บทสัมภาษณ์ สุชาดา ภู่ทองคำ ผู้อำนวยการศูนย์สื่อสาธารณะเพื่อเด็กและการเรียนรู้ ได้ให้สัมภาษณ์กับ เดลินิวส์ ในหัวข้อ ไทยพีบีเอส ปักธงสร้าง “ระบบนิเวศการเรียนรู้” กู้หน้าจอเด็กไทย ฉายภาพของสังคมในยุคเปลี่ยนผ่านที่หน้าจอทีวีไร้เงารายการเด็ก และอัลกอริทึมครอบงำเยาวชนไทยให้อยู่กับจอมือถือที่เต็มไปด้วยความรุนแรง “ไทยพีบีเอส” ประกาศยืนหยัด มุ่งสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อสร้างพลเมืองคุณภาพแห่งอนาคต
ในยุคดิจิทัลเต็มตัว ภาพของครอบครัวที่ล้อมวงหน้าจอโทรทัศน์ร่วมกันเริ่มเลือนหายไป หลายบ้านเปลี่ยนไปรับชมคอนเทนต์ออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มสตรีมมิง ความเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อรายการทีวีแบบดั้งเดิม โดยเฉพาะ “รายการเด็ก” ที่แทบจะสูญหายไปจากผังรายการของสถานีโทรทัศน์ส่วนใหญ่ เด็กเจเนอเรชันอัลฟ่า (Generation Alpha) เติบโตมาพร้อมกับความคุ้นเคยและจดจ่ออยู่กับหน้าจอมือถือและแท็บเล็ตตลอดเวลา
ท่ามกลางสถานการณ์ที่ยากลำบากนี้ “ไทยพีบีเอส” (Thai PBS) ยังคงยืนหยัดทำหน้าที่สื่อสาธารณะ เป็นสถานีโทรทัศน์เพียงแห่งเดียวในประเทศที่มุ่งมั่นผลิตรายการเด็กเอง แม้ว่าการผลิตคอนเทนต์สำหรับเด็กที่มีคุณภาพจะต้องใช้ทุนสูง มีกระบวนการที่ซับซ้อน และต้องอาศัยความเชี่ยวชาญด้านจิตวิทยาเด็กโดยตรง เพื่อให้เหมาะสมกับพัฒนาการในแต่ละช่วงวัยของเด็กไทยอย่างแท้จริง
จากต้นทุนองค์ความรู้อันยาวนานและมาตรฐานการผลิตระดับสากล ในปี 2569 นี้ ไทยพีบีเอสได้ตั้งเป้าหมายครั้งสำคัญภายใต้แบรนด์ “Thai PBS Kids & Learning” เพื่อเป็นผู้ผลิตคอนเทนต์กลุ่มเด็ก เยาวชน และครอบครัวที่มากที่สุดในประเทศ โดยมุ่งเน้นการเข้าถึงผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์และสตรีมมิงอย่าง VIPA, เว็บไซต์, และยูทูบ พร้อมปรับกลยุทธ์ขยายเวลาออกอากาศช่วงเช้าวันเสาร์-อาทิตย์ ทางช่อง ALTV และไทยพีบีเอส ขนทัพรายการเด็กรวม 15 รายการ (พร้อมรายการใหม่แกะกล่อง 5 รายการ) มาตอบสนองพฤติกรรม On-Demand ของคนรุ่นใหม่
เป้าหมายของไทยพีบีเอสไม่ใช่การทำสงครามแย่งชิงเรตติ้งจากแพลตฟอร์มต่างประเทศ แต่คือการสร้าง “ทางเลือกสื่อสร้างสรรค์” ที่ปลอดภัย เพื่อช่วยปกป้องเด็ก ๆ จากอัลกอริทึมที่อาจนำเสนอสิ่งที่ไม่เหมาะสม และลดความเสี่ยงต่อภาวะ “ออทิสติกเทียม” จากการติดหน้าจอ นอกจากการผลิตรายการแล้ว ไทยพีบีเอสยังจับมือกับ สสส. และเครือข่ายชุมชน ขยายพื้นที่เล่นและรณรงค์ให้เด็ก ๆ ห่างไกลจากหน้าจอ ควบคู่ไปกับการพัฒนา “หน่วยการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ” ร่วมกับคุณครูในพื้นที่ เพื่อขับเคลื่อนทักษะในศตวรรษที่ 21 สู่โรงเรียนทั่วประเทศ
แม้จะขับเคลื่อนด้วยทีมงานกลุ่มเล็ก ๆ แต่ไทยพีบีเอสยังคงมุ่งมั่นสร้างสรรค์ระบบนิเวศการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ เพราะเชื่อมั่นว่าการลงทุนเพื่อสมองและจิตใจของเด็กในวันนี้ คือการสร้างพลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศในวันข้างหน้า
ติดตามเนื้อหาการสัมภาษณ์ฉบับเต็มได้ที่ ไทยพีบีเอส ปักธงสร้าง ‘ระบบนิเวศการเรียนรู้’ กู้หน้าจอเด็กไทย
