ข่าวปลอม ตรวจสอบคลิปอ้างเหตุระเบิดในอิหร่าน พบเป็นคลิป AI

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: X
ภาพบัญชี X แชร์ภาพวิดีโอคนวิ่งหนีตึกไฟไหม้ พร้อมระบุว่า “ข่าวด่วน มีการโจมตีเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้หลายพื้นที่ในอิหร่านเสียหายหนัก ส่งผลให้คนในกรุงเตหะรานไม่พอใจอย่างมาก”
Thai PBS Verify พบบัญชี X แชร์ภาพวิดีโอคนวิ่งหนีตึกไฟไหม้ พร้อมระบุว่า “Bigbreaking news
Continuous bombardment has caused widespread destruction in Iran, fueling strong anger in Tehran as officials warn of further action.”
แปลเป็นภาษาไทยโดยใช้ Google Translate ระบุว่า “ข่าวด่วน
มีการโจมตีเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้หลายพื้นที่ในอิหร่านเสียหายหนัก ส่งผลให้คนในกรุงเตหะรานไม่พอใจอย่างมาก และเจ้าหน้าที่เตือนว่าอาจมีการตอบโต้หรือเหตุการณ์เพิ่มเติมตามมา”
ซึ่งโพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 11 มิ.ย. 69 มียอดผู้เข้าชม 5,200,000 ครั้ง และมีการแสดงความรู้สึก 5,800 ครั้ง รวมทั้งมีการแสดงความคิดเห็น 521 ข้อความ อีกทั้งมีรีโพสต์ไปกว่า 1,100 ครั้ง
วิดีโอดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ระเบิดในพื้นที่อิหร่านจริงหรือไม่?
Thai PBS Verify นำคลิปวิดีโอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบคลิป AI เช่น Hive moderation, Detectvideo.ai และ Checkreal.ai พบว่า มีโอกาสที่คลิปถูกสร้างจาก AI
ภาพผลการตรวจสอบจาก Hive moderation
ภาพผลการตรวจสอบจาก Checkreal.ai
ภาพผลการตรวจสอบจาก Detectvideo.ai
ต่อมาเมื่อนำภาพในคลิปไปตรวจสอบกับ Google Maps พบว่าเป็นพื้นที่ Cayan Tower ในดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ไม่ใช่พื้นที่ในอิหร่านตามที่โพสต์กล่าวอ้าง โดยเปรียบเทียบจากภาพและ Google Maps มีตำแหน่งที่แตกต่างกันดังนี้
- ตำแหน่งที่เรือจอด คนละฝั่งกัน

- ตรงข้ามกับเรือไม่ใช่ตึกที่มีร้านค้า

แผนที่ Cayan Tower ในดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
สถานการณ์สหรัฐฯและอิหร่านเป็นอย่างไร ?
โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ประกาศยกเลิกแผนโจมตีอิหร่าน หลังจากก่อนหน้านี้ขู่จะใช้ปฏิบัติการทางทหารอย่างหนัก โดยให้เหตุผลว่าการเจรจาระหว่างสองฝ่ายมีความคืบหน้าและใกล้บรรลุข้อตกลง แม้ทรัมป์จะยืนยันว่าประเด็นสำคัญได้รับความเห็นชอบแล้วและอาจมีการลงนามในยุโรปเร็ว ๆ นี้ แต่อิหร่านยังระบุว่ายังไม่มีข้อสรุปขั้นสุดท้ายและยังมีข้อขัดแย้งบางประเด็น ขณะเดียวกันสถานการณ์ยังคงตึงเครียด โดยสหรัฐฯ ยังคงมาตรการปิดล้อมทางทะเล และมีเหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันที่เกี่ยวข้อง ซึ่งยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อความไม่มั่นคงและผลกระทบด้านพลังงานในภูมิภาค
เรื่องจริงเป็นอย่างไร?
Thai PBS Verify ตรวจสอบคลิปวิดีโอที่ถูกอ้างว่าเป็นเหตุโจมตีในอิหร่าน พบว่าเป็นข้อมูลเท็จ โดยคลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI และเมื่อตรวจสอบพิกัดจากภาพพบว่าเป็นบริเวณ Cayan Tower ในดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ไม่ใช่อิหร่านตามที่กล่าวอ้าง
ขณะเดียวกันสถานการณ์จริงระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านยังคงตึงเครียดในระดับการเมืองและการทหารเชิงกดดัน แม้ Donald Trump จะมีท่าทีชะลอการใช้กำลังและหันไปเน้นการเจรจา แต่อิหร่านยังระบุว่ายังไม่มีข้อตกลงที่ชัดเจน และยังคงมีความเสี่ยงในภูมิภาค โดยเฉพาะประเด็นความมั่นคงทางทะเลและพลังงาน อย่างไรก็ตาม ไม่พบหลักฐานของเหตุระเบิดหรือการโจมตีครั้งใหญ่ตามที่คลิปกล่าวอ้างแต่อย่างใด
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบคลิป AI : นำคลิปวิดีโอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบคลิป AI เช่น Hive moderation, Detectvideo.ai และ Checkreal.ai พบว่า มีโอกาสที่คลิปถูกสร้างจาก AI
- ตรวจสอบด้วย Google Maps : เมื่อนำภาพในคลิปไปตรวจสอบกับ Google Maps พบว่าเป็นพื้นที่ Cayan Tower ในดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ไม่ใช่พื้นที่ในอิหร่านตามที่โพสต์กล่าวอ้าง
ผลกระทบข้อมูลเท็จ
1.ทำให้ประชาชนเข้าใจสถานการณ์ผิด: เชื่อว่าเกิดเหตุรุนแรงในอิหร่าน ทั้งที่คลิปมาจาก Cayan Tower
2.สร้างความตื่นตระหนกโดยไม่จำเป็น: ข่าวปลอมเกี่ยวกับสงครามหรือการโจมตี ทำให้คนวิตกกังวลเกินจริง
3.บิดเบือนภาพความขัดแย้งระหว่างประเทศ: กระทบการรับรู้ต่อสถานการณ์สหรัฐฯ–อิหร่าน และบทบาทของ Donald Trump
4.กระทบความเชื่อมั่นด้านเศรษฐกิจและพลังงาน: ข่าวลวงเกี่ยวกับตะวันออกกลางอาจทำให้คนกังวลเรื่องราคาน้ำมันหรือความมั่นคงพลังงาน
5.ลดความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสาร: ทำให้ประชาชนแยกแยะข่าวจริง–ข่าวปลอมได้ยากขึ้น
6.เอื้อให้ข้อมูลเท็จแพร่กระจายต่อเนื่อง: เมื่อมีการแชร์ต่อโดยไม่ตรวจสอบ ข้อมูลผิดยิ่งขยายวงกว้าง
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่าเพิ่งแชร์ทันที: หยุดคิดก่อนแชร์ โดยเฉพาะข่าวที่กระตุ้นอารมณ์ เช่น สงครามหรือภัยพิบัติ
- ตรวจสอบแหล่งที่มา: ดูว่าเป็นบัญชีทางการ สื่อหลัก หรือแหล่งที่น่าเชื่อถือหรือไม่
- ใช้เครื่องมือตรวจสอบภาพ/วิดีโอ: เช่น ค้นหาภาพย้อนกลับ (Reverse Image) หรือเทียบพิกัดสถานที่ กรณีนี้พบว่าจริงคือ Cayan Tower ไม่ใช่อิหร่าน
- เปรียบเทียบกับข่าวจากหลายแหล่ง: หากเป็นเหตุใหญ่จริง สื่อหลักต้องรายงานตรงกัน
- ระวังเนื้อหาที่อาจสร้างด้วย AI: คลิปหรือภาพที่ดูสมจริงผิดปกติ ควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน
- ติดตามข้อมูลบริบทจริง: เช่น สถานการณ์สหรัฐฯ–อิหร่าน แม้เกี่ยวข้องกับ Donald Trump แต่ไม่ได้มีเหตุโจมตีตามคลิป









