โพสต์อ้างถนนถล่มที่อินเดีย แท้จริงสร้างจาก AI
Thai PBS Verify พบแหล่งข่าวปลอมจาก : Threads
Thai PBS Verify พบโพสต์อ้างภาพถนนถล่มที่ประเทศอินเดีย จนเกิดอุบัติเหตุหนัก
ระบุเป็นภาษาฮินดีว่า
इस फोटो को देखकर जो भारत में रोड का देख रख चला है उसको विचार करना चाहिए
แปลเป็นภาษาไทยด้วย Google Translate ว่า
หลังจากเห็นภาพนี้แล้ว ผู้ที่ดูแลรักษาถนนในอินเดียควรคิดทบทวนดู
โดยโพสต์ดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 14 มิ.ย. 69 และมียอดเข้าชมกว่า 2,300 ครั้ง
ภาพถนนถล่มที่ประเทศอินเดียเป็นภาพจริงหรือไม่
เมื่อนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับ Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาของภาพหรือข้อมูลอ้างอิงที่ชัดเจน
ขณะเดียวกัน เมื่อนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพที่สร้างด้วย AI ของเว็บไซต์ Hive Moderation ผลการวิเคราะห์ระบุว่า ภาพดังกล่าวมีความเป็นไปได้สูงที่จะถูกสร้างขึ้นด้วย AI โดยมีความน่าจะเป็นว่าเป็นภาพจาก Gemini อยู่ที่ 93.8%
อย่างไรก็ตาม ผลการตรวจสอบจากเครื่องมือ AI เป็นเพียงข้อมูลประกอบการพิจารณา ไม่สามารถใช้ยืนยันได้อย่างเด็ดขาดว่าภาพดังกล่าวถูกสร้างด้วย AI จำเป็นต้องพิจารณาร่วมกับหลักฐานและแหล่งข้อมูลอื่นเพิ่มเติม
เมื่อนำคำสำคัญที่เกี่ยวข้องไปค้นหา ไม่พบรายงานข่าวหรือข้อมูลจากสื่อที่น่าเชื่อถือที่ยืนยันเหตุการณ์ตามข้อกล่าวอ้างดังกล่าว ขณะที่การตรวจสอบพบเพียงรายงานของสำนักข่าว Al Jazeera เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 69 ซึ่งระบุว่า มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6 ราย จากเหตุสะพานถล่มในภาคเหนือของอินเดีย โดยไม่พบข้อมูลที่เชื่อมโยงกับภาพหรือเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวอ้างในโพสต์
ภาพจากรายงานของสำนักข่าว Al Jazeera เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 69 ซึ่งระบุว่า มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6 ราย จากเหตุสะพานถล่มในภาคเหนือของอินเดีย
ระบุ
มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6 รายจากเหตุสะพานที่กำลังก่อสร้างพังถล่มในรัฐ Uttar Pradesh ประเทศอินเดีย เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุว่า สาเหตุของการพังถล่มเกิดจากฝนตกหนัก ทำให้คนงานติดอยู่ใต้ซากปรักหักพัง เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเพียงไม่กี่วันหลังจากพายุรุนแรงคร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 100 รายทั่วรัฐ
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
จากการตรวจสอบไม่พบหลักฐานหรือรายงานข่าวจากสื่อที่น่าเชื่อถือ ที่ยืนยันเหตุการณ์ถนนถล่มในประเทศอินเดีย ตามภาพและคำกล่าวอ้างในโพสต์ โดยการค้นหาต้นตอของภาพด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งอ้างอิงที่ชัดเจน ขณะที่การตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Hive Moderation พบว่า ภาพดังกล่าวมีแนวโน้มสูงที่จะถูกสร้างขึ้นด้วย AI
สำหรับเหตุการณ์จริงที่พบในช่วงเวลาใกล้เคียง คือรายงานข่าวเหตุสะพานที่กำลังก่อสร้างพังถล่มในรัฐ Uttar Pradesh ของอินเดีย เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 69 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6 ราย แต่ไม่พบข้อมูลใดที่เชื่อมโยงกับภาพหรือเหตุการณ์ถนนถล่มตามที่ถูกกล่าวอ้างในโพสต์
กระบวนการตรวจสอบ
1.ตรวจสอบด้วย Google Lens: เมื่อนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับ Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาของภาพหรือข้อมูลอ้างอิงที่ชัดเจน
2.ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI: เมื่อนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพที่สร้างด้วย AI ของเว็บไซต์ Hive Moderation ผลการวิเคราะห์ระบุว่า ภาพดังกล่าวมีความเป็นไปได้สูงที่จะถูกสร้างขึ้นด้วย AI โดยมีความน่าจะเป็นว่าเป็นภาพจาก Gemini อยู่ที่ 93.8%
3.ค้นหาด้วยคำสำคัญ: เมื่อนำคำสำคัญที่เกี่ยวข้องไปค้นหา ไม่พบรายงานข่าวหรือข้อมูลจากสื่อที่น่าเชื่อถือที่ยืนยันเหตุการณ์ตามข้อกล่าวอ้างดังกล่าว ขณะที่การตรวจสอบพบเพียงรายงานของสำนักข่าว Al Jazeera เมื่อวันที่ 29 พ.ค. 69 ซึ่งระบุว่า มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 6 ราย จากเหตุสะพานถล่มในภาคเหนือของอินเดีย โดยไม่พบข้อมูลที่เชื่อมโยงกับภาพหรือเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวอ้างในโพสต์
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
- ทำให้ประชาชนเข้าใจผิดว่าเกิดเหตุการณ์ร้ายแรงขึ้นจริง
ภาพที่ถูกนำเสนอในลักษณะสมจริงอาจทำให้ผู้รับสารเชื่อว่ามีเหตุถนนถล่มและเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงในอินเดียตามที่กล่าวอ้าง ทั้งที่ไม่พบหลักฐานหรือรายงานข่าวที่ยืนยันเหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนต่อข้อเท็จจริง - สร้างความตื่นตระหนกและกระตุ้นอารมณ์ของผู้รับสาร
ภาพเหตุการณ์ภัยพิบัติหรืออุบัติเหตุขนาดใหญ่มักกระตุ้นความตกใจ ความกังวล หรือความโกรธได้ง่าย ทำให้ผู้รับสารมีแนวโน้มแชร์ต่อทันทีโดยไม่ได้ตรวจสอบข้อมูลก่อน ส่งผลให้ข้อมูลที่ไม่ผ่านการยืนยันแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว - บั่นทอนความน่าเชื่อถือของข้อมูลบนโลกออนไลน์
เมื่อมีการเผยแพร่ภาพที่อาจสร้างด้วย AI ปะปนกับข่าวจริง ผู้ใช้งานอาจแยกแยะได้ยากว่าข้อมูลใดเป็นข้อเท็จจริง ส่งผลให้เกิดความสับสนและลดความเชื่อมั่นต่อข้อมูลข่าวสารโดยรวม - สร้างภาพจำที่คลาดเคลื่อนต่อสถานการณ์ในพื้นที่
ผู้รับสารอาจเข้าใจผิดเกี่ยวกับสภาพโครงสร้างพื้นฐานหรือความปลอดภัยของประเทศหรือพื้นที่ที่ถูกกล่าวถึง ทั้งที่เหตุการณ์ในภาพอาจไม่เคยเกิดขึ้นจริง ส่งผลต่อการรับรู้และทัศนคติของสาธารณชน - ส่งเสริมการใช้ภาพ AI เพื่อสร้างเรื่องราวเท็จ
หากผู้ใช้งานแชร์หรือเชื่อข้อมูลโดยไม่ตรวจสอบ อาจทำให้ผู้ไม่หวังดีใช้ภาพที่สร้างด้วย AI ประกอบการสร้างข่าวปลอมหรือข้อมูลบิดเบือนในประเด็นอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น และเพิ่มความยากในการตรวจสอบข้อเท็จจริงในอนาคต
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าเชื่อหรือแชร์ต่อทันทีจากภาพเพียงอย่างเดียว
ภาพที่ดูสมจริงไม่ได้หมายความว่าเหตุการณ์นั้นเกิดขึ้นจริง โดยเฉพาะในยุคที่เครื่องมือ AI สามารถสร้างภาพที่มีรายละเอียดใกล้เคียงภาพถ่ายจริงได้อย่างมาก ควรตรวจสอบข้อมูลประกอบจากหลายแหล่งก่อนเสมอ - ตรวจสอบว่ามีสื่อที่น่าเชื่อถือรายงานเหตุการณ์ดังกล่าวหรือไม่
หากเป็นเหตุการณ์ร้ายแรงที่มีผู้เสียชีวิตหรือสร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง มักจะมีการรายงานจากสำนักข่าวหรือหน่วยงานทางการ การไม่พบรายงานข่าวที่สอดคล้องกับคำกล่าวอ้างถือเป็นสัญญาณที่ควรตั้งข้อสงสัย - ใช้เครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับเพื่อตรวจสอบที่มา
สามารถใช้ Google Lens หรือเครื่องมือค้นหาภาพย้อนกลับอื่น ๆ เพื่อตรวจสอบว่าภาพเคยถูกเผยแพร่ที่ใดมาก่อน หรือถูกนำมาจากเหตุการณ์อื่นแล้วนำมาใช้ในบริบทใหม่หรือไม่ - สังเกตรายละเอียดผิดปกติของภาพ
ภาพที่สร้างด้วย AI อาจมีจุดผิดสังเกต เช่น โครงสร้างที่บิดเบี้ยว วัตถุที่มีรูปร่างผิดธรรมชาติ รายละเอียดพื้นผิวที่ไม่สมเหตุสมผล หรือองค์ประกอบภาพที่ขัดกับหลักวิศวกรรมและกายภาพ - พิจารณาข้อมูลจากหลายแหล่งร่วมกัน
ผลจากเครื่องมือตรวจจับ AI ไม่ควรใช้เป็นหลักฐานเพียงอย่างเดียวในการตัดสินว่าภาพจริงหรือปลอม ควรตรวจสอบควบคู่กับแหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ ข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และหลักฐานอื่น ๆ เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่รอบด้านมากที่สุด
