุดของประเทศไทย
9 ก.ค. 69 - 28:50
สีสันวาไรตี้ (9 ก.ค. 69)
9 ก.ค. 69 - 13:32
รู้ทันกันได้ : ฟิลเลอร์กับโบท็อก ใช้ผิด เสี่ยงอันตรายจริงหรือ ?
10 ก.ค. 69 - 05:08
สุขยั่งยืน : โรงเรียนต้นแบบสู่สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
10 ก.ค. 69 - 26:59
สีสันวาไรตี้ (10 ก.ค. 69)
10 ก.ค. 69 - 04:52
สุขยั่งยืน : จากสายน้ำ…สู่สายใย
13 ก.ค. 69 - 30:35
สีสันวาไรตี้ (13 ก.ค. 69)
13 ก.ค. 69 - 09:58
รู้ทันกันได้ : สลิ้งแตก ขับรถชนดะ รับมือยังไง ?
13 ก.ค. 69 - 11:50
รู้ทันกันได้ : ไม่มีอัณฑะ ความเป็นชายหายไปไหม ?
14 ก.ค. 69 - 28:32
สีสันวาไรตี้ (14 ก.ค. 69)
14 ก.ค. 69 - 11:58
รู้ทันกันได้ : สุขภาพช่องปากผู้สูงวัย กับฟันปลอมออนไลน์ ที่ได้มีมแต่ไม่ได้ผล
15 ก.ค. 69 - 04:57
ไทยประดิษฐ์คิดเก่ง : ลอดช่องโปรตีนสูงฟรีซดราย
15 ก.ค. 69 - 27:13
สีสันวาไรตี้ (15 ก.ค. 69)
15 ก.ค. 69 - 32:12
สีสันวาไรตี้ (16 ก.ค. 69)
16 ก.ค. 69
วันใหม่วาไรตี้
- 08:10
ความเสี่ยง จากการกินเลือดไก่ก้อนที่ไม่ปรุงสุก!
1 ก.ค. 69 - 04:58
เวชสำอางชะลอวัย จากสารสกัดรังไหม
1 ก.ค. 69 - 29:01
สีสันวาไรตี้ | 1 ก.ค. 69
1 ก.ค. 69 - 29:20
สีสันวาไรตี้ | 2 ก.ค. 69
2 ก.ค. 69 - 11:00
รู้ทันภาวะ Crush Syndrome ช่วยคนถูกทับอย่างไรให้ปลอดภัย
2 ก.ค. 69 - 05:49
รักษ์ทะเลด้วยบ้านปะการัง คืนชีวิตสู่ท้องทะเลไทย
3 ก.ค. 69 - 11:00
เตือนภัย! ให้ยืมบัญชี True Wallet เสี่ยงมิจฉกเป็นบัญชีม้า
3 ก.ค. 69 - 27:07
สีสันวาไรตี้ | 3 ก.ค. 69
3 ก.ค. 69 - กำลังเล่น...
รู้ทันกันได้ : โยเกิร์ตหมดอายุกินยังกินได้อยู่หรือไม่ ?
6 ก.ค. 69 - 05:39
สุขยั่งยืน : เครือข่ายลุ่มน้ำแม่ละอุป ต้นแบบการจัดการทรัพยากร ดิน น้ำ ป่าอย่างยั่งยืน
6 ก.ค. 69 - 30:12
สีสันวาไรตี้ (6 ก.ค. 69)
6 ก.ค. 69 - 12:00
รู้ทันกันได้ : เห็นคนเจ็บ ควรช่วยหรือไม่ ถ้าเกิดเหตุไม่คาดคิดใครรับผิดชอบ?
7 ก.ค. 69 - 29:52
สีสันวาไรตี้ (7 ก.ค. 69)
7 ก.ค. 69 - 11:40
รู้ทันกันได้ : "กลูตาไธโอน" ทำให้ผิวกระจ่างใสได้จริงหรือ ?
8 ก.ค. 69 - 04:46
ไทยประดิษฐ์คิดเก่ง : Soil bio-engineering แก้ดินถล่มด้วยชีววิศวกรรม
8 ก.ค. 69 - 28:17
สีสันวาไรตี้ (8 ก.ค. 69)
8 ก.ค. 69 - 11:16
รู้ทันกันได้ : อย่าหาทำ ! สระน้ำ DIY บนระเบียงคอนโดฯ เสี่ยงทำตึกพัง
9 ก.ค. 69 - 11:12
โครงการสร้างพระมหาธาตุเจดีย์ องค์ที่ ๓ ณ บริเวณจุดสูงสุดของประเทศไทย
9 ก.ค. 69 - 28:50
สีสันวาไรตี้ (9 ก.ค. 69)
9 ก.ค. 69 - 13:32
รู้ทันกันได้ : ฟิลเลอร์กับโบท็อก ใช้ผิด เสี่ยงอันตรายจริงหรือ ?
10 ก.ค. 69 - 05:08
สุขยั่งยืน : โรงเรียนต้นแบบสู่สังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน
10 ก.ค. 69 - 26:59
สีสันวาไรตี้ (10 ก.ค. 69)
10 ก.ค. 69 - 04:52
สุขยั่งยืน : จากสายน้ำ…สู่สายใย
13 ก.ค. 69 - 30:35
สีสันวาไรตี้ (13 ก.ค. 69)
13 ก.ค. 69 - 09:58
รู้ทันกันได้ : สลิ้งแตก ขับรถชนดะ รับมือยังไง ?
13 ก.ค. 69 - 11:50
รู้ทันกันได้ : ไม่มีอัณฑะ ความเป็นชายหายไปไหม ?
14 ก.ค. 69 - 28:32
สีสันวาไรตี้ (14 ก.ค. 69)
14 ก.ค. 69 - 11:58
รู้ทันกันได้ : สุขภาพช่องปากผู้สูงวัย กับฟันปลอมออนไลน์ ที่ได้มีมแต่ไม่ได้ผล
15 ก.ค. 69 - 04:57
ไทยประดิษฐ์คิดเก่ง : ลอดช่องโปรตีนสูงฟรีซดราย
15 ก.ค. 69 - 27:13
สีสันวาไรตี้ (15 ก.ค. 69)
15 ก.ค. 69 - 32:12
สีสันวาไรตี้ (16 ก.ค. 69)
16 ก.ค. 69




























































