ภาพปลอม: ภาพระเบิดกลางเมือง อ้างเป็นผลจากอิหร่านโจมตีบาห์เรน แท้จริงสร้างจาก AI

Thai PBS Verify พบแหล่งภาพปลอมจาก: Threads

พบภาพอ้างภาพระเบิดกลางเมือง จากการที่อิหร่านโจมตีบาห์เรน
ระบุเป็นภาษาอาหรับ ซึ่งเมื่อแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า
เวลา 11.00 น. ตามเวลาอียิปต์ ฉันได้ยินเสียงระเบิดดัง 3 ครั้งในทะเล
เสียงระเบิดเกิดขึ้นต่อเนื่องกัน สาเหตุมาจากการโจมตีบาห์เรนของอิหร่าน
โพสต์ดังกล่าวมีจำนวนยอดเข้าชม 76,100 ครั้ง เผยแพร่เมื่อวันที่ 9 ก.ค. 69
ภาพระเบิดที่ถูกแชร์ต่อในโซเชียลมีเดียเป็นภาพจริงหรือไม่ ?
เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน หรือภาพที่ตรงกับสำนักข่าวหลักใด ๆ จากนั้นจึงนำคลิปวิดีโอไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับเนื้อหาที่สร้างด้วย AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation และ Wasitai ซึ่งผลการวิเคราะห์ระบุว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างขึ้นด้วย AI อยู่ที่ 61.7%
ตรวจสอบคลิปด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI
ตรวจสอบคลิปด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI
สถานการณ์จริงเป็นอย่างไร ?
เมื่อวันที่ 8 ก.ค. 69 Reuters รายงานว่า กองทัพสหรัฐฯ เปิดเผยว่าได้ปฏิบัติการโจมตีอิหร่านอีกครั้ง เพื่อรักษาความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลให้อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีเป้าหมายในคูเวตและบาห์เรน ต่อมา Reuters รายงานเมื่อวันที่ 9 ก.ค. ว่า กองทัพอิหร่านอ้างผ่านสื่อของรัฐว่า ได้โจมตีระบบป้องกันภัยทางอากาศแพทริออตของสหรัฐฯ ในคูเวต สถานีเตือนภัยล่วงหน้าในกาตาร์ และคลังเชื้อเพลิงของกองทัพสหรัฐฯ ในบาห์เรน
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
Thai PBS Verify ตรวจสอบพบว่าภาพที่เผยแพร่บน Threads อ้างว่าเป็นเหตุระเบิดกลางเมืองจากการโจมตีของอิหร่านต่อบาห์เรน มีแนวโน้มเป็นภาพที่สร้างด้วย AI โดยไม่พบแหล่งที่มาชัดเจนจากการค้นหาด้วย Google Lens ขณะที่สถานการณ์จริง Reuters รายงานว่าอิหร่านอ้างการโจมตีเป้าหมายทางทหารของสหรัฐฯ ในคูเวต กาตาร์ และบาห์เรน หลังสหรัฐฯ ปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน ทั้งนี้ ยังไม่พบหลักฐานยืนยันว่าภาพระเบิดดังกล่าวเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์จริงในบาห์เรน
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วย Google Lens: เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปดังกล่าวไปค้นหาด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน หรือภาพที่ตรงกับสำนักข่าวหลักใด
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI: นำคลิปวิดีโอไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับเนื้อหาที่สร้างด้วย AI จากเว็บไซต์ Hive Moderation ซึ่งผลการวิเคราะห์ระบุว่า คลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างขึ้นด้วย AI
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
- ทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเหตุการณ์จริง คลิปที่สร้างหรือดัดแปลงด้วย AI อาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าเป็นภาพเหตุการณ์จริง ทั้งที่รายละเอียดในภาพไม่ตรงกับข้อเท็จจริง ส่งผลให้เกิดความสับสนระหว่าง “เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง” กับ “ภาพที่ถูกสร้างขึ้น”
- เพิ่มการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนบนสื่อสังคมออนไลน์ เมื่อผู้ใช้แชร์ต่อโดยไม่ได้ตรวจสอบ อาจทำให้เนื้อหาที่ผิดพลาดแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว และทำให้ผู้คนจำนวนมากได้รับข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง
- ลดความน่าเชื่อถือของภาพข่าวและข้อมูลจากเหตุการณ์สำคัญ การใช้ AI สร้างภาพเหตุการณ์จริง อาจทำให้ผู้รับสารเกิดความไม่ไว้วางใจต่อภาพข่าวจากเหตุการณ์สำคัญ แม้แต่ภาพที่เป็นหลักฐานจริง
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- ตรวจสอบแหล่งที่มาของภาพหรือคลิปก่อนเชื่อและแชร์ต่อ ควรตรวจสอบว่าใครเป็นผู้เผยแพร่ครั้งแรก เผยแพร่เมื่อใด และมีสำนักข่าวหรือหน่วยงานที่น่าเชื่อถือรายงานเหตุการณ์เดียวกันหรือไม่ ไม่ควรพิจารณาจากข้อความบรรยายเพียงอย่างเดีย
- ใช้เครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับเพื่อตรวจสอบต้นทาง สามารถใช้เครื่องมือ เช่น Google Lens หรือการค้นหาภาพย้อนกลับ เพื่อตรวจสอบว่าภาพเคยถูกเผยแพร่ที่ใดมาก่อน หรือเป็นภาพจากเหตุการณ์อื่นที่ถูกนำมาใช้ใหม่หรือไม่
- สังเกตความผิดปกติของภาพและวิดีโอ ควรพิจารณารายละเอียด เช่น การเคลื่อนไหวของบุคคล สีหน้า มือ นิ้ว ตัวอักษร ป้าย หรือวัตถุต่าง ๆ ในภาพ หากมีลักษณะผิดธรรมชาติ อาจเป็นสัญญาณว่าภาพถูกสร้างหรือแก้ไขด้วย AI
- เปรียบเทียบกับรายงานจากหลายแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ หากเป็นเหตุการณ์สำคัญ เช่น สงคราม การเมือง หรือภัยพิบัติ ควรตรวจสอบข้อมูลจากสำนักข่าวหลายแห่ง รวมถึงดูภาพถ่ายหรือวิดีโอจากแหล่งข่าวที่มีการยืนยันสถานที่และเวลา











