อ้างคลิปฝูงอูฐถูกน้ำพัด จากเหตุน้ำท่วมทะเลทรายในอียิปต์ ตรวจสอบแล้วพบว่า เป็นคลิปเก่าเกิดขึ้นที่ซาอุดีอาระเบีย เมื่อปี 2018

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาแหล่งข่าวบิดเบือนจาก: Facebook

พบโพสต์อ้างว่าเกิดเหตุน้ำท่วมในพื้นที่ทะเลทรายของประเทศอียิปต์ พร้อมคลิปฝูงอูฐจมน้ำ
ระบุ
น้ำท่วมฉับพลันกลางทะเลทรายที่เขตไซนายใต้ของอียิปต์ ฝนตกหนักต่อเนื่อง 3 วัน ตั้งแต่ 27 ต.ค. 2026 ปริมาณฝนมหาศาลและน้ำจากหุบเขาวาดี วาตีร์ ที่อยู่ใกล้เคียงไหลลงมาสมทบ ทำให้ทะเลทรายที่เคยแห้งแล้ง กลายเป็น #ทะเลทราย
เผยแพร่เมื่อวันที่ 30 ต.ค. 69 ยอดเข้าชม 10,000 ครั้ง
นอกจากนี้ยังพบเดลินิวส์เผยแพร่เนื้อหานี้ด้วยเช่นกัน ระบุ
“สะเทือนอียิปน้ำท่วมทะเลทรายสัญญาณโลกวิกฤติ”
เผยแพร่เมื่อวันที่ 30 ต.ค. 69 มียอดเข้าชมกว่า 800,000 ครั้ง

คลิปนี้เกิดขึ้นที่อียิปต์จริงหรือไม่
เมื่อนำคลิปมาแยกเป็นภาพคีย์เฟรมด้วยเครื่องมือ InVID-WeVerify และค้นหาภาพย้อนกลับผ่าน Google Lens พบรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงขอ India Today เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 เม.ย. 67 หรือปี 2024 ซึ่งเคยตรวจสอบคลิปดังกล่าว หลังถูกนำไปกล่าวอ้างว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมในเมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ แต่ผลการตรวจสอบพบว่า คลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ในประเทศซาอุดีอาระเบีย ไม่ใช่ดูไบ
ภาพการค้นหาด้วย Google Lens
ค้นหาเพิ่มเติมว่าเคยมีสื่อใดทำการตรวจสอบคลิปดังกล่าวในระยะเวลาที่ผ่านมา ผ่าน Google Fact Check Explorer พบว่ามีสื่อหลายแห่งตรวจสอบคลิปฝูงอูฐนี้ และระบุผลตรงกันว่าเป็นเหตุการณ์ในประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อปี 2018 (พ.ศ. 2561) เช่น Full fact, Factly
เครื่องค้นหาการตรวจสอบข่าว Google Fact Check Explorer
ผลการค้นหาด้วย Google Fact Check Explorer
นอกจากนี้ เมื่อตรวจสอบภาพเพิ่มเติมด้วย Google Lens พบรายงานข่าวที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 61 หรือปี 2018 ระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในเมืองตะบูก (Tabuk) ประเทศซาอุดีอาระเบีย
ภาพการค้นหาด้วย Google Lens

ยังพบรายงานข่าวที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 27 ต.ค. 61 ระบุว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกับฐานทัพอากาศในพื้นที่ ให้ความช่วยเหลือประชาชน 49 คนที่ติดค้างอยู่ในหุบเขาต่าง ๆ หลังเกิดน้ำท่วมฉับพลันจากฝนตกหนักในเขตตะบูก (Tabuk) ประเทศซาอุดีอาระเบีย
คลิปนี้เกิดขึ้นที่ประเทศซาอุดีอาระเบีย จริงหรือไม่
เมื่อนำคำสำคัญเกี่ยวกับเหตุการณ์น้ำท่วมและฝูงอูฐในประเทศซาอุดีอาระเบีย ปี 2018 ไปค้นหาเพิ่มเติมบน YouTube พบวิดีโอที่มีองค์ประกอบภาพและเหตุการณ์ตรงกับคลิปที่ตรวจสอบ เผยแพร่โดย 3 ช่อง ได้แก่
- ช่อง January December เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 61 หรือปี 2018 พร้อมระบุข้อความว่า “ชมฝูงอูฐที่ถูกกระแสน้ำป่าพัดไปในพื้นที่ตะบูก วันที่ 25 ต.ค. 2018”
- ช่อง Salah Sayad เผยแพร่คลิปเมื่อวันที่ 27 พ.ย. 61 หรือปี 2018 พร้อมข้อความว่า “ชมภาพฝูงอูฐจมน้ำจากเหตุการณ์น้ำป่าไหลหลากในพื้นที่ตะบูก”
- ช่อง sada news เผยแพร่เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 61 หรือปี 2018 ระบุ “ชมคลิป… น้ำป่าไหลหลากพัดรถยนต์และฝูงอูฐในเมืองตะบูก”
เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปที่เดลินิวส์เผยแพร่ โดยอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ในประเทศอียิปต์ มาเปรียบเทียบ พบว่ามีมุมภาพและองค์ประกอบตรงกับวิดีโอที่เผยแพร่โดยช่อง January December เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2561 (2018) ซึ่งระบุข้อความว่า เป็นเหตุการณ์ในพื้นที่ตะบูก ซาอุดีอาระเบีย
เปรียบเทียบลักษณะเขา และต้นไม้ระหว่างสองคลิป
ขณะเดียวกัน ยังพบวิดีโอเหตุการณ์เดียวกันที่บันทึกจากอีกมุมหนึ่ง เผยแพร่โดยช่อง Sada News เมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2561 (2018) โดยระบุว่าเป็นเหตุการณ์ในเมืองตะบูก ประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อเปรียบเทียบภาพพบว่า ลักษณะภูเขาและองค์ประกอบโดยรอบมีความคล้ายคลึงกับคลิปที่กำลังตรวจสอบ
ภาพบันทึกจากอีกมุมหนึ่ง เผยแพร่โดยช่อง Sada News ระบุว่าเกิดขึ้นที่เมืองตะบูก
เมื่อตรวจสอบเปรียบเทียบเพิ่มเติม พบว่าคลิปจากช่อง Salah Sayad และ January December เป็นภาพเหตุการณ์เดียวกัน โดยมีมุมภาพและองค์ประกอบตรงกัน
เมื่อนำคลิปจากทั้ง 3 ช่องมาเปรียบเทียบกัน พบว่าภาพมีความสอดคล้องกันทั้งในด้านลักษณะภูมิประเทศและองค์ประกอบโดยรอบ สอดคล้องกับเหตุการณ์ฝูงอูฐถูกกระแสน้ำพัดในพื้นที่ตะบูก ประเทศซาอุดีอาระเบีย
ภาพเปรียบเทียบ 3 ช่องคลิประบุว่าเกิดที่ซาอุดีอาระเบีย
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
คลิปฝูงอูฐที่ถูกกระแสน้ำพัด ไม่ใช่เหตุการณ์น้ำท่วมในประเทศอียิปต์ ตามที่โพสต์กล่าวอ้าง แต่เป็นเหตุการณ์เก่าในเมืองตะบูก (Tabuk) ประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อวันที่ 25 ต.ค. 61 หรือปี 2018 โดยพบวิดีโอเหตุการณ์เดียวกันเผยแพร่บน YouTube ตั้งแต่เดือน ต.ค. 2561 ซึ่งระบุสถานที่เกิดเหตุสอดคล้องกัน นอกจากนี้ ยังมีรายงานข่าวในขณะนั้นยืนยันว่าในช่วงเวลาดังกล่าวเกิดฝนตกหนักและน้ำท่วมฉับพลันในพื้นที่ตะบูก จนเจ้าหน้าที่ต้องเข้าช่วยเหลือประชาชนที่ติดค้างในหุบเขา
กระบวนการตรวจสอบ
- นำคลิปมาแยกเป็นภาพคีย์เฟรมด้วยเครื่องมือ InVID-WeVerify จากนั้นค้นหาภาพย้อนกลับผ่าน Google Lens พบรายงานตรวจสอบข้อเท็จจริงของ India Today เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 เม.ย. 67 ซึ่งเคยตรวจสอบคลิปเดียวกัน หลังถูกกล่าวอ้างว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมในเมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดยผลตรวจสอบระบุว่าเป็นเหตุการณ์ในประเทศซาอุดีอาระเบีย
- ค้นหาเพิ่มเติมผ่าน Google Fact Check Explorer พบว่าสื่อหลายแห่ง เช่น Full Fact และ Factly เคยตรวจสอบคลิปฝูงอูฐดังกล่าว และระบุว่าเป็นเหตุการณ์น้ำป่าไหลหลากในประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อปี 2561
- ค้นหาข่าวที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ในเมืองตะบูก พบรายงานข่าวเมื่อวันที่ 26 ต.ค. 2561 ระบุว่าเกิดน้ำป่าไหลหลากในพื้นที่ดังกล่าว และรายงานเมื่อวันที่ 27 ต.ค. 2561 ระบุว่าเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือประชาชน 49 คนที่ติดค้างอยู่ในหุบเขา หลังเกิดฝนตกหนัก
- ค้นหาคำสำคัญเกี่ยวกับเหตุการณ์น้ำท่วมและฝูงอูฐในเมืองตะบูกบน YouTube พบคลิปจากช่อง January December, Salah Sayad และ Sada News ซึ่งเผยแพร่ในเดือน ต.ค. 2561 โดยระบุสถานที่เกิดเหตุเป็นเมืองตะบูก ประเทศซาอุดีอาระเบีย
- นำภาพจากคลิปที่กำลังตรวจสอบมาเปรียบเทียบกับวิดีโอจากทั้ง 3 ช่อง พบว่ามีมุมภาพ ลักษณะภูมิประเทศ และองค์ประกอบโดยรอบสอดคล้องกัน จึงยืนยันได้ว่าคลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์น้ำป่าไหลหลากในเมืองตะบูก ประเทศซาอุดีอาระเบีย ไม่ใช่เหตุการณ์ในประเทศอียิปต์
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลลักษณะนี้
- ทำให้เข้าใจสถานที่และช่วงเวลาของเหตุการณ์คลาดเคลื่อน ผู้รับสารอาจเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์น้ำท่วมที่เกิดขึ้นในอียิปต์ ทั้งที่เป็นคลิปเก่าจากประเทศซาอุดีอาระเบีย
- สร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานการณ์ภัยพิบัติ การนำคลิปเก่ามาเผยแพร่โดยไม่ระบุที่มาและเวลา อาจทำให้ผู้รับสารเข้าใจผิดว่ากำลังเกิดเหตุฉุกเฉินในพื้นที่ดังกล่าว
- เพิ่มความตื่นตระหนกในสังคมออนไลน์ ภาพสัตว์ที่ได้รับผลกระทบอาจกระตุ้นความตกใจและความกังวล โดยเฉพาะเมื่อมีข้อความกล่าวถึงวิกฤตการณ์ระดับโลกประกอบ
- ทำให้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับภัยพิบัติสับสน การใช้ภาพจากเหตุการณ์คนละประเทศและคนละช่วงเวลา อาจทำให้ประชาชนแยกแยะสถานการณ์จริงได้ยากขึ้น
- ลดความน่าเชื่อถือของข้อมูลบนสื่อสังคมออนไลน์ หากมีการแชร์ข้อมูลที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงซ้ำ ๆ อาจทำให้ผู้รับสารไม่มั่นใจต่อข่าวสารเกี่ยวกับภัยพิบัติ แม้จะเป็นข้อมูลจากแหล่งข่าวที่ถูกต้องก็ตาม
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- ตรวจสอบวันและสถานที่เกิดเหตุ อย่าเพิ่งเชื่อข้อความที่ระบุว่าเป็นเหตุการณ์ล่าสุด ควรตรวจสอบว่าภาพหรือคลิปถูกเผยแพร่ครั้งแรกเมื่อใดและเกิดขึ้นที่ไหน
- ค้นหาภาพย้อนกลับด้วย Google Lens เลือกภาพจากคลิปที่เห็นรายละเอียดชัดเจน เพื่อตรวจสอบว่าภาพเดียวกันเคยปรากฏบนเว็บไซต์หรือสื่ออื่นมาก่อนหรือไม่
- ใช้เครื่องมือแยกภาพจากวิดีโอ เช่น InVID-WeVerify เพื่อดึงภาพคีย์เฟรมออกมาตรวจสอบและค้นหาแหล่งที่มาเพิ่มเติม
- เปรียบเทียบกับรายงานข่าวจากหลายแหล่ง ควรตรวจสอบข้อมูลจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือหรือหน่วยงานในพื้นที่ โดยพิจารณาทั้งวันเวลา สถานที่ และรายละเอียดของเหตุการณ์
- หลีกเลี่ยงการแชร์ต่อหากยังไม่ยืนยันข้อเท็จจริง โดยเฉพาะคลิปภัยพิบัติที่อาจทำให้เกิดความตื่นตระหนก ควรตรวจสอบแหล่งที่มาก่อนเผยแพร่ต่อทุกครั้ง










