ส่งผลให้ดวงอาทิตย์ขึ้นตรงกับทิศตะวันออกและตกลับขอบฟ้าตรงกับทิศตะวันตกพอดี ทำให้ช่วงเวลากลางวันและกลางคืนมีความยาวนานเท่า ๆ กันโดยประมาณ
ภาพจาก NARIT
สัญญาณเปลี่ยนฤดูกาลทั่วโลก
NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ให้ข้อมูลว่า ปรากฏการณ์นี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนฤดูกาลอย่างเป็นทางการของสองซีกโลก
ซีกโลกเหนือ: เริ่มต้นเข้าสู่ ฤดูใบไม้ร่วง (เช่น ทวีปยุโรป, อเมริกาเหนือ, แอฟริกาตอนเหนือ และบางพื้นที่ในเอเชีย)
ซีกโลกใต้: เริ่มต้นเข้าสู่ ฤดูใบไม้ผลิ (เช่น ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์, แอฟริกาตอนใต้, ทวีปอเมริกาใต้บางส่วน และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้)
ภาพจาก NARIT
สำหรับประเทศไทย ในวันศารทวิษุวัต ดวงอาทิตย์จะขึ้นจากขอบฟ้าเวลาประมาณ 06:07 น. และตกลับขอบฟ้าเวลาประมาณ 18:13 น. (เวลา ณ กรุงเทพมหานคร) ทั้งนี้ ตามหลักการแบ่งฤดูกาลของไทยที่พิจารณาตามลักษณะลมฟ้าอากาศ สภาพอากาศในช่วงนี้ยังคงอยู่ในฤดูฝน
ภาพจาก NARIT
ทำไมเวลาขึ้น-ตกจริงถึงยาวกว่า 12 ชั่วโมงเล็กน้อย?
แม้จะเรียกว่าเป็นวันที่กลางวันและกลางคืนยาวเท่ากัน แต่ในความเป็นจริงช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่เหนือขอบฟ้ามักจะยาวนานกว่า 12 ชั่วโมงเล็กน้อย ด้วยเหตุผลทางดาราศาสตร์และชั้นบรรยากาศ
การคำนวณจากขอบบนของดวงอาทิตย์: ทางดาราศาสตร์นิยาม "เวลาดวงอาทิตย์ขึ้น" เมื่อขอบบนของดวงอาทิตย์โผล่พ้นขอบฟ้า และ "เวลาดวงอาทิตย์ตก" เมื่อขอบบนลับขอบฟ้าไป (ไม่ได้ใช้จุดกึ่งกลางของดวงอาทิตย์)
ภาพจาก NARIT
การหักเหของแสง: ชั้นบรรยากาศโลกช่วยหักเหแสง ทำให้เรามองเห็นดวงอาทิตย์ก่อนที่ตัวดวงจริง ๆ จะขึ้นพ้นขอบฟ้า และยังคงเห็นดวงอาทิตย์อยู่แม้มันจะตกไปแล้ว
ข้อเท็จจริง: หากพิจารณาจากจุดกึ่งกลางของดวงอาทิตย์ และไม่คิดผลจากการหักเหของแสงในชั้นบรรยากาศ ช่วงเวลากลางวันและกลางคืนจะเท่ากันที่ประมาณ 12 ชั่วโมงพอดี
ภาพจาก NARIT
สิ่งที่จะเกิดขึ้นหลังจากนี้
หลังจากวันศารทวิษุวัตผ่านพ้นไป ดวงอาทิตย์จะค่อย ๆ ขึ้นและตกค่อนไปทางทิศใต้มากขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลให้ประเทศไทยและประเทศในซีกโลกเหนือ มีช่วงเวลากลางวันสั้นลง และช่วงเวลากลางคืนยาวนานขึ้น
ปรากฏการณ์นี้จะดำเนินไปจนถึง “วันเหมายัน” (Winter Solstice) ในวันที่ 22 ธ.ค. 69 ซึ่งจะเป็นวันที่ซีกโลกเหนือมีช่วงเวลากลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปีและเข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ ส่วนซีกโลกใต้จะมีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดและเริ่มเข้าสู่ฤดูร้อน
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล: NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.)
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
