เนื่องจากผู้คนมักรู้สึกเหงาในช่วงวันหยุด (โดยเฉพาะวันหยุดที่ตรงกับวันวาเลนไทน์) สู่คำถามที่น่าสนใจ สหรัฐฯ ประเทศแถวหน้าของโลกด้านเทคโนโลยี ทำไม? ผู้คนจึงถูกหลอกลวงช่วงวาเลนไทน์จำนวนมาก
คำตอบก็คือ สาเหตุที่มักทำให้การหลอกลวงในเรื่อง “ความรัก” ได้ผล ก็เพราะมันดูเหมือนจริงมาก ๆ มิจฉาชีพเก่งในเรื่องจิตวิทยา-ใช้ประโยชน์จากความไว้วางใจ ความอ่อนแอ ความปรารถนาของเรา รวมถึงการใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ โดยมุ่งเป้าไปที่ “อารมณ์-ความรู้สึก” เนื่องจากผู้คนกำลังอินกับ “ความรัก” ช่วงเทศกาลวันวาเลนไทน์ หรืออยากมีความรักในช่วงดังกล่าว
จากงานวิจัยวันวาเลนไทน์ปี 2026 ของ McAfee (แมคอาฟี) เผยว่า ผู้ใหญ่ชาวอเมริกัน 1 ใน 7 คน หรือประมาณ 15% เคยสูญเสียเงินไปกับกลโกงการหาคู่หรือความรักทางออนไลน์ โดยค่าใช้จ่ายจากความเสียหายแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละกลุ่มอายุ โดยผู้ใหญ่ชาวอเมริกันที่มีอายุระหว่าง 35 – 44 ปี มีแนวโน้มที่จะรายงานความเสียหายสูงกว่า 5,000 ดอลลาร์สหรัฐ ส่วนคนรุ่น Gen Z ที่อายุน้อยกว่า รายงานความเสียหายต่ำกว่า 500 ดอลลาร์สหรัฐ และที่สำคัญในบรรดาผู้ที่สูญเสียเงินไปกับกลโกงการหาคู่ทางออนไลน์ มีเพียง 1 ใน 4 (24%) เท่านั้นที่สามารถได้เงินคืนทั้งหมด
ขณะที่ การหลอกลวงใช้ลิงก์ที่เป็นอันตรายอย่างชัดเจนก็ลดลง บ่งชี้ว่าเหล่ามิจฉาชีพกำลังเปลี่ยนไปใช้การโน้มน้าวใจและการสร้างความสัมพันธ์แทน โดยการหลอกลวงที่น่ากลัวที่สุดอาจไม่มีการส่งลิงก์น่าสงสัยมาให้เลย แต่มิจฉาชีพจะส่งเพียงคำพูดที่น่าเชื่อถือและกดดันให้เราทำตาม
พาไปดูสรุปผลการวิจัยคร่าว ๆ
– ผู้ใหญ่ชาวอเมริกัน 47% ใช้แพลตฟอร์มออนไลน์ในการพบปะคู่รัก
– 35% เคยเจอโปรไฟล์ปลอมหรือรูปภาพที่สร้างโดย AI ขณะออกเดตออนไลน์
– 1 ใน 4 คนบอกว่าพวกเขาพบว่าตัวเองกำลังโต้ตอบกับโปรไฟล์ปลอมหรือบอต AI
– 22% ระบุว่าเคยตกเป็นเหยื่อของการหลอกลวงทางออนไลน์ (catfishing)
– 53% เคยถูกขอให้ส่งเงินหรือข้อมูลทางการเงินจากคนที่ตนสนใจในเชิงโรแมนติก
นอกจากนี้ยังมีจุดสังเกตของผู้ที่พบว่าตัวเองกำลังติดต่อกับบอตหรือโปรไฟล์ปลอมด้วย เช่น
– คำตอบดูเหมือนถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าหรือซ้ำซาก (52%)
– ตอบกลับทันทีและสมบูรณ์แบบ (41%)
– ภาพถ่ายดูไม่เป็นธรรมชาติหรือสร้างขึ้นโดย AI (38%)
– หลีกเลี่ยงการโทร. ด้วยเสียง/วิดีโอ (32%)
– ยื่นคำขอที่ไม่ปกติในช่วงแรก (26%)
และที่สำคัญอย่ามองข้าม: การสนทนาที่ราบรื่นไม่ใช่หลักฐานยืนยันความจริงใจ อาจเป็นหลักฐานของการใช้ระบบอัตโนมัติก็ได้
จาก FBI เตือนภัยคนอเมริกัน และผลวิจัยที่ออกมา บอกอะไรกับคนไทย?
สิ่งที่พอจะสรุปได้คือ “มิจฉาชีพ” มีการหลอกลวงทั่วโลก ทั้งประเทศที่มีเทคโนโลยีก้าวล้ำอย่าง สหรัฐฯ ไปจนถึงประเทศที่กำลังพัฒนาอย่าง “เมืองไทย” การป้องกันไม่ให้ตัวเองตกเป็นเหยื่อเบื้องต้น ที่ต่างประเทศและไทยให้คำแนะนำคล้าย ๆ กันก็คือ อย่าโอนเงินให้บุคคลที่ไม่เคยเจอตัวจริง, ตรวจสอบข้อมูลร้านค้าออนไลน์ก่อนโอนเงิน, อย่าคลิกลิงก์หรือดาวน์โหลดแอปฯ จากแหล่งที่มาที่ไม่น่าเชื่อถือ, ห้ามเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวหรือเส้นทางการเงินกับบุคคลอื่น, ระวังความสัมพันธ์ออนไลน์ที่เร็วเกินไป และปรึกษาคนใกล้ตัวก่อนตัดสินใจอะไร เช่น โอนเงิน หากหลงกลตกเป็นเหยื่อก็จะมีหน่วยงานภาครัฐคอยช่วยเหลือ-รับแจ้งความออนไลน์เช่นเดียวกัน เช่นในประเทศไทยสามารถแจ้งความออนไลน์ได้ที่ www.thaipoliceonline.go.th หรือปรึกษาสายด่วน 1441
แน่นอนว่าเราอาจจะก้าวไม่ทันตามเทคโนโลยีที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว รวมถึงเทคนิคใหม่ ๆ ที่มิจฉาชีพนำมาใช้หลอกลวง แต่สิ่งที่จะเป็นภูมิคุ้มกันให้เราได้ก็คือ การรู้เท่าทัน (Literacy) ที่เราต้องหมั่นเรียนรู้อยู่เสมอ รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องหมั่นให้ความรู้-อัปเดตการป้องกันภัยจากการหลอกลวงใหม่ ๆ ซึ่งนี่ถือเป็นหนึ่งในพันธกิจสำคัญของทาง Thai PBS Verify ที่กำลังส่งเสริมในด้านนี้ให้เห็นผลอย่างเป็นรูปธรรม กับความหวังที่อยากให้คนไทยปลอดภัยไม่ตกเป็นเหยื่อสแกมเมอร์
ทุกวันนี้ “เทคโนโลยี” ช่วยให้เรามีความรัก พบปะผู้คนใหม่ ๆ ได้ง่ายขึ้น แต่ก็เป็นโอกาสให้กับมิจฉาชีพเช่นกัน ดังนั้น ไม่ว่าเราจะเจอ บุพเพสันนิวาส หรือ บุพเพ (มิจฯ) อาละวาด การมี Literacy การรู้เท่าทันจะช่วยได้มาก มีสติ ระแวดระวัง นึกถึงความเป็นจริง-ความน่าจะเป็น จะช่วยให้เราเซฟตี้มีความปลอดภัยโอกาสตกเป็นเหยื่อจากการถูกหลอกลวงรักน้อยลง
ตรวจสอบข่าวปลอมคัดกรองข่าวจริงกับ Thai PBS Verify
