คลิปอ้างคนแน่นถนนสีลมขับไล่ “อนุทิน” ตรวจสอบแล้วเป็นเทศกาลนวราตรี วัดแขก ปี 69
Thai PBS Verify พบแหล่งข้อมูลข่าวบิดเบือนจาก: Facebook
ภาพโพสต์จาก Facebook
พบโพสต์อ้างคลิปมวลชนบนถนนสีลม เชื่อมโยงสถานการณ์กับ “อนุทิน ชาญวีรกูล”
ระบุ
ถนนสีลมเอาไม่อยู่แล้ว เป็นไงบ้าง อนุทิน มึงเตรียมตัวลาออกไปเลย
มียอดเข้าชมประมาณ 900,000 ครั้ง เผยแพร่เมื่อวันที่ 23 ต.ค. 69
นอกจากนี้ยังโพสต์ลักษณะนี้ ระบุ กทม. สีลม ไม่ปกตินะ แต่ก็ยังมีคนสงสัยว่า “เขามาชุมนุมประท้วงอะไร”
ภาพโพสต์จาก Facebook
เผยแพร่เมื่อวันที่ 23 ต.ค.69 จำนวนกดถูกใจกว่า 3 หมื่นครั้ง
ภาพการชุมนุมประท้วงขับไล่นายกฯ อนุทิน บนถนนสีลม เป็นเหตุการณ์จริงหรือไม่
เมื่อตรวจสอบภาพประกอบที่ถูกอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ประท้วงอนุทิน พบว่าภาพดังกล่าวเผยแพร่โดยบัญชีผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อว่า “Thong บ่าวลาว”
ตรวจสอบไปยังบัญชีดังกล่าว พบว่ามีการเผยแพร่คลิปหลายคลิปใน Reels ที่อ้างถึงเหตุการณ์บนถนนสีลม และพบคลิปต้นฉบับที่ระบุว่า “เอาไม่อยู่แล้วถนนสีลม” เผยแพร่เมื่อวันที่ 21 ต.ค. 69 ยอดเข้าชม 4 ล้านครั้ง ซึ่งเป็นคลิปเดียวกับที่ถูกนำมาเชื่อมโยงกับอนุทิน อย่างไรก็ตาม โพสต์ต้นทางไม่ได้ระบุรายละเอียดเหตุการณ์
จากการตรวจสอบพบว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นการรวมตัวของประชาชนที่มาร่วมงานนวราตรี บริเวณถนนสีลมและวัดแขก (วัดพระศรีมหาอุมาเทวี) ประจำปี 2569
ภาพ Reels จากบัญชี “Thong บ่าวลาว”
เมื่อตรวจสอบข้อมูลเพจกรมการศาสนา พบกำหนดการ ระบุว่า มีการจัดงาน “เทศกาลนวราตรี 2569” ณ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม) ระหว่างวันที่ 10–22 ต.ค. 69 จริง
เพจกรมการศาสนา
ข้อสังเกตรายละเอียดภาพ
เมื่อตรวจสอบรายละเอียดของคลิปวิดีโอดังกล่าวพบว่า ผู้คนที่มาร่วมงานถือพวงมาลัยดอกดาวเรือง ซึ่งเป็นของถวายเทพฮินดู และสวมชุดส่าหรี เครื่องแต่งกายของอินเดีย เพื่อเข้าร่วมเทศกาลดังกล่าว
รายละเอียดของคลิปวิดีโอ
เมื่อตรวจสอบคลิปอื่น ๆ ที่บัญชีผู้ใช้ดังกล่าวเผยแพร่ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน พบว่าเป็นภาพกิจกรรมบนถนนสีลม โดยสังเกตเห็นรูปปั้น “พระแม่ทุรคา (Durga)”ปางประทับบนสิงโต ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สอดคล้องกับเทศกาลนวราตรี จัดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองชัยชนะการปราบอสูรของพระแม่ทุรคา (พระแม่อุมาเทวี) ตามความเชื่อชาวฮินดู จึงบ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางศาสนา ไม่ใช่เหตุการณ์ชุมนุมประท้วงทางการเมืองตามที่มีการกล่าวอ้าง
คลิปเผยแพร่เมื่อวันที่ 23 ต.ค. 69 เทียบกับภาพพระแม่ทุรคา ปางประทับบนสิงโต
เมื่อนำคลิปอื่น ๆ มุมสูง จากบัญชีดังกล่าวมาเปรียบเทียบกับภาพจากเพจ Hindu Meeting (Fan Page) ซึ่งเป็นภาพถ่ายโดยทางวัดแขก (วัดพระศรีมหาอุมาเทวี) พบว่ามีการตั้งซุ้มเพื่อรอขบวน โดยรายละเอียดในภาพทั้งสองแหล่งมีความสอดคล้องกัน
ภาพคลิปอื่น ๆ มุมสูง จากบัญชีดังกล่าวมาเปรียบเทียบกับภาพจากเพจ Hindu Meeting (Fan Page) ซึ่งเป็นภาพถ่ายโดยทางวัดแขก
ตรวจสอบภาพเพิ่มเติมที่อ้างว่าเกี่ยวข้องกับการประท้วง “อนุทิน” พบว่าตรงกับคลิปมุมสูงของบัญชี “Thong บ่าวลาว” เช่นกัน
เปรียบเทียบภาพซ้ายอ้างเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ทางการเมือง เทียบกับภาพขวาภาพเทศกาลนวราตรี
เรื่องจริงเป็นอย่างไร
คลิปมวลชนบนถนนสีลมที่ถูกนำมาเชื่อมโยงอ้างว่าเป็นเหตุประท้วงขับไล่ “อนุทิน ชาญวีรกูล” ตรวจสอบแล้วพบเป็นคลิปที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมเทศกาลนวราตรี วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 10–22 ตุลาคม 2569 จากการตรวจสอบกำหนดการของกรมการศาสนา และพบรายละเอียดในคลิป ทั้งผู้เข้าร่วมงานที่ถือพวงมาลัยดอกดาวเรืองและเครื่องสักการะ รูปปั้นพระแม่ทุรคา ตลอดจนภาพมุมสูงที่สอดคล้องกับภาพจากเพจ Hindu Meeting (Fan Page) สนับสนุนว่าคลิปดังกล่าวเป็นภาพกิจกรรมทางศาสนา ไม่ใช่การชุมนุมประท้วงทางการเมืองตามที่โพสต์กล่าวอ้าง
กระบวนการตรวจสอบ
1.ตรวจสอบโพสต์บน Facebook ที่เผยแพร่คลิปมวลชนบนถนนสีลม พร้อมข้อความเชื่อมโยงกับนายอนุทิน ชาญวีรกูล และตรวจสอบบัญชีผู้เผยแพร่คลิปต้นทาง
2.ตรวจสอบคลิปจากบัญชี “Thong บ่าวลาว” พบคลิปที่มีเนื้อหาเดียวกัน เผยแพร่เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 แต่โพสต์ต้นทางไม่ได้ระบุว่าเป็นการชุมนุมประท้วงทางการเมือง
3.ตรวจสอบกำหนดการจากเพจกรมการศาสนา พบข้อมูลการจัดเทศกาลนวราตรี 2569 ณ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม) ระหว่างวันที่ 10–22 ตุลาคม 2569
4.ตรวจสอบรายละเอียดภายในคลิป พบผู้เข้าร่วมงานถือพวงมาลัยดอกดาวเรืองและเครื่องสักการะ รวมถึงภาพรูปปั้นพระแม่ทุรคาปางประทับบนสิงโต ซึ่งสอดคล้องกับบริบทของเทศกาลนวราตรี
5.เปรียบเทียบภาพมุมสูงจากบัญชีดังกล่าวกับภาพจากเพจ Hindu Meeting (Fan Page) ซึ่งระบุว่าเป็นภาพจากวัดแขก พบรายละเอียดการจัดพื้นที่และซุ้มรอขบวนที่สอดคล้องกัน รวมถึงภาพอื่นที่ถูกนำไปอ้างว่าเกี่ยวข้องกับการประท้วงอนุทิน
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
1.ทำให้เข้าใจเหตุการณ์ผิด ผู้รับสารอาจเข้าใจว่ามีการชุมนุมประท้วงขับไล่นายกรัฐมนตรีบนถนนสีลม ทั้งที่หลักฐานที่ตรวจสอบพบสอดคล้องกับกิจกรรมทางศาสนา
2.สร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานการณ์ทางการเมือง การนำภาพไปเชื่อมโยงกับบุคคลทางการเมืองโดยไม่มีหลักฐานรองรับ อาจทำให้ผู้รับสารเข้าใจสถานการณ์คลาดเคลื่อน
3.เพิ่มการเผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้เข้าใจผิด เมื่อคลิปมียอดเข้าชมและโพสต์ได้รับความสนใจสูง ข้อมูลที่ขาดบริบทอาจถูกส่งต่อไปยังผู้ใช้จำนวนมาก
4.กระทบต่อผู้จัดงานและผู้เข้าร่วมพิธี ภาพกิจกรรมทางศาสนาอาจถูกตีความผิดว่าเป็นการเคลื่อนไหวทางการเมือง
5.บั่นทอนความน่าเชื่อถือของข้อมูลบนสื่อสังคมออนไลน์ หากผู้รับสารไม่ตรวจสอบที่มาและบริบทของภาพ อาจทำให้ยากต่อการแยกแยะเหตุการณ์จริงจากการกล่าวอ้างที่ไม่มีหลักฐานรองรับ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
1.ตรวจสอบคลิปต้นฉบับ ค้นหาบัญชีที่เผยแพร่คลิปก่อน และตรวจสอบว่าคำบรรยายต้นทางระบุเหตุการณ์ไว้อย่างไร
2.ตรวจสอบวันและสถานที่ เปรียบเทียบวันที่เผยแพร่กับกำหนดการกิจกรรมหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่
3.สังเกตรายละเอียดในภาพ เช่น ป้าย สัญลักษณ์ เครื่องแต่งกาย รูปปั้น หรือสิ่งปลูกสร้าง ซึ่งอาจช่วยระบุประเภทกิจกรรมและสถานที่ได้
4.ค้นหาภาพจากแหล่งอื่น ใช้ Google Lens ค้นหาภาพที่เหมือนหรือคล้ายกัน แล้วเปรียบเทียบกับภาพจากหน่วยงานหรือแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ
5.อย่าเพิ่งแชร์หากยังไม่มีหลักฐานยืนยัน โดยเฉพาะคลิปที่เชื่อมโยงกับบุคคลทางการเมือง ควรตรวจสอบทั้งภาพต้นฉบับและบริบทก่อนสรุปว่าเป็นเหตุการณ์ใด
