น้ำมะพร้าวปลอมมีอยู่จริง
มะพร้าวน้ำหอมไทย ผลไม้ขึ้นชื่อระดับโลก แต่วันนี้กำลังถูกคุกคามจากขบวนการผสมน้ำมะพร้าวปลอมที่แพร่ระบาดในพื้นที่ราชบุรีและสมุทรสงคราม จากการสืบสวนของไทยพีบีเอส (บิ๊กสตอรี่) พบว่าปัญหานี้ไม่ใช่แค่เรื่องของคุณภาพสินค้า แต่กำลังทำลายรายได้เกษตรกร ความเชื่อมั่นผู้บริโภค และภาพลักษณ์สินค้าส่งออกของไทยในตลาดโลก
ล้งเถื่อน สถานที่ผสมน้ำมะพร้าวปลอม
แหล่งข่าวพบว่าล้งเถื่อน ซึ่งเป็นสถานที่ผสมน้ำมะพร้าวปลอม ในจังหวัดราชบุรีและสมุทรสงคราม นำน้ำบาดาลมาผสมกับน้ำมะพร้าวและใส่สารเคมีผสมลงไปทั้ง น้ำเชื่อม สารแต่งกลิ่น สารปรับค่าความเป็นกรดด่าง หรือ ค่า PH และ โพแทสเซียม ที่เป็นสารสำคัญในมะพร้าวตามธรรมชาติ เพื่อให้มีค่าความเค็มใกล้เคียงน้ำมะพร้าวแท้ หลังจากผสมเสร็จจะวัดค่าต่างทั้ง ค่าความเค็มและค่าความเป็นกรด - ด่าง เพื่อให้ใกล้เคียงกับน้ำมะพร้าวแท้ ก่อนส่งขายไปยังบริษัทต่าง ๆ ที่ผลิตน้ำมะพร้าว
น้ำมันมะพร้าวปลอม กระทบเกษตรกร - ผู้ผลิตอย่างไร
ผลกระทบอยู่ที่ เกษตรกรชาวสวนมะพร้าว เพราะเมื่อล้งเถื่อนสามารถทำน้ำมะพร้าวปลอมขึ้นมาจากน้ำบาดาลได้ จากได้ราคาเป็นไม่ได้ราคา โรงงานก็รับซื้อน้ำมะพร้าวแท้จากเกษตรกรน้อยลง
นอกจากนี้ความเสียหายที่ชัดเจนที่สุดคือกรณีบริษัทผู้ประกอบการรายหนึ่งที่รับจ้างผลิต (OEM) ให้แบรนด์ดังในจีน เมื่อซัพพลายเออร์ลักลอบส่งน้ำมะพร้าวปลอม ทำให้บริษัทได้รับความเสียหาย และสูญเสียตลาดในจีน
ขบวนการผลิตน้ำมันมะพร้าวปลอม
โรงงานผู้ผลิตแบรนด์น้ำมะพร้าว ให้โควตาการผลิตแก่ ซัพพลายเออร์ จัดหาน้ำมะพร้าวให้ โดยทางซัพพลายเออร์จ้าง ฃล้งเถื่อนจัดหาน้ำมะพร้าว หลังล้งเถื่อนได้รับออเดอร์จากซัพพลายเออร์แล้ว จะผสมน้ำมะพร้าวปลอมแล้วส่งวัตถุดิบเข้าโรงงาน
พบว่าพื้นที่สมุทรสงครามและราชบุรี มีผู้จัดหาวัตถุดิบจำนวนมาก ขณะที่ล้งผสมน้ำมะพร้าวปลอม มีนักการเมืองท้องถิ่น นักธุรกิจ รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐและอดีตเจ้าหน้าที่รัฐ เป็นเจ้าของ นอกจากนี้ยังพบกลุ่มทุนต่างชาติที่ใช้คนไทยเป็นนอมินีเพื่อเข้ามาควบคุมกลไกราคารับซื้อมะพร้าว
ช่องโหว่กฎหมาย ทำไมน้ำมะพร้าวปลอมถึงยังวางขายได้
สภาองค์กรของผู้บริโภคชี้ว่าปัญหาหลักของขบวนการผสมน้ำมะพร้าวปลอม นอกจากมาตรการเชิงรุกในการปราบล้งเถื่อน ในส่วนกระทรวงสาธารณสุขยังไม่มีประกาศเฉพาะสำหรับน้ำมะพร้าว มีเพียงประกาศโดยรวมโดยเฉพาะเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุภัณฑ์ที่ระบุไว้ว่า หากโฆษณาว่าเป็นน้ำผลไม้ชนิดใด ต้องมีส่วนผสมของผลไม้ไม่ต่ำกว่า 20% หากจะใช้คำว่า น้ำผลไม้แท้ 100% ต้องทำจากผลไม้ล้วนหรือผลไม้ชนิดเข้มข้นแล้วเจือจางด้วยน้ำ
ช่องว่างนี้ทำให้ผู้ผลิตบางรายสามารถผสมน้ำมะพร้าวแท้เพียง 21% แต่ยังติดฉลากว่า "น้ำมะพร้าว" ได้อย่างถูกกฎหมาย
น้ำมันมะพร้าวปลอม ตรวจจับได้ไหม
เกษตรกรชาวสวนมะพร้าว บอกว่าถ้าดมกลิ่นหรือชิมก็จะรู้ว่าเป็นน้ำมะพร้าวแท้หรือปลอม เพราะประสบการณ์ที่ทำน้ำมะพร้าวมานานและความเคยชิน
นักวิจัยเคมีอินทรีย์ ยืนยันว่าน้ำมะพร้าวแท้มีกลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ สารเทอร์พีนกว่า 100 ชนิด ซึ่งมนุษย์ยังไม่สามารถสังเคราะห์ได้ครบ หากเป็นน้ำมะพร้าวปลอมถ้าตรวจสอบในแล็บจะพบโลหะหนักอย่างแคลเซียม เหล็ก แมกนีเซียม สังกะสี และทองแดงที่มาจากน้ำบาดาล ซึ่ง ไม่มีในน้ำมะพร้าวแท้
อย่างไรก็ตาม คนทั่วไปกว่า 90% มักแยกไม่ออก โดยเฉพาะผู้บริโภคในต่างประเทศที่ไม่เคยดื่มน้ำมะพร้าวสด
คุณสามารถติดตามชมรายการ Big Story เรื่องใหญ่ Thai PBS ทุกวันจันทร์ เวลา 21.30 - 22.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือดูย้อนหลัง ได้ที่ www.thaipbs.or.th/BigStoryThaiPBS









