ภาพยนตร์หรือสารคดีสักเรื่องจะเปลี่ยนแปลงโลกให้ดีขึ้นได้อย่างไร ? นี่อาจเป็นคำถามที่อยู่ในใจของใครหลายคน แต่ในความเป็นจริงที่ผ่านมา มีผลงานหลายเรื่องที่พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า พลังของสื่อสามารถสร้างแรงกระเพื่อมที่ยิ่งใหญ่ และพาสังคมเคลื่อนไปในทิศทางที่ดีกว่าเดิมได้ จะมีบทภาพยนตร์เรื่องอะไรบ้างที่เคยเปลี่ยนโลกใบนี้ไปแล้ว ไปติดตามพร้อมกัน
Philadelphia (1993) บทภาพยนตร์ที่เปลี่ยนมุมมองต่อผู้ป่วย HIV
ในยุคที่สังคมเต็มไปด้วยความหวาดกลัวและอคติต่อผู้ป่วย HIV ภาพยนตร์เรื่อง Philadelphia คือภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์เรื่องแรกที่กล้าหยิบประเด็นนี้มาตีแผ่เคียงคู่กับกระแสการเหยียดเพศทางเลือก (Homophobia) ผ่านบทภาพยนตร์ของ รอน ไนส์วานเนอร์ ที่จงใจใช้การเล่าเรื่องแบบ "Courtroom Drama" (ภาพยนตร์แนวที่มีฉากการว่าความในศาล) เพื่อนำความขัดแย้งส่วนบุคคลมาตีแผ่เป็นประเด็นสิทธิมนุษยชนระดับสาธารณ
เรื่องราวของ แอนดรูว์ เบ็คเก็ตต์ (รับบทโดย ทอม แฮงค์ส) ทนายความดาวรุ่งที่ถูกไล่ออกเพียงเพราะเขาป่วยเป็นเอดส์และเป็นชายรักชาย กลายเป็นการต่อสู้เพื่อพิสูจน์ว่า "ความเจ็บป่วยไม่ได้พรากศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ไปจากใคร"
ชั้นเชิงของบทภาพยนตร์เรื่องนี้ นำเสนอให้เห็นว่าตัวเอกต่อสู่อย่างมีศักดิ์ศรีในชั้นศาล ช่วยเปลี่ยนภาพลักษณ์ผู้ป่วยจากการเป็นคนชายขอบให้กลายเป็น "ผู้ถูกละเมิดสิทธิ" ที่สังคมต้องให้ความยุติธรรม
ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่เพียงแต่จุดประกายการพูดคุยเรื่องโรคเอดส์ในวงกว้าง แต่ยังเป็นก้าวสำคัญที่มอบโอกาสให้ผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+) และผู้ป่วยตัวจริงได้มีส่วนร่วมในฐานะนักแสดง เพื่อทลายกำแพงอคติที่เคยมีมา
Blackfish (2013) บทภาพยนตร์เปลี่ยนโฉมหน้าอุตสาหกรรมอควาเรียม
Blackfish คือภาพยนตร์สารคดีสัญชาติอเมริกันที่ทำให้สังคมต้องหันมาตั้งคำถามถึง ‘สวัสดิภาพสัตว์’ อย่างจริงจัง โดยเฉพาะการกักขังสัตว์ป่าเพื่อความบันเทิง ผลงานกำกับของ กาบรีลา โคว์เพิร์ธไวต์ ชิ้นนี้ถ่ายทอดชีวิตอันน่าสลดของ ‘ทิลิคุม’ (Tilikum) วาฬเพชฌฆาตในอควาเรียมซีเวิลด์ ที่ถูกตราหน้าว่าเป็น ‘ฆาตกร’ หลังคร่าชีวิตครูฝึกไปถึง 3 ราย
โดยสารคดีใช้วิธีการเล่าแบบสืบสวน ค่อย ๆ กะเทาะเปลือกคำว่า "วาฬเพชฌฆาต" ที่สังคมหวาดกลัว ตีแผ่ความจริงว่า ทิลิคุมไม่ได้ดุร้ายโดยสันดาน แต่มันถูกจับแยกจากครอบครัวตั้งแต่อายุ 2 ขวบ และต้องใช้ชีวิตในแท็กน้ำคอนกรีตที่คับแคบและมืดมิดนานกว่า 25 ปี ความเครียดสะสมจึงกลายเป็นชนวนเหตุแห่งโศกนาฏกรรม ปรากฏการณ์นี้ถูกเรียกว่า "Blackfish Effect" ซึ่งส่งผลให้รายได้ของซีเวิลด์ดิ่งเหว จนนำไปสู่การประกาศยุติโครงการเพาะพันธุ์และยกเลิกการแสดงวาฬเพชฌฆาตทั่วโลกในที่สุด
Silenced (2011) บทภาพยนตร์เปลี่ยนแปลงกฎหมายเกาหลีใต้
Silenced หรือในชื่อเกาหลีว่า “Dogani” (โดกานี) คือภาพยนตร์ที่สร้างจากเหตุการณ์จริงของการล่วงละเมิดทางเพศเด็กในโรงเรียนสอนคนหูหนวก เมืองกวางจู ผลงานเขียนบทโดย กง จียอง และกำกับโดย ฮวัง ดง-ฮยอก (ผู้กำกับ Squid Game)
ภาพยนตร์เรื่องนี้สั่นสะเทือนใจคนทั้งประเทศ ด้วยการเล่าผ่านสายตาของคนนอก อย่างครูหนุ่มที่เพิ่งย้ายมา เพื่อให้ผู้ชมค้นพบความโสมมของระบบไปพร้อม ๆ กัน บทหนังจงใจจบเรื่องด้วยความพ่ายแพ้ของเหยื่อในศาลเพื่อทิ้งความโกรธแค้น ไว้เป็นเชื้อไฟในใจผู้ชม แทนที่จะจบแบบมีความสุขตามสูตรสำเร็จ
ความล้มเหลวของกฎหมายที่ล้าหลังของเกาหลีใต้ในตอนนั้น ทำให้ผู้กระทำผิดได้รับโทษเพียงสถานเบา แต่หลังจากภาพยนตร์ออกฉาย แรงกดดันจากประชาชนที่ดูเรื่องนี้ กลายเป็นพลังมหาศาลที่บีบให้รัฐบาลเกาหลีใต้ต้องผ่านร่าง "กฎหมายโดกานี" ภายในเวลาเพียงไม่กี่เดือน เพื่อยกเลิกอายุความและเพิ่มโทษสูงสุดแก่ผู้กระทำผิดทางเพศต่อเด็กและผู้พิการ โดยมีสาระสำคัญคือ
- ยกเลิกอายุความ สำหรับคดีทางเพศต่อเด็กและผู้พิการ
- เพิ่มโทษสูงสุดเป็นจำคุกตลอดชีวิต และเพิ่มโทษหนักหากผู้กระทำเป็นบุคลากรในสถานศึกษา
- ตัดสิทธิ์การทำงาน ในสายงานที่เกี่ยวข้องกับเด็กและผู้พิการตลอดชีวิต
ภาพยนตร์และสารคดีเหล่านี้อาจกล่าวได้ว่า “ไม่มีภาพยนตร์เรื่องไหน สร้างจากบทที่ไม่ดี” เพราะทุกความสำเร็จเริ่มต้นจากการ "กล้า" ที่จะหยิบความจริงมาเขียนเป็นตัวอักษร
หากคุณคือคนหนึ่งที่เชื่อในพลังของการเล่าเรื่อง และฝันอยากจะเปลี่ยน “สาร” ในใจให้กลายเป็น “ซีรีส์” ที่ทรงพลังและสร้างแรงกระเพื่อมต่อสังคม ถึงเวลาแล้วที่จะเปลี่ยนความฝันนั้นให้กลายเป็นทักษะระดับมืออาชีพกับ Thai PBS Academy ในหลักสูตรที่เข้มข้นที่สุดแห่งปี
From Script to Series: MASTERCLASS หลักสูตรนักเขียนบทซีรีส์ระดับมืออาชีพ
โอกาสสำคัญที่คุณจะได้เรียนรู้วิธีการปั้นบทซีรีส์แบบเจาะลึกกับตัวจริงในอุตสาหกรรม ผู้อยู่เบื้องหลังซีรีส์ดังระดับโลกอย่าง สาธุ 1-2 ,อย่ากลับบ้านและ Analog Squad พร้อมลงมือพัฒนาบทจริง และโอกาสก้าวสู่การทำงานร่วมทีมเขียนบทซีรีส์แนวสืบสวนสอบสวนกับไทยพีบีเอส
- โอกาสทำงานจริง ร่วมทีมเขียนบทซีรีส์ชุดใหม่ พร้อมค่าตอบแทนรวม 80,000 บาท
- รับจำกัดเพียง 20 ท่านเท่านั้น เพื่อการดูแลอย่างใกล้ชิด
- เปิดรับสมัคร วันนี้ – 30 เมษายน 2569
- อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม Click
www.thaipbs.or.th/ScriptWritingcourse
ที่มา : Korea Times, Medium, Smithsonian Magazine
ค้นพบแรงบันดาลใจเพิ่มเติม
- เปาบุ้นจิ้น มือปราบคอร์รัปชัน
- หนังเล่าเรื่อง l ภาพยนตร์สั้น สารคดีสั้น อนิเมชัน จากกลุ่มเยาวชนคนรุ่นใหม่
- ติดเครื่องชนโกง l ย้อนรอยคดีทุจริตคอร์รัปชันทุกวงการ
คอลัมน์ต่อยอด l เสริมความคิด ต่อยอดความรู้ สื่อสารความเข้าใจ โดย ศูนย์สื่อสารและส่งเสริมการตลาดเพื่อสาธารณะ ไทยพีบีเอส (CCM)
