การเมือง

Playread พฤหัสนี้ชวนอ่าน 'รัฐบาลหมา' แฝงเร้นนัยยะทางสังคมและการเมืองไว้อย่างแนบเนียน บ้างก็ว่ายั่วล้ออย่างขื่นขำ บ้างเจ็บปวดในเสียงหัวเราะอันหยามหยัน

ในความเงียบงัน ประชาชนจำนวนมากอาจรู้สึกสิ้นหวัง แต่แก่นของ Silence Period ชวนให้เรามองเห็นว่าการต่อสู้ยังคงเกิดขึ้นอยู่เสมอ แม้แต่การรวมตัวกัน สนับสนุน และขับเคลื่อนงานเชิงสถาบันที่เป็นรากฐานสำหรับการเคลื่อนไหวในอนาคต

'ประจักษ์ ก้องกีรติ ชวนสนทนาระหว่างมื้ออาหารที่โอซาก้า หลังเลือกตั้งสภาสูงเพิ่งผ่านไป ไม่อาจด่วนสรุปได้ว่าการเมืองญี่ปุ่นกำลังหันขวาไปในทิศทางเดียวกับกระแสการเมืองประชานิยมฝ่ายขวาที่เฟื่องฟูในการเมืองสหรัฐฯ​ และยุโรป

วีรพร นิติประภา ชวนผู้อ่านทบทวนผลพวงรัฐประหารและสังคมอำนาจนิยมนั้นเป็นปัญหาที่ฝังรากมาตั้งแต่การเลี้ยงดูเด็ก ๆ ของเราด้วยความกลัว เรากำลังสร้างผู้ใหญ่ที่บ้าอำนาจในสังคม ยกย่องคนมีอำนาจและจำนนต่อคนมีอำนาจอย่างนั้นหรือ?

ปี 2567 เป็นอีกปีที่หนังสือด้านการเมืองและประวัติศาสตร์ไทยทยอยเผยแพร่ออกมาอย่างต่อเนื่อง งานที่ผู้เขียนหยิบมาแนะนำในบทความนี้มีทั้งหนังสือแนววิชาการเข้มข้น วิทยานิพน์ระดับปริญญาโทและเอกที่ปรับปรุงแก้ไขมาเป็นหนังสือ งานวิจัยเล่มเขื่อง หนังสือรวมบทความคลาสสิคที่นำมารวมเล่มตีพิมพ์ใหม่ รวมถึงงานกราฟฟิคโนเวลที่อ่านสนุกเพลิดเพลิน

ตามบันทึกของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนมีคดีความความที่เกิดจากแรงจูงใจทางการเมืองมากกว่า 4,000 คดี สูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่มีคดีความทางการเมืองเกิดขึ้น ในช่วงที่มีรัฐบาลจากการยึดอำนาจโดยคณะรัฐประหาร และรัฐบาลจากการเลือกตั้ง

อ่านจบผมลองเทียบเคียงบริบทการเมืองไทยในปี 2566  หุ่นไล่กาก็คือชาวนา หรือแรงงานภาคเกษตร แรงงานดั้งเดิมมหาศาลในสังคมไทย แม้แรงงานและมูลค่าภาคเกษตรจะลดลงอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันกำลังแรงงานภาคเกษตรอยู่ที่ ประมาณ 12 ล้านคน จากกำลังแรงงาน 38 ล้านคน แม้สัดส่วนจะลดลงแต่ก็ยังเป็นสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 30 หุ่นไล่กาที่ตามหาสมอง กับ เด็กผู้หญิงตัวน้อย เมื่อมองย้อนในบริบทการเมืองไทย การที่แรงงานภาคเกษตรจำนวนมหาศาลไม่สามารถที่จะรวมตัวต่อรองได้ ใช้ชีวิตกระจัดกระจาย ตามแต่ที่นโยบายรัฐและกลุ่มทุนจะโยนมาให้ ไม่ว่าจะเป็นนโยบายสินเชื่อต่าง ๆ ที่ผลักให้เกษตรกรไทย อยู่ในกับดักหนี้ หนี้ทับหนี้  วนไป ทำให้พลังมหาศาลของแรงงานภาคเกษตรหายไป  และถูกควบคุมโดยกลุ่มทุนผ่านเงื่อนไขต่าง ๆ ไม่เห็นอดีต ไม่เห็นปัจจุบัน ไม่มีอนาคต เหมือน “หุ่นไล่กา” ที่ทำงานซ้ำเดิม ไม่มีชีวิตชีวา เป็นร้อยเป็นพันปีไม่มีใครสนใจ

"ประจักษ์ ก้องกีรติ" การเมืองไทยในสายตาที่ยาวขึ้น ยืนระยะหลังเลือกตั้ง 2566 ใน 9 เทรนด์ใหญ่ที่อาจจะไม่เปลี่ยนแปลง ไล่เรียงตั้งแต่ผู้เล่นกระแสหลักในการเลือกตั้งครั้งหน้าคู่แข่ง (competitor) ไม่จำเป็นต้องเป็นศัตรู (enemy) ไปจนถึงประเด็นการเมืองแนวอุปถัมภ์ท้องถิ่นยังไม่ล้มหายตายจาก แต่ไปต่อลำบาก

เหตุใดจึงมีความพยายามผลิต เผยแพร่ และโหมกระพือทฤษฎีสมคบคิด (conspiracy theory) ดังกล่าวในระยะเวลานี้ที่การเมืองไทยกำลังอยู่ในช่วงเวลาของการตั้งรัฐบาลใหม่หลังการเลือกตั้ง และการปลุกกระแส “อเมริกาแทรกแซงไทย” เอื้ออำนวยให้กลุ่มการเมืองใดได้ประโยชน์ และจะส่งผลกระทบอย่างไรต่อความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทยกับสหรัฐและประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาค

เมื่อเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในการทำงานตั้งแต่ก่อน-ระหว่าง-หลังการเลือกตั้ง ภาพที่สะท้อนออกมา ไม่ได้มีเพียงการทำงานของกกต. แต่ประชาชนสะท้อนถึงความคาดหวังและผิดหวังที่มีต่อกกต. ในการทำงานครั้งนี้ไว้ว่าอย่างไร ผ่านเลนส์กล้องมือถือของ 2 สื่อรุ่นใหม่ และจับปากกาจดเลคเชอร์กับ รศ.ดร. นันทนา นันทวโรภาส

แทบทุกเขตในประเทศไทยจะมี ผู้หญิง เข้าไปแย่งชิงพื้นที่ทางการเมืองในสภาด้วย และมีส.ส. หญิงหลายท่านถูกเลือกให้ทำหน้าที่เป็นปากเสียงของประชาชน โดยเฉพาะฝ่ายรัฐบาลใหม่ ที่ ส.ส.หญิงหลายท่านล้วนผ่านการลงถนนและการต่อสู้ทางความคิดมาแล้วอย่างดุเดือด จนเป็นเหตุให้สังเกตว่าพื้นที่ของสตรี ในสภาและแนวคิดด้านสตรีนิยมจะขยับเขยื้อนไปในทิศทางใด

เชื่อว่าปัญหาแรงงานมีให้พูดถึงได้ทุกวัน ไม่ใช่เฉพาะในวันแรงงาน การกดขี่ขูดรีจากนายจ้าง-นายทุนเกิดขึ้นอยู่ตลอดไม่ว่าจะทางตรงหรือทางอ้อม หลายคนทำงานเกินเวลาโดยไม่ได้รับโอทีจนเป็นเรื่องปกติ และที่ทำงานนหลายแห่งความเป็นไปได้ในการรวมตัวต่อรองเท่ากับศูนย์