ในโลกของมังงะและอนิเมะ หนึ่งในผลงานอมตะนิรันดร์กาลที่แทบทุกคนต้องรู้จัก (หรืออย่างน้อยต้องเคยได้ยินชื่อ) ก็คือ ‘ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน’ (Detective Conan) ซึ่งเล่าเรื่องของนักสืบร่างจ้อย ผู้คอยไขปริศนาซับซ้อนในเหตุการณ์ลึกลับแต่ละตอน มังงะเรื่องนี้ดำเนินมาต่อเนื่องกว่า 30 ปีเข้าไปแล้ว แต่น่าทึ่งที่ก็ยังคงสนุกและมีพลังดึงดูดอยู่เสมอ
ความสำเร็จยืนยาวเช่นนี้เป็นผลมาจากกระบวนการคิดและการทำงานอันสุดพิถีพิถันของ อ.โกโช อาโอยามะ ศิลปินวัย 60 ปีผู้สร้างโลกโคนัน ซึ่งปกติเป็นคนรักสันโดษ ไม่ยอมเปิดพื้นที่ทำงานให้ใครเข้าชมได้ง่าย ๆ การที่เขายอมให้ทีมงาน NHK เข้าไปติดตามการทำงานนานเกือบ 8 เดือนจึงทำให้เรากล่าวได้เต็มปากว่า นี่เป็นสารคดีพิเศษที่ผู้ชมไม่ควรพลาดอย่างแท้จริง
Behind the Scenes: Detective Conan - Gosho Aoyama, Manga Artist เป็นตอนพิเศษของรายการ Professional Work Style ของ NHK ออกอากาศในญี่ปุ่นเมื่อเดือนเมษายน ปี ค.ศ. 2024 ภายใต้ชื่อ “โลกเป็นอย่างไรเมื่อมองผ่านสายตาเด็ก” ก่อนจะเผยแพร่เวอร์ชันสากลผ่าน NHK World-Japan ในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน ความพิเศษของสารคดีเรื่องนี้คือ หลังจากตามตื๊ออยู่นานจนอาโอยามะใจอ่อนยอมให้ถ่าย ทีมงานก็ใช้วิธีติดตั้งกล้องอัตโนมัติไว้ภายในสตูดิโอตลอดหลายเดือน เพื่อบันทึกการทำงานขณะเขาคิดเค้าโครงเรื่อง ค้นคว้าทดลองข้อมูลใหม่ ๆ และร่างต้นฉบับโดยไม่มีทีมหนังเดินเข้าออกรบกวนสมาธิ ภาพที่ได้จึงเป็นภาพเบื้องหลังระดับส่วนตัวที่หาดูได้ยาก
ส่วนที่เข้มข้นที่สุดหนีไม่พ้นตอนอาโอยามะพูดถึงหลักคิดในการทำงาน หลายคนอาจเคยสงสัยว่า ปริศนาฆาตกรรมใน ‘โคนัน’ มักมีความซับซ้อน เต็มไปด้วยลูกเล่นยาก ๆ แล้วเขาไม่กลัวหรือว่าเด็ก ๆ จะอ่านไม่รู้เรื่อง ซึ่งอาโอยามะตอบได้อย่างน่าสนใจว่า “เด็ก ๆ น่ะฉลาดนะครับ ถ้าเราทำให้ง่ายเกินไป พวกเขาจะรู้ว่าเรากำลังพยายามหลอก ผมจึงไม่ทำเหมือนพวกเขาเป็นเด็ก ผมจะค้นคว้าเรื่องที่น่าสนใจและพยายามเข้าใจมัน แม้จะเป็นเรื่องเข้าใจยาก แต่ถ้าผมนำเสนอได้ดี เด็ก ๆ จะสนุกมากขึ้น ...ผมเชื่อในตัวเด็ก ๆ ครับ”
อีกหนึ่งความโดดเด่นของอาโอยามะคือมาตรฐานความละเอียด ตั้งแต่การยอมเสียเวลาเพื่อแก้ไขจุดเล็ก ๆ ที่แทบไม่มีใครเห็น (เขาเล่าว่า เวลาเห็นเส้นเล็ก ๆ ที่ไม่พอใจ “ผมเห็นมัน ผมเลยไม่ชอบ” และจะรีบแก้ทันที) ไปจนถึงการรักษา จานสีที่ใช้วาดต้นฉบับไว้แบบเดิมไม่ยอมล้าง โดยเขาเปรียบเทียบว่า การรักษาจานสีเดิมก็เหมือน “ร้านปลาไหลที่ยังเก็บซอสต้นตำรับไว้หลายสิบปี”
นอกจากจะได้เห็นกระบวนการทำงานและประวัติตั้งแต่วัยเยาว์ของอาโอยามะแล้ว เรายังได้ฟังความรู้สึกของคนใกล้ชิดด้วย เช่น อ.อาดาจิ มิตสึรุ นักวาดการ์ตูนแนวกีฬาระดับเทพที่พูดกึ่งจริงกึ่งแซวถึงเพื่อนร่วมรุ่นคนนี้ว่า “ผมก็ไม่รู้ว่าเขาโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมหรือเปล่านะ รู้แต่ว่าเขาเขียนมังงะเหมือนนักเรียนมัธยมต้นอัจฉริยะเลย” ซึ่งบอกได้อย่างดีถึงความเป็น ‘เด็ก’ ในตัวอาโอยามะที่ไม่เคยลดน้อยลงตามกาลเวลา (อันที่จริง ผู้เขียนคิดว่ารูปลักษณ์และการแสดงออกของเขาที่ตื่นเต้นกับสิ่งนั้นสิ่งนี้อยู่เสมอก็ทำให้เขาดูเด็กกว่าวัยจริง ๆ)
อีกช่วงที่น่าจะสะเทือนความรู้สึกแฟน ๆ ไม่น้อยก็คือ เหตุการณ์ปี ค.ศ. 2015 ที่เขาต้องเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลหลังตรากตรำกับงานหนักจนสุขภาพทรุด เขาเล่าว่า “ตอนนั้นผมไม่รู้สึกอะไรเลย ไม่กลัวตายด้วยซ้ำ มันชาไปหมด” แต่แม้ร่างกายจะอยู่ในสภาวะอ่อนแรง พลังใจของเขากลับไม่ถดถอยเพราะยังมี ‘เรื่องที่อยากเล่า’ ติดค้างอยู่ “ผมอยากให้คนได้เห็นว่า ตั้งแต่เด็ก ๆ ตัวละครชินอิจิกับรันเป็นคนแบบไหน อะไรทำให้เขากลายมาเป็นแบบนี้ ผมต้องเล่าเรื่องนั้นให้ได้ ผมเลยรู้สึกว่าผมยังตายไม่ได้จนกว่าจะทำเสร็จ” ซึ่งก็เป็นแรงผลักดันนี้บวกกับกำลังใจล้นหลามจากแฟน ๆ นั่นเองที่ทำให้เขาค่อย ๆ ฟื้นตัวจนกลับมาทำงานที่รักได้อีกครั้ง
ทั้งหมดนี้ทำให้ Behind the Scenes: Detective Conan เป็นบันทึกชิ้นสำคัญที่ทำให้เราได้เห็นวิถีชีวิต วิธีคิด และจิตวิญญาณของศิลปินผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุคสมัย ซึ่งล้วนเป็นคำอธิบายที่เป็นรูปธรรมที่สุดว่า เพราะอะไรการ์ตูนเรื่องนี้จึงสามารถครองใจแฟนคลับทุกรุ่นทุกวัยในหลากหลายประเทศทั่วโลกมาได้อย่างยาวนาน
▶ ติดตามสารคดี Behind the Scenes: Detective Conan ไขปริศนาหลังจอ...เบื้องหลังยอดนักสืบจิ๋วโคนัน มังงะระดับโลก "ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน" (Detective Conan) เดินทางสู่ปีที่ 30 ไปเมื่อปี 2024 ที่ผ่านมา ซึ่ง NHK ได้รับอนุญาตเป็นพิเศษให้เข้าไปสัมผัสโลกของ "อาโอยามะ โกโช" (Aoyama Gosho) ผู้สร้างสรรค์ผลงานอันเป็นที่รักของคนทั่วโลก สารคดีพิเศษนี้จะพาเราไปรู้ลึก ถึงเบื้องหลังที่ไม่เคยเปิดเผยมาก่อน ว่าความลึกลับของโคนันถือกำเนิดขึ้นได้อย่างไร อาโอยามะเคยเสี่ยงอะไรเพื่อสร้างเรื่องนี้ และเรื่องไหนกันแน่ที่เขาอยากเล่าจากหัวใจจริง ๆ
รับชมได้ทาง www.VIPA.me และ VIPA Application
