Fruit of Thy Womb ผลในครรภ์ของท่าน
มีผู้คนมากมายที่ต้องเผชิญรอยร้าวภายในบ้าน จน 'ครอบครัว' ไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัย แต่ถึงอย่างนั้น ก็คงมีเพียงน้อยคนนักที่เลือกจะตีแผ่ด้านมืดของครอบครัวตนเองสู่สาธารณะ
ฟรุต ออฟ ไธ วูมบ์ (Fruit of Thy Womb) หรือ ผลในครรภ์ของท่าน เป็นผลงานเขียนบทและกำกับสารคดีของ ฟาบิโอ ซิลวา (Fábio Silva) ชาวโปรตุเกสเชื้อสายกาบูแวร์ดี โดยเป็นงานวิทยานิพนธ์สมัยที่เขาศึกษาด้านภาพยนตร์ที่ลิสบอน ความน่าสนใจของสารคดีเรื่องนี้คือการใช้เครื่องมือทางภาพยนตร์เล่าเรื่องผ่านมุมมองบุคคลที่หนึ่ง โดยมีแกนหลักเป็นความสัมพันธ์อันเปราะบางระหว่างตัวเขากับพ่อแม่ ซึ่งกลายมาเป็นบาดแผลที่ฝังรากลึกอยู่ในใจเขามาตลอดชีวิต
พ่อแม่ของฟาบิโออพยพมาจากกาบูแวร์ดี ประเทศเกาะในมหาสมุทรแอตแลนติกซึ่งเคยเป็นอาณานิคมโปรตุเกส เขาเติบโตในลิสบอนในฐานะคนรุ่นสองของผู้อพยพ อยู่กึ่งกลางระหว่างสองวัฒนธรรมโดยไม่รู้สึกเป็นเจ้าของโลกไหนอย่างเต็มตัว ก่อนที่หนังเรื่องนี้จะถือกำเนิด เขาเคยตั้งใจทำสารคดีหลายเรื่องที่วนอยู่กับคำถามเดียวกัน ว่าตัวเองเป็นใคร รากเหง้าของเขาอยู่ที่ไหน เขาเคยออกสำรวจสวนผักที่ผู้อพยพกาบูแวร์ดีลักลอบปลูกตามชานเมือง เพื่อตามหาร่องรอยของวัฒนธรรมที่พ่อแม่นำพามาจากดินแดนเดิม ทว่าสิ่งที่เขาค้นพบกลับอยู่ใกล้มือกว่าที่คิด
สารคดีเรื่องนี้คว้ารางวัลภาพยนตร์นักศึกษายอดเยี่ยม เทค วัน! (Take One!) จากเทศกาล เคอร์ตัส วิลา ดู กงด์ อินเทอร์เนชันแนล ฟิล์ม เฟสติวัล (Curtas Vila do Conde International Film Festival) ประเทศโปรตุเกส เมื่อปี 2021 โดยมีจุดเริ่มต้นจากการที่ผู้กำกับได้พบม้วนเทป 8mm ของพ่อ บันทึกภาพครอบครัวตลอดช่วงปี 1988 ถึง 2010 ซึ่งเต็มไปด้วยภาพความทรงจำที่เขาไม่เคยเห็นมาก่อน
ในม้วนเทปนั้นมีชายที่เขาแทบไม่รู้จัก ชายที่กำลังอุ้มทารก (ตัวเขาเอง) ด้วยความอ่อนโยน ชายที่เล่นกับลูกชายในวัยเด็กด้วยความอบอุ่น ชายที่ดูมีความสุข ทว่าในความทรงจำของฟาบิโอ พ่อคือคนที่เข้มงวด ห่างเหิน และทำให้เจ็บปวด ความขัดแย้งระหว่างสองภาพนี้คือหัวใจที่แท้จริงของสารคดีเรื่องนี้ ฟุตเทจเหล่านั้นนำมาสู่การตั้งคำถามว่า ครอบครัวของเขาเดินมาถึงจุดแตกหักนี้ได้อย่างไร
ผู้กำกับนำภาพในม้วนเทปเหล่านั้นมาร้อยเรียงปะติดปะต่อเข้ากับภาพถ่ายและวิดีโอเก่า เพื่อฉายภาพเหตุการณ์ในอดีตที่ส่งผลกระทบและสร้างรอยแผลมาถึงปัจจุบันให้ชัดเจนที่สุด เขาถ่ายทำและตัดต่อหนังเรื่องนี้คนเดียวทั้งหมด ใช้เวลาถ่ายทำเพียงสามวัน แต่สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้เดินออกไปไกลกว่าสารคดีส่วนตัวทั่วไปคือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงหลังหนังเสร็จ เมื่อชีวิตของเขาและแม่ต่างก็เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง
ฟาบิโอเขียนในวิทยานิพนธ์ว่า "การทำหนังเรื่องนี้กลายเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผม มันคือเสียงร้องของความเข้มแข็งและการปลดปล่อย" มันคือการใช้หนังเป็นสื่อกลางที่นำพาเขาให้กล้าลุกขึ้นเผชิญหน้ากับความจริงอันเจ็บปวด ทำความเข้าใจ ยอมรับมัน และปล่อยให้มันเยียวยาบาดแผลของตนเอง
ติดตาม อะไรนะสารคดี? What the Doc? : Fruit of Thy Womb ผลในครรภ์ของท่าน วันอาทิตย์ที่ 7 มิถุนายน 2569 เวลา 13.00 -13.30 น. ทางไทยพีบีเอส ติดตามทุกตอนได้ทาง www.thaipbs.or.th/WhatTheDoc
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
มีผู้คนมากมายที่ต้องเผชิญรอยร้าวภายในบ้าน จน 'ครอบครัว' ไม่ใช่พื้นที่ปลอดภัย แต่ถึงอย่างนั้น ก็คงมีเพียงน้อยคนนักที่เลือกจะตีแผ่ด้านมืดของครอบครัวตนเองสู่สาธารณะ
ฟรุต ออฟ ไธ วูมบ์ (Fruit of Thy Womb) หรือ ผลในครรภ์ของท่าน เป็นผลงานเขียนบทและกำกับสารคดีของ ฟาบิโอ ซิลวา (Fábio Silva) ชาวโปรตุเกสเชื้อสายกาบูแวร์ดี โดยเป็นงานวิทยานิพนธ์สมัยที่เขาศึกษาด้านภาพยนตร์ที่ลิสบอน ความน่าสนใจของสารคดีเรื่องนี้คือการใช้เครื่องมือทางภาพยนตร์เล่าเรื่องผ่านมุมมองบุคคลที่หนึ่ง โดยมีแกนหลักเป็นความสัมพันธ์อันเปราะบางระหว่างตัวเขากับพ่อแม่ ซึ่งกลายมาเป็นบาดแผลที่ฝังรากลึกอยู่ในใจเขามาตลอดชีวิต
พ่อแม่ของฟาบิโออพยพมาจากกาบูแวร์ดี ประเทศเกาะในมหาสมุทรแอตแลนติกซึ่งเคยเป็นอาณานิคมโปรตุเกส เขาเติบโตในลิสบอนในฐานะคนรุ่นสองของผู้อพยพ อยู่กึ่งกลางระหว่างสองวัฒนธรรมโดยไม่รู้สึกเป็นเจ้าของโลกไหนอย่างเต็มตัว ก่อนที่หนังเรื่องนี้จะถือกำเนิด เขาเคยตั้งใจทำสารคดีหลายเรื่องที่วนอยู่กับคำถามเดียวกัน ว่าตัวเองเป็นใคร รากเหง้าของเขาอยู่ที่ไหน เขาเคยออกสำรวจสวนผักที่ผู้อพยพกาบูแวร์ดีลักลอบปลูกตามชานเมือง เพื่อตามหาร่องรอยของวัฒนธรรมที่พ่อแม่นำพามาจากดินแดนเดิม ทว่าสิ่งที่เขาค้นพบกลับอยู่ใกล้มือกว่าที่คิด
สารคดีเรื่องนี้คว้ารางวัลภาพยนตร์นักศึกษายอดเยี่ยม เทค วัน! (Take One!) จากเทศกาล เคอร์ตัส วิลา ดู กงด์ อินเทอร์เนชันแนล ฟิล์ม เฟสติวัล (Curtas Vila do Conde International Film Festival) ประเทศโปรตุเกส เมื่อปี 2021 โดยมีจุดเริ่มต้นจากการที่ผู้กำกับได้พบม้วนเทป 8mm ของพ่อ บันทึกภาพครอบครัวตลอดช่วงปี 1988 ถึง 2010 ซึ่งเต็มไปด้วยภาพความทรงจำที่เขาไม่เคยเห็นมาก่อน
ในม้วนเทปนั้นมีชายที่เขาแทบไม่รู้จัก ชายที่กำลังอุ้มทารก (ตัวเขาเอง) ด้วยความอ่อนโยน ชายที่เล่นกับลูกชายในวัยเด็กด้วยความอบอุ่น ชายที่ดูมีความสุข ทว่าในความทรงจำของฟาบิโอ พ่อคือคนที่เข้มงวด ห่างเหิน และทำให้เจ็บปวด ความขัดแย้งระหว่างสองภาพนี้คือหัวใจที่แท้จริงของสารคดีเรื่องนี้ ฟุตเทจเหล่านั้นนำมาสู่การตั้งคำถามว่า ครอบครัวของเขาเดินมาถึงจุดแตกหักนี้ได้อย่างไร
ผู้กำกับนำภาพในม้วนเทปเหล่านั้นมาร้อยเรียงปะติดปะต่อเข้ากับภาพถ่ายและวิดีโอเก่า เพื่อฉายภาพเหตุการณ์ในอดีตที่ส่งผลกระทบและสร้างรอยแผลมาถึงปัจจุบันให้ชัดเจนที่สุด เขาถ่ายทำและตัดต่อหนังเรื่องนี้คนเดียวทั้งหมด ใช้เวลาถ่ายทำเพียงสามวัน แต่สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้เดินออกไปไกลกว่าสารคดีส่วนตัวทั่วไปคือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงหลังหนังเสร็จ เมื่อชีวิตของเขาและแม่ต่างก็เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิง
ฟาบิโอเขียนในวิทยานิพนธ์ว่า "การทำหนังเรื่องนี้กลายเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผม มันคือเสียงร้องของความเข้มแข็งและการปลดปล่อย" มันคือการใช้หนังเป็นสื่อกลางที่นำพาเขาให้กล้าลุกขึ้นเผชิญหน้ากับความจริงอันเจ็บปวด ทำความเข้าใจ ยอมรับมัน และปล่อยให้มันเยียวยาบาดแผลของตนเอง
ติดตาม อะไรนะสารคดี? What the Doc? : Fruit of Thy Womb ผลในครรภ์ของท่าน วันอาทิตย์ที่ 7 มิถุนายน 2569 เวลา 13.00 -13.30 น. ทางไทยพีบีเอส ติดตามทุกตอนได้ทาง www.thaipbs.or.th/WhatTheDoc
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
