ภาพปลอม: พบคลิปมวลชนเดินขบวนไว้อาลัย “คาเมเนอี” สร้างจาก AI เลียนแบบเหตุการณ์จริง

Thai PBS Verify พบแหล่งภาพปลอมจาก: Threads

4 เดือนหลังจาก อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดแห่งอิหร่าน ถูกสังหารในช่วงเริ่มต้นของสงครามระหว่างสหรัฐอเมริกา-อิสราเอลกับอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2569 ล่าสุดรัฐบาลเตหะราน จัดพิธีไว้อาลัยครั้งประวัติศาสตร์ยาวนาน 1 สัปดาห์เต็ม โดยจะมีการเคลื่อนย้ายร่างของอดีตผู้นำสูงสุด ผ่าน 5 เมืองสำคัญใน 2 ประเทศ ได้แก่ อิหร่าน อิรัก คาดว่าจะมีมหาชนและผู้แสวงบุญนับล้านคนหลั่งไหลเข้าร่วมพิธี ตามรายงานของ CNN
ขณะเดียวกันในโซเชียลมีเดียมีการเผยแพร่คลิปอ้างเป็นภาพมวลชนเข้าร่วมไว้อาลัยพิธีศพ อาลี คาเมเนอี ระบุว่า
এই শুধু খামেনীর জানাজা নয়,
আমেরিকা ও ইসরাইলের গালে
তীব্র চপেটাঘাত।
แปลด้วย Google Translate ได้ว่า
นี่ไม่ใช่เพียงแค่พิธีศพของคาเมเนอีเท่านั้น
แต่มันคือการตบหน้าอเมริกาและอิสราเอลอย่างจัง
โพสต์ดังกล่าวมีจำนวดยอดเข้าชมถึง 69,800 ครั้ง เผยแพร่เมื่อวันที่ 5 ก.ค. 69 ที่ผ่านมา
วิดีโอมวลชนเดินขบวนไว้อาลัย “คาเมเนอี” เป็นคลิปจริงหรือไม่ ?
เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน หรือภาพที่ตรงกับสำนักข่าวหลักใด จากนั้นจึงนำคลิปวิดีโอไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับเนื้อหาที่สร้างด้วย AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation ซึ่งผลการวิเคราะห์ระบุว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างขึ้นด้วย AI
ตรวจสอบคลิปด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI
นอกจากนี้ ยังพบความผิดปกติหลายจุดในคลิป เช่น ลักษณะการยืนเรียงแถวและการโบกธงของผู้คนที่ดูไม่เป็นธรรมชาติ ซึ่งเป็นลักษณะที่มักพบในวิดีโอที่สร้างด้วย AI
อย่างไรก็ตาม Google Lens ระบุว่า สถานที่ในคลิปมีลักษณะตรงกับบริเวณ Azadi Tower กรุงเตหะราน (Tehran Azadi Tower) เราจึงได้นำภาพจากแฟ้มภาพของ AFP ซึ่งบันทึกเหตุการณ์จริงเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2026 มาเปรียบเทียบกับภาพในคลิป พบว่ามีความแตกต่างหลายประการ
ภาพการค้นหาด้วย Google Lens
ทั้งนี้ บริเวณดังกล่าวมีการจัดพิธีศพของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี (Ayatollah Ali Khamenei) จริง และมีประชาชนจำนวนมากเดินทางมาร่วมพิธีไว้อาลัย
เมื่อเปรียบเทียบกับภาพจาก AFP ซึ่งเป็นภาพเหตุการณ์จริง พบว่า ภาพดังกล่าวมีจำนวนธงและลักษณะการรวมตัวของผู้คนแตกต่างจากคลิปที่กำลังเผยแพร่
AFP ระบุว่า ผู้ร่วมไว้อาลัยจำนวนมากรวมตัวกันที่จัตุรัสอาซาดี (Azadi Square) ในกรุงเตหะราน เมื่อวันที่ 6 ก.ค. 2026 เพื่อร่วมขบวนแห่ศพของ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านที่เสียชีวิต
รายงานระบุว่า ประชาชนจำนวนมหาศาลเข้าร่วมขบวนแห่ศพดังกล่าว โดยทางการอิหร่านประเมินว่ามีผู้เข้าร่วมหลายล้านคน ซึ่งอาจมีจำนวนใกล้เคียงกับพิธีอำลาผู้นำสูงสุดคนก่อนเมื่อเกือบสี่ทศวรรษที่ผ่านมา
ภาพเปรียบเทียบระหว่างภาพที่สร้างจาก AI และภาพจริง
นอกจากนี้ AFP ยังรายงานว่า เมื่อวันที่ 5 ก.ค. 2026 ได้มีการจัดพิธีไว้อาลัยอีกส่วนหนึ่งที่ Grand Mosalla ในกรุงเตหะราน โดยมีประชาชนเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก
คำบรรยายภาพของ AFP ระบุว่า
ภาพนี้ ซึ่งถ่ายและเผยแพร่โดยสำนักข่าว ISNA ของอิหร่าน เมื่อวันที่ 5 ก.ค. 2026 แสดงให้เห็นผู้ร่วมไว้อาลัยรวมตัวกันเพื่อสวดภาวนาให้แก่อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านที่เสียชีวิต ระหว่างวันที่สองของพิธีศพ ณ Grand Mosalla ในกรุงเตหะราน
มีการจัดพิธีสวดภาวนาเหนือโลงศพของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ซึ่งเป็นวันที่สองของพิธีศพ โดยมีประชาชนจำนวนมากเดินทางมาร่วมแสดงความอาลัยในกรุงเตหะราน
คาเมเนอีดำรงตำแหน่งผู้นำสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านมาตั้งแต่ปี 1989 ก่อนถูกสังหารด้วยวัย 86 ปี จากเหตุโจมตีทางอากาศในวันแรกของสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 ก.พ.
ภาพจาก AFP
ภาพจาก AFP
นอกจากนี้ ภาพถ่ายที่เผยแพร่โดยสำนักงานผู้นำสูงสุดอิหร่าน (Khamenei.ir) ระบุว่า มีการจัดพิธีสวดภาวนาเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม เหนือโลงศพของอยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ซึ่งเป็นวันที่สองของพิธีศพ โดยพิธีดังกล่าวมีประชาชนจำนวนมากเดินทางมาร่วมแสดงความอาลัยในกรุงเตหะราน
คาเมเนอีปกครองสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านมาตั้งแต่ปี 1989 ก่อนถูกสังหารด้วยวัย 86 ปี จากการโจมตีทางอากาศในวันแรกของสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์
เรื่องจริงเป็นอย่างไร
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบว่า คลิปวิดีโอที่อ้างว่าเป็นภาพมวลชนจำนวนมากเข้าร่วมพิธีไว้อาลัยและขบวนศพของ อาลี คาเมเนอี ในกรุงเตหะราน ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงทั้งหมด และมีแนวโน้มเป็นคลิปที่สร้างด้วย AI โดยพบความผิดปกติของภาพ เช่น การเคลื่อนไหวของผู้คน การยืนเรียงแถว และการโบกธงที่ดูไม่เป็นธรรมชาติ รวมถึงไม่พบแหล่งที่มาของภาพต้นฉบับจากสื่อหลัก อย่างไรก็ตาม พิธีศพและการรวมตัวของประชาชนจำนวนมากในกรุงเตหะรานเกิดขึ้นจริง โดยภาพจาก AFP และสำนักข่าว ISNA ยืนยันว่ามีประชาชนเข้าร่วมพิธีไว้อาลัยที่จัตุรัสอาซาดี (Azadi Square) และ Grand Mosalla ในวันที่ 5-6 กรกฎาคม 2026 แต่ภาพเหตุการณ์จริงมีรายละเอียดแตกต่างจากคลิปที่เผยแพร่บนโซเชียล ดังนั้น คลิปดังกล่าวจึงเป็น ข้อมูลบิดเบือน โดยนำภาพที่มีลักษณะสร้างด้วย AI มาเชื่อมโยงกับเหตุการณ์จริง
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วย Google Lens: เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน หรือภาพที่ตรงกับสำนักข่าวหลักใด
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI: นำคลิปวิดีโอไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับเนื้อหาที่สร้างด้วย AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation ซึ่งผลการวิเคราะห์ระบุว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างขึ้นด้วย AI
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
- ทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเหตุการณ์จริง คลิปที่สร้างหรือดัดแปลงด้วย AI อาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าเป็นภาพเหตุการณ์จริง ทั้งที่รายละเอียดในภาพไม่ตรงกับข้อเท็จจริง ส่งผลให้เกิดความสับสนระหว่าง “เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง” กับ “ภาพที่ถูกสร้างขึ้น”
- เพิ่มการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนบนสื่อสังคมออนไลน์ เมื่อผู้ใช้แชร์ต่อโดยไม่ได้ตรวจสอบ อาจทำให้เนื้อหาที่ผิดพลาดแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว และทำให้ผู้คนจำนวนมากได้รับข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง
- ลดความน่าเชื่อถือของภาพข่าวและข้อมูลจากเหตุการณ์สำคัญ การใช้ AI สร้างภาพเหตุการณ์จริง อาจทำให้ผู้รับสารเกิดความไม่ไว้วางใจต่อภาพข่าวจากเหตุการณ์สำคัญ แม้แต่ภาพที่เป็นหลักฐานจริง
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- ตรวจสอบแหล่งที่มาของภาพหรือคลิปก่อนเชื่อและแชร์ต่อ ควรตรวจสอบว่าใครเป็นผู้เผยแพร่ครั้งแรก เผยแพร่เมื่อใด และมีสำนักข่าวหรือหน่วยงานที่น่าเชื่อถือรายงานเหตุการณ์เดียวกันหรือไม่ ไม่ควรพิจารณาจากข้อความบรรยายเพียงอย่างเดียว
- ใช้เครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับเพื่อตรวจสอบต้นทาง สามารถใช้เครื่องมือ เช่น Google Lens หรือการค้นหาภาพย้อนกลับ เพื่อตรวจสอบว่าภาพเคยถูกเผยแพร่ที่ใดมาก่อน หรือเป็นภาพจากเหตุการณ์อื่นที่ถูกนำมาใช้ใหม่หรือไม่
- สังเกตความผิดปกติของภาพและวิดีโอ ควรพิจารณารายละเอียด เช่น การเคลื่อนไหวของบุคคล สีหน้า มือ นิ้ว ตัวอักษร ป้าย หรือวัตถุต่าง ๆ ในภาพ หากมีลักษณะผิดธรรมชาติ อาจเป็นสัญญาณว่าภาพถูกสร้างหรือแก้ไขด้วย AI
- เปรียบเทียบกับรายงานจากหลายแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ หากเป็นเหตุการณ์สำคัญ เช่น สงคราม การเมือง หรือภัยพิบัติ ควรตรวจสอบข้อมูลจากสำนักข่าวหลายแห่ง รวมถึงดูภาพถ่ายหรือวิดีโอจากแหล่งข่าวที่มีการยืนยันสถานที่และเวลา










