วิเคราะห์: ญี่ปุ่นมีผู้สูงอายุเกิน 100 ปี ทะลุแสนคนครั้งแรกในประวัติศาสตร์
ญี่ปุ่นสร้างสถิติใหม่อีกครั้งหลังประชากรอายุ 100 ปีขึ้นไป มีจำนวนสูงถึง 107,677 คนเป็นครั้งแรก และเพิ่มขึ้นทำสถิติสูงสุดต่อเนื่องเป็นปีที่ 56 ทว่าตัวเลขนี้ไม่ได้สะท้อนเพียงแค่การมีอายุยืนยาวขึ้นเท่านั้น
แต่ยังสะท้อนถึงสิ่งที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญ ทั้งจำนวนเด็กเกิดใหม่และประชากรวัยทำงานที่ลดลง จนกลายเป็นห้องทดลองของโลกในการปรับตัวเพื่อให้ระบบเศรษฐกิจและสวัสดิการยังคงเดินหน้าต่อไปได้
ทุบสถิติ 56 ปีซ้อน! ประชากร 100 ปีในญี่ปุ่นทะลุ 1 แสนคน
กระทรวงสาธารณสุขญี่ปุ่นเปิดเผยข้อมูล ณ วันที่ 1 กันยายนที่ผ่านมาว่า ญี่ปุ่นมีประชากรอายุ 100 ปีขึ้นไปจำนวน 107,677 คน ถือเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เริ่มเก็บสถิติในปี ค.ศ. 1963 และเป็นการเพิ่มขึ้นทำสถิติสูงสุดต่อเนื่องเป็นปีที่ 56 โดยเพิ่มขึ้นเกือบ 8,000 คนจากปีก่อน
การเผยแพร่สถิตินี้มีขึ้นก่อนถึงวันเคารพผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นวันหยุดประจำปีของญี่ปุ่นในสัปดาห์หน้า ปัจจุบันญี่ปุ่นมีอายุประชากรมัธยฐานอยู่ที่ 49.9 ปี เป็นประเทศที่มีประชากรอายุมากที่สุดเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากโมนาโก โดยในกลุ่มผู้ที่มีอายุ 100 ปีขึ้นไปพบว่าเป็นผู้หญิงสูงถึงประมาณ 88%
จาก 153 คน สู่หลักแสน – การเติบโตของสังคมผู้สูงอายุ
ย้อนกลับไปตอนเริ่มเก็บสถิติอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1963 ญี่ปุ่นมีคนอายุ 100 ปีขึ้นไปเพียง 153 คนเท่านั้น ก่อนจะเพิ่มขึ้นต่อเนื่องจนทะลุ 10,000 คนในปี ค.ศ. 1998 และทะลุ 50,000 คนในปี ค.ศ. 2012 จนกระทั่งแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในปีนี้
แม้ตัวเลขนี้จะสะท้อนความสำเร็จด้านอายุขัยและระบบสุขภาพ แต่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรพร้อมกันทั้งสองด้าน คือ คนรุ่นเก่าอยู่ได้นานขึ้น ขณะที่คนรุ่นใหม่และเด็กเกิดใหม่กลับมีจำนวนลดลงอย่างเห็นได้ชัด
แบกงบสวัสดิการ 30 ล้านล้านบาท
เมื่อคนวัยทำงานลดลง ทำให้แรงงานในระบบมีน้อยลง ขณะที่ความต้องการด้านการรักษาพยาบาล การดูแลผู้สูงอายุ และสวัสดิการสังคมเพิ่มสูงขึ้น โดยเงินสำหรับดูแลผู้สูงอายุของญี่ปุ่นแบ่งเป็น 3 ก้อนใหญ่ ได้แก่ เงินบำนาญ การรักษาพยาบาล และประกันดูแลระยะยาว ซึ่งรวมกันมีมูลค่ามากกว่า 30 ล้านล้านบาท
หากพึ่งพาเพียงเงินสมทบอย่างเดียว ภาระจะตกอยู่กับคนวัยแรงงานมากเกินไป ภาครัฐจึงต้องใช้นำงบประมาณและการออกพันธบัตรมาร่วมด้วย ซึ่งส่งผลให้ภาระถูกผลักไปเป็นของคนรุ่นหลัง โจทย์ของญี่ปุ่นวันนี้จึงไม่ใช่แค่ทำอย่างไรให้คนอายุยืน แต่คือทำอย่างไรให้คนอายุยืนมีชีวิตที่ดีโดยระบบเศรษฐกิจยังรองรับได้
ญี่ปุ่นกับการเป็นห้องทดลองของโลก
ญี่ปุ่นต้องปรับตัวในหลายด้าน ตั้งแต่การเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุที่ยังมีความสามารถทำงานต่อไปได้นานขึ้น การพัฒนาเทคโนโลยีเข้ามาช่วยดูแลผู้สูงอายุ ไปจนถึงการออกแบบสินค้าและบริการรองรับ เพื่อให้ผู้ที่มีอายุ 70 หรือ 80 ปี ยังคงทำงาน ใช้ชีวิต และบริโภคจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจได้
สิ่งที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญจึงถูกจับตามองจากทั่วโลก เพราะอาจเป็นภาพอนาคตของหลาย ๆ ประเทศที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเช่นเดียวกัน เพื่อตอบโจทย์ว่าชีวิตที่ยืนยาวจะสามารถเดินควบคู่ไปกับสังคมที่ยั่งยืนได้อย่างไร




























































