เกาะหลีเป๊ะ

อุณหภูมิผิวน้ำในทะเลอันดามันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องราว 0.1–0.2 องศา ในรอบทศวรรษ งานวิจัยพบว่าเมื่ออุณหภูมิผิวน้ำสูงกว่า 31 องศา จะเพิ่มโอกาสเกิดพายุมากขึ้นและแรงขึ้นกว่าปกติ สัมพันธ์กับสถิติพายุไซโคลนในทะเลอันดามันและอ่าวเบงกอล มีแนวโน้มที่รุนแรงและสร้างความเสียหายมากขึ้น อาจเกิดขึ้นบ่อยและมีระยะเวลานานกว่าที่เคยเป็นมา ซึ่งสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลจากภาวะโลกร้อน ปรากฏการเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบนิเวศและการขยับถิ่นของสัตว์น้ำ รวมทั้งกระทบกับวิถีชีวิตดั้งเดิมของผู้ที่อยู่กินกับทะเล สอดคล้องกับคำบอกเล่าของชาวเลอูรักลาโว้ยว่า “สมัยก่อนอยากได้ปลาก็แค่เดินไปตกหน้าหาด แต่ตอนนี้ไม่มีแล้ว ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงไปอยู่ในระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิม” ปลาตากแห้งคือภาพสะท้อนความพยายามประคองวิถีประมงพื้นบ้าน ท่ามกลางทรัพยากรที่ลดลงทุกปี อาหารมื้อเช้าของเด็ก ๆ จานนี้ไม่ได้มาง่าย ๆ เหมือนอดีต ภาวะโลกร้อนกำลังเปลี่ยนรูปแบบการกระจายตัวของสัตว์น้ำ ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงสู่ระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิมจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น ชีวิตชาวเลอูรักลาโว้ยบนเกาะหลีเป๊ะ ในวันที่โลกเปลี่ยนเร็วกว่าเดิม บนชายฝั่งของ เกาะหลีเป๊ะ บ้านไม้หลังสุดท้ายของชาวเลอูรักลาโว้ยที่ตั้งอยู่ริมหาด จากอดีตชาวเลมีบ้านเรียงรายตามแนวชายฝั่ง วันนี้หลายครอบครัวต้องถอยร่นเข้าไปด้านในเกาะ ต้องเดินผ่านที่ดินเอกชนเพื่อออกมาขึ้นเรือ ทะเลที่เคยเป็นทั้งบ้าน ทางสัญจร และพื้นที่ทำกิน ค่อย ๆ ถูกจำกัดด้วยเส้นเขตกรรมสิทธิ์และการพัฒนาเชิงพาณิชย์ ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบนบก หากแต่มันกำลังเกิดขึ้นในทะเลด้วย ชาวเลอูรักลาโว้ยพึ่งพาทะเลทั้งในฐานะแหล่งอาหาร รายได้ และรากทางวัฒนธรรม ความรู้เรื่องลม กระแสน้ำ และฤดูกาลสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น การอ่านทิศเมฆ ดูสีทะเล […]

ปมขัดแย้งบนเกาะหลีเป๊ะที่เรื้อรังมานานกว่า 30 ปี กรณีข้อพิพาทเอกสารสิทธิที่ดินระหว่างชุมชนชาวเลเกาะหลีเป๊ะ จ.สตูล กับเอกชนที่ถือเอกสารสิทธิที่ดินแล้วอ้างกรรมสิทธิ์เพื่อเข้ามาพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในพื้นที่ โดยต้นตอของปัญหามาจากการนำพื้นที่สาธารณะของชาวเลอูรักลาโว้ย ประกอบด้วยสุสานบรรพบุรุษ ลำรางสาธารณะ เส้นทางสัญจรดั้งเดิม ตลอดจนทางเดินลงสู่หาดออกเป็นเอกสารสิทธิ์ให้กับเอกชน และมีการซื้อขายกันเป็นทอดๆ ล่าสุดเกิดกรณีผู้อ้างสิทธิ์ก่อรั้วปิดเส้นทางผ่านเข้า-ออกโรงเรียนบ้านเกาะหลีเป๊ะที่ผู้คนท้องถิ่นใช้เป็นทางสัญจรมายาวนาน จนทำให้นักเรียน ครู ผู้ปกครอง ไม่สามารถใช้ทางเดิมไปโรงเรียนได้ และต้องใช้เรือเพื่ออ้อมไปอีกเส้นทาง