วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : "มดตะนอย" มดน้อยแต่พิษไม่น้อย

หน้ารายการ
14 ต.ค. 68

มดตะนอย: ภัยเงียบที่ต้องระวัง สุขภาพอาจเสี่ยงถึงชีวิตได้

หลายคนอาจคุ้นเคยกับการถูกมดกัดตั้งแต่เด็ก โดยเฉพาะมดตะนอยที่มักพบตามสวน ต้นไม้ และพื้นดิน แต่รู้หรือไม่ว่าในบางกรณี การถูกมดตะนอยกัดอาจนำไปสู่อาการร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ เมื่อไม่นานมานี้มีกรณีชายคนหนึ่งไปตัดกิ่งไม้แล้วถูกมดกัด จนเกิดอาการชักเกร็งหมดสติและเสียชีวิตในที่สุด เหตุการณ์นี้ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า "ทำไมบางคนถูกกัดแค่บวมแดงคัน แต่บางคนถึงขั้นเสียชีวิต"

พิษของมดตะนอยร้ายแรงแค่ไหน

รองศาสตราจารย์ เดชา วิวัฒน์วิทยา ผู้เชี่ยวชาญชีววิทยาป่าไม้ ได้ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า พิษของมดตะนอยหรือมดชนิดอื่น ๆ ไม่ได้มีความรุนแรงสูงมาก เมื่อเทียบกับต่อ แตน หรือผึ้ง แต่แม้พิษจะไม่ร้ายแรงมากนัก มันก็ยังสามารถสร้างความเจ็บปวดและปัญหาให้กับเราได้

สิ่งสำคัญคือ จนถึงปัจจุบันยังไม่เคยมีรายงานว่าพิษมดตะนอยทำให้คนที่มีสุขภาพแข็งแรงเสียชีวิตได้โดยตรงจากพิษเพียงอย่างเดียว กรณีที่มีผู้เสียชีวิตมักเกิดจากปัจจัยอื่น ๆ ประกอบด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาวะภูมิแพ้รุนแรง

มดตะนอยกับกลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พิษอันตรายคือ "ภูมิแพ้" ผู้ที่มีภูมิแพ้ต่อพิษแมลง ไม่ว่าจะเป็นพิษผึ้ง ต่อ แตน หรือมดชนิดต่าง ๆ จะมีความเสี่ยงสูงในการเกิดอาการรุนแรงเมื่อถูกมดตะนอยต่อย

คนที่แพ้อย่างรุนแรงอาจเกิดอาการ:

  • ตัวบวมทั่วร่างกาย
  • แน่นหน้าอก
  • ชักเกร็ง
  • หมดสติ
  • ถึงขั้นเสียชีวิตได้

สำหรับคนทั่วไปที่ไม่มีประวัติภูมิแพ้รุนแรง การถูกมดตะนอยกัดมักไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ก็ยังคงต้องระวังและสังเกตอาการหลังถูกกัดอย่างใกล้ชิด

เปรียบเทียบความแรงของพิษมดตะนอยกับมดชนิดอื่น

  1. มดตะนอย - มีพิษแรงที่สุด
  2. มดคันไฟ - พิษแรงรองลงมา
  3. มดแดง - ไม่มีพิษ แต่มีกรด เมื่อกัดจะปล่อยกรดทำให้เจ็บ
  4. มดดำ - พิษอ่อนที่สุด

รูปแบบการโจมตีของมด:

  1. มดคันไฟ - อันตรายที่สุด เพราะใช้การรุมต่อยเป็นกลุ่มใหญ่
  2. มดตะนอย - แม้พิษแรง แต่มักต่อยแค่ตัวเดียวเพราะมีประชากรน้อย

อาการหลังถูกมดตะนอยกัด เมื่อไรที่ควรพบแพทย์

อาการปกติที่พบได้บ่อย

  • ผื่นคัน
  • บวมแดงบริเวณที่ถูกต่อย
  • ปวดร้อน
  • อาการจะค่อย ๆ ยุบลงภายใน 3 - 4 ชั่วโมง

สัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์:

  • อาการบวมไม่ยุบหลังผ่านไป 3 - 4 ชั่วโมง หรือไม่ยุบเลยหลังผ่านไป 1 วัน
  • มีอาการแน่นหน้าอก
  • ตัวบวมทั่วร่างกาย
  • หายใจลำบาก
  • รู้สึกวิงเวียน หน้ามืด

หากพบอาการเหล่านี้ ให้รีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของภูมิแพ้รุนแรง (Anaphylaxis)

วิธีปฐมพยาบาลเมื่อถูกมดตะนอยกัด

  1. ทำความสะอาดบริเวณแผล - ใช้น้ำสะอาดล้างบริเวณที่ถูกกัดทันที
  2. ประคบเย็น - ถ้าปวดมากให้ใช้น้ำเย็นหรือผ้าเย็นประคบ
  3. ห้ามเกา - อย่าเกาหรือขูดบริเวณที่บวม เพราะอาจทำให้เกิดการติดเชื้อตามมา

การใช้ยา:

  • ยาทา: ยาหม่อง ยาเหลือง หรือยาทากลุ่มสเตอรอยด์ ช่วยลดอาการปวดและคัน
  • ยากิน: ยาต้านฮิสตามีน (ยาแก้แพ้) ช่วยลดความคัน
  • ยาแก้ปวด: พาราเซตามอล สำหรับกรณีปวดมาก

ทำไมมดตะนอยถึงเข้าบ้าน: พฤติกรรมและการป้องกัน

  • เมื่อข้างนอกแฉะหรือมีความชื้นมากเกินไป มดจะเข้ามาหลบภัยในบ้าน
  • เมื่อข้างนอกแห้งแล้งเกินไป มดจะเข้ามาหาความชื้นในบ้าน
  • หากมดเข้ามาแล้วเจออาหาร มดจะอยู่ต่อ

วิธีป้องกันมดตะนอยและมดชนิดอื่นเข้าบ้าน:

  • เก็บเศษอาหารให้สะอาด โดยเฉพาะเศษเนื้อและของหวาน
  • ปิดภาชนะอาหารให้มิดชิด
  • ทิ้งขยะอย่างสม่ำเสมอ
  • รักษาความสะอาดบริเวณครัวและโต๊ะอาหาร

ที่อยู่อาศัยของมดตะนอย

  • ต้นไม้
  • กิ่งไม้แห้ง
  • กองไม้ผุ
  • ตามรอยแตกของเปลือกไม้

มดคันไฟมักพบได้ตาม:

  • บริเวณถังขยะ
  • แหล่งอาหาร
  • โรงอาหาร
  • บริเวณที่มีคนอยู่หนาแน่น

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับมดตะนอยที่หลายคนเข้าใจผิด

มดตะนอยทำให้บ้านทรุด - จริงหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่จริง มดตะนอยหรือมดทั่วไปไม่ได้ทำให้บ้านทรุด พวกมันเพียงแค่เดินตามรอยแตกของวัสดุเท่านั้น ในอดีตบ้านเรือนมักสร้างด้วยไม้ เมื่อไม้ผุก็มีมดมาอาศัย ชาวบ้านจึงเข้าใจผิดว่ามดเป็นสาเหตุให้ไม้ผุ แต่ความจริงแล้ว ปลวกต่างหากที่กินไม้จริง ๆ และอาจทำให้โครงสร้างบ้านไม้อ่อนแอได้

แนวทางป้องกันตัวเองจากมดตะนอยและมดพิษอื่นๆ

  1. สังเกตสภาพแวดล้อม - มองหาเส้นทางเดินของมดก่อนเหยียบหรือนั่ง
  2. หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง - หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีมดเดินเป็นแนว โดยเฉพาะใกล้ต้นไม้และกองไม้
  3. ระวังบริเวณอาหาร - พื้นที่รอบโรงอาหารและแหล่งอาหารมักมีมดอยู่มาก
  4. สวมใส่ชุดป้องกัน - เมื่อต้องทำงานกับต้นไม้หรือกิ่งไม้ ควรสวมเสื้อแขนยาว ถุงมือ และรองเท้าหุ้มส้น
  5. ตรวจสอบบริเวณทำงาน - ก่อนจับไม้หรือกิ่งไม้ ควรตรวจสอบว่าไม่มีมดตะนอยอยู่

สิ่งสำคัญที่ควรจำ:

  • ไม่ใช่มดทุกตัวจะต่อย บางชนิดเช่นมดแดงเพียงแค่กัดและปล่อยกรด
  • การหลีกเลี่ยงดีกว่าการรักษา
  • หากมีประวัติภูมิแพ้ ควรพกยาแก้แพ้ฉุกเฉินติดตัว

สรุป: มดตะนอยไม่น่ากลัวหากรู้วิธีรับมือ

แม้มดตะนอยจะมีพิษแรงที่สุดในบรรดามดไทยเมื่อเทียบตัวต่อตัว แต่ก็ไม่ได้อันตรายถึงชีวิตสำหรับคนทั่วไปที่มีสุขภาพแข็งแรง อาการร้ายแรงจนถึงเสียชีวิตมักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีภูมิแพ้รุนแรงต่อพิษแมลงเท่านั้น

สำหรับผู้ที่รู้ว่าตนเองมีภูมิแพ้รุนแรง ควรระมัดระวังเป็นพิเศษและอาจต้องพกยาฉุกเฉินติดตัวเมื่อไปในพื้นที่เสี่ยง จำไว้ว่า "การรู้เท่าทันและป้องกัน" คือวิธีที่ดีที่สุดในการอยู่ร่วมกับมดตะนอยและแมลงอื่น ๆ ในธรรมชาติ

อ่านเนื้อหาเพิ่มเติมเกี่ยวกับสัตว์มีพิษใกล้ตัว

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย