Decode

เมื่อสังคมสูงวัยกำลังเป็นโจทย์ที่ท้องถิ่นแต่ละที่เผชิญร่วมกัน บางพื้นที่ ไม่มีเสียงเด็กร้องมานานแล้ว ท้ายที่สุด อาจกลายเป็นระเบิดเวลาที่ส่งผลต่อสังคมไทยอย่างเลี่ยงไม่ได้

สำหรับคนพิการ อุปสรรคในการใช้ชีวิตไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพราะระบบขนส่งที่ไร้ประสิทธิภาพหรือโครงสร้างพื้นฐานที่ทรุดโทรม หากเกิดจากการที่ระบบเหล่านั้นไม่เคยถูกออกแบบโดยมีพวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของผู้ใช้เมืองตั้งแต่แรก

ความไม่คืบหน้าในการสอบสวน การที่ศาลยกฟ้อง หรือการสั่งยุติการสอบสวน ไม่อาจจะเป็นคำตอบให้กับญาติว่า รัฐจะไม่ค้นหาคนหาย

เพราะเมืองที่ดี ไม่ใช่แค่เมืองที่ทันสมัยหรือเป็นระเบียบ แต่ต้องเป็นเมืองที่ทุกคนมีบ้าน มีเสียง มีพื้นที่ มีบริการ มีโอกาส และมีศักดิ์ศรีอย่างเท่าเทียม

ทำความเข้าใจการตายของช้างสีดอหูพับ อาจอยู่ใต้ปัญหาเชิงโครงสร้าง “ป่าปลอดมนุษย์” หากแต่การแบ่งแยกพื้นที่ทางเดินกันระหว่างสัตว์กับมนุษย์ กลับไม่ได้ทำให้ความสูญเสียของสัตว์และชาวบ้านในพื้นที่ลดน้อยถอยลงไป

การชนกันระหว่างรถไฟกับช้างในปี 1908 ปรากฏขึ้นอีกครั้งในในนิทรรศการถาวร กาละ เทศะ และการเปลี่ยนแปลง ในฐานะจุดตัดที่การเคลื่อนที่สองแบบมาปะทะกันในพื้นที่เดียวกัน จึงไม่ใช่เพียงการเผชิญหน้าของมนุษย์และช้าง แต่ยังสะท้อนถึงการทับซ้อนกันของวิธีการใช้พื้นที่ที่มีตรรกะแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

จากวิกฤตน้ำมันแพงหลังสงครามตะวันออกกลาง ถึงสถานการณ์ค่าไฟที่สังคมไทยเถียงกันไม่จบเรื่องปรับโครงสร้าง สังคมไทยจะอยู่ตรงไหนในความพร่าเลือนของแผน PDP และความซับซ้อนทางนโยบายที่แนบแน่น ใกล้ชิดกับทุนพลังงาน

สงครามที่ไม่มีใครแพ้ชนะ แต่ก่อวิกฤตทางพลังงานไปทั่วโลกและไม่มีทีท่าว่าจะจบเร็ว ชวนผู้อ่านถอดรหัสระเบียบโลกที่กำลังพังทลาย สั่นคลอนต่อความมั่นคงของไทยแทบทุกด้าน

อุณหภูมิผิวน้ำในทะเลอันดามันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องราว 0.1–0.2 องศา ในรอบทศวรรษ งานวิจัยพบว่าเมื่ออุณหภูมิผิวน้ำสูงกว่า 31 องศา จะเพิ่มโอกาสเกิดพายุมากขึ้นและแรงขึ้นกว่าปกติ สัมพันธ์กับสถิติพายุไซโคลนในทะเลอันดามันและอ่าวเบงกอล มีแนวโน้มที่รุนแรงและสร้างความเสียหายมากขึ้น อาจเกิดขึ้นบ่อยและมีระยะเวลานานกว่าที่เคยเป็นมา ซึ่งสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลจากภาวะโลกร้อน ปรากฏการเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบนิเวศและการขยับถิ่นของสัตว์น้ำ รวมทั้งกระทบกับวิถีชีวิตดั้งเดิมของผู้ที่อยู่กินกับทะเล สอดคล้องกับคำบอกเล่าของชาวเลอูรักลาโว้ยว่า “สมัยก่อนอยากได้ปลาก็แค่เดินไปตกหน้าหาด แต่ตอนนี้ไม่มีแล้ว ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงไปอยู่ในระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิม” ปลาตากแห้งคือภาพสะท้อนความพยายามประคองวิถีประมงพื้นบ้าน ท่ามกลางทรัพยากรที่ลดลงทุกปี อาหารมื้อเช้าของเด็ก ๆ จานนี้ไม่ได้มาง่าย ๆ เหมือนอดีต ภาวะโลกร้อนกำลังเปลี่ยนรูปแบบการกระจายตัวของสัตว์น้ำ ปลาเก๋า ปลามง และปลาหลายชนิดเริ่มย้ายลงสู่ระดับน้ำที่ลึกกว่าเดิมจากอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น ชีวิตชาวเลอูรักลาโว้ยบนเกาะหลีเป๊ะ ในวันที่โลกเปลี่ยนเร็วกว่าเดิม บนชายฝั่งของ เกาะหลีเป๊ะ บ้านไม้หลังสุดท้ายของชาวเลอูรักลาโว้ยที่ตั้งอยู่ริมหาด จากอดีตชาวเลมีบ้านเรียงรายตามแนวชายฝั่ง วันนี้หลายครอบครัวต้องถอยร่นเข้าไปด้านในเกาะ ต้องเดินผ่านที่ดินเอกชนเพื่อออกมาขึ้นเรือ ทะเลที่เคยเป็นทั้งบ้าน ทางสัญจร และพื้นที่ทำกิน ค่อย ๆ ถูกจำกัดด้วยเส้นเขตกรรมสิทธิ์และการพัฒนาเชิงพาณิชย์ ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบนบก หากแต่มันกำลังเกิดขึ้นในทะเลด้วย ชาวเลอูรักลาโว้ยพึ่งพาทะเลทั้งในฐานะแหล่งอาหาร รายได้ และรากทางวัฒนธรรม ความรู้เรื่องลม กระแสน้ำ และฤดูกาลสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น การอ่านทิศเมฆ ดูสีทะเล […]

"เอกรินทร์ ต่วนศิริ" วิเคราะห์ภูมิรัฐศาสตร์การเมืองภาคใต้และเสียงเพรียกของความเปราะบางในชีวิต จากการเมืองเชิงอุดมการณ์ลอยตัวไปสู่การเมืองของการเอาตัวรอดอย่างมีศักดิ์ศรี

โครงเรื่อง ตัวละคร และฉากหลังที่ดำเนินต่อไปใน ราตรีลุกไหม้ ได้กลายเป็นวรรณกรรมที่มีชีวิต เป็นทั้งสถานที่ ผู้คนและบางสิ่งที่อยู่ในใจมนุษย์ทุกคน

เมื่อแรงงานข้ามชาติ คือกำลังสำคัญของภาคเกษตร แต่ระบบที่ไม่เอื้ออำนวยกำลังบีบคั้นทั้งแรงงานและนายจ้าง ไม่ต่างจากหนามทุเรียนที่คอยทิ่มแทงคนในห่วงโซ่อุตสาหกรรมนี้