รู้จัก ‘Balendra Shah’ จากแรปเปอร์สู่ว่าที่นายกฯ อายุน้อยที่สุดของเนปาล

ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ดาราหรือคนดังผันตัวมาเล่นการเมือง และคงไม่บ่อยนักที่คนเหล่านี้จะขึ้นเป็นผู้นำประเทศ แต่ล่าสุด ‘Balendra Shah (บาเลนทรา ชาห์)’ อดีตแรปเปอร์ กำลังจะก้าวสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของเนปาล

Balendra Shah: จากเด็กธรรมดาสู่นายกเทศมนตรีกาฐมาณฑุ

Balendra Shah ลืมตาดูโลกในปี พ.ศ. 2533 ที่กรุงกาฐมาณฑุของเนปาล เขาเติบโตขึ้นในช่วงสงครามกลางเมืองเนปาล (Nepalese Civil War – พ.ศ. 2539-2549) และร่ำเรียนมาในสาขาวิศวกรโยธา แต่ในปี 2555 เขาเปลี่ยนตัวเองมาเป็นศิลปินแรปนาม ‘Balen (บาเลน)’ และมีผลงานแรกชื่อ ‘Sadak Balak’ ความตั้งใจของ Balendra Shah ในวงการดนตรีคือ ทำเพลงเพื่อต่อต้านคอร์รัปชันและความไม่เท่าเทียมในประเทศ Shah ให้สัมภาษณ์แก่ AFP ว่า ประเด็นในเพลงที่เขาเคยสร้างสรรค์นั้นยังคง “นำทางให้เขา” ในสนามการเมือง “หากคนคนหนึ่งที่อยู่ในแวดวงการเมืองมีใจให้วรรณกรรมหรือดนตรีด้วย ก็จะเกิดแรงขับเคลื่อนทางอารมณ์ความรู้สึก”

“เราต้องหล่อเลี้ยงชีวิตด้านอารมณ์ความรู้สึกเอาไว้ และนักการเมืองก็ควรมีความอ่อนไหวเช่นนั้นเหมือนกัน” – Balendra Shah 

ไม่เพียงแต่บทบาทแรปเปอร์จะทำให้ Balendra Shah เป็นที่รู้จักบนโลกออนไลน์ แต่ยังสร้างกลุ่มแฟนคลับที่อาจเป็น ‘ฐานเสียง’ ของเขาในเวลาต่อมา ในปี 2565 Shah กลายเป็นนายกเทศมนตรีสังกัดอิสระคนแรกของกาฐมาณฑุ และออกนโยบายเชิงปฏิรูปต่าง ๆ เพื่อรับมือกับปัญหาการหนีภาษี การบริหารเมืองที่ผิดพลาด รวมถึงการจราจรหนาแน่นอีกด้าน ขณะเดียวกัน นายกเทศมนตรี Shah เคยถูกวิพากษ์วิจาณ์ว่า มักจะหลบเลี่ยงสื่อมวลชนเพื่อพบปะกับผู้ติดตามบนอินเทอร์เน็ต และใช้กำลังเกินกว่าเหตุในการจัดระเบียบเมืองหลวง

Balendra Shah กับหนทางสู่เก้าอี้นายกฯ เนปาล หลัง ‘ประท้วง Gen Z’

เดือนกันยายน 2568 คนรุ่นใหม่ในเนปาลออกมาประท้วงครั้งใหญ่ หลังจากรัฐบาลประกาศแบนและควบคุมโซเชียลมีเดียหลายแพลตฟอร์มที่ไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดใหม่ ความไม่พอใจต่ออัตราการว่างงานในหมู่คนหนุ่มสาวที่สูงถึงร้อยละ 20 กับเรื่องคอร์รัปชันยัง “เติมไฟ” ให้การเคลื่อนไหวลุกลาม จนโลกรู้จักเหตุการณ์ทางการเมืองนี้ในชื่อ ‘การประท้วง Gen Z เนปาล’ ความรุนแรงดำเนินขึ้นเกือบ 1 สัปดาห์ มีผู้เสียชีวิตไม่ต่ำกว่า 77 คน และผู้บาดเจ็บนับพัน ส่วน KP Sharma Oli (เค.พี.ชาร์มา โอลี) นายกรัฐมนตรีเนปาลได้ลาออกจากตำแหน่ง

ในช่วงการประท้วง Balendra Shah ก็เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งที่ออกมาเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาล หลังจากนั้น Shah ประกาศลาออกนายกเทศมนตรีกาฐมาณฑุ และตัดสินใจลงเลือกตั้งในฐานะแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีแข่งกับ KP Sharma Oli ในเขต Jhapa-5 (จาปา 5) ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองหลวงไปทางตะวันออกเฉียงใต้ราว 300 กิโลเมตร ครั้งนี้ Shah เข้าสังกัดพรรคสายกลางชื่อ Rashtriya Swatantra Party (RSP) – พรรคการเมืองอันดับ 4 ในการเลือกตั้งปี 2565 – เนื่องจากมีอุดมการณ์ทางการเมือง และสนใจใน “ระบบเศรษฐกิจเสรีที่มีความยุติธรรมทางสังคม” เหมือนกัน

วันพฤหัสบดีที่ 5 มีนาคม 2569 คนเนปาลได้ออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งครั้งใหม่ โดยมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งรายใหม่กว่า 8 แสนคน หลังปิดหีบ Balendra Shah ก็สามารถ “ล้มแชมป์เก่า” อย่าง KP Sharma Oli จากพรรคคอมมิวนิสต์ CPN-UML ในเขตเลือกตั้ง Jhapa-5 ด้วยคะแนนเสียง 68,348 ต่อ 18,734 ยิ่งไปกว่านั้น พรรค RSP สามารถคว้าชัยชนะในการเลือกตั้งได้ 182 ที่นั่ง ทั้งนี้ สภาผู้แทนราษฎรของเนปาลมีสมาชิกรวม 275 คน แบ่งเป็น สส. เขต 165 คน กับ สส. บัญชีรายชื่อ 110 คน

ดังนั้น การเลือกตั้งเนปาลครั้งนี้อาจเป็นครั้งแรกที่พรรคการเมืองพรรคเดียวได้ที่นั่งในสภาล่างเกือบ 2 ใน 3 หรือ “เสียงข้างมากเบ็ดเสร็จ (supermajority)” ไม่เพียงแต่จะทำให้การจัดตั้งรัฐบาลแทบจะไม่ต้องอาศัยพรรคอื่น (coalition) อย่างที่ผ่านมา แต่การครองเสียงข้างมากเช่นนี้ยังเอื้อต่อเสถียรภาพรัฐบาลและการผ่านร่างกฎหมายต่าง ๆ ข้อได้เปรียบอย่างหนึ่งคือ การปลดเจ้าหน้าที่ระดับสูงของศาล องค์กรยุติธรรมและองค์กรตามรัฐธรรมนูญนั้น สามารถทำได้ในสภาล่าง หากมีเสียงเกิน 2 ใน 3 

นักวิเคราะห์ทั้งในเนปาลและต่างประเทศเห็นว่า ชัยชนะของ Balendra Shah และพรรค RSP ถือเป็นปรากฏการณ์ทางการเมือง “ครั้งสำคัญ” ของเนปาล – ประเทศที่เผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจและความไม่มั่นคงทางการเมืองมายาวนาน  แต่อีกด้านหนึ่ง ปรากฏการณ์นี้ก็สะท้อนถึง “ความคาดหวังอันใหญ่หลวง” ที่คนเนปาลมีต่อ Shah และพรรค RSP โดยเฉพาะการแก้ปัญหาแรงงานออกนอกประเทศ ผ่านการสร้างงานกว่า 1.2 ล้านตำแหน่ง และการเพิ่มรายได้ต่อหัวต่อปีจาก 1,447 เป็น 3,000 ดอลลาร์สหรัฐภายใน 5 ปี การเมืองของเนปาลจึงยังคงน่าจับตาและติดตามกันต่อไป

อ้างอิง

• AFP
• A rap star might just beat a former PM - what this says about Nepal's Gen Z election, BBC [March 2, 2026]
• Federal Parliament Election 2082, The Kathmandu Post [live results, as of March 10, 2026]
• Nepal election 2026: Rapper Balendra Shah on track to be next PM as his party heads for landslide, BBC [live reporting, as of March 9, 2026]
• RSP maintains strong lead in FPTP seats and proportional votes, The Kathmandu Post [March 9, 2026]
• What can—and cannot—be achieved with a two-thirds majority, The Kathmandu Post [March 7, 2026]
• Who is Balendra Shah? The 35-year-old rap star set to be Nepal’s youngest PM, The Independent [March 9, 2026]

ภาพปก: Sumit Mishra/AFP

ติดตามบทความและเรื่องราวทันทุกกระแสที่ Thai PBS NOW: www.thaipbs.or.th/now