คลิปอ้างตึกถล่ม จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เวเนซุเอลา แท้จริงสร้างจาก AI

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบคลิปปลอมจาก: Threads
จากกรณีเกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 7.2 และ 7.5 ในประเทศเวเนซุเอลา ส่งผลให้อาคารหลายแห่งพังถล่ม มีผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บ ต่อมามีการแชร์คลิปวิดีโอไวรัลในสื่อสังคมออนไลน์ พร้อมอ้างว่าเป็นภาพตึกกำลังถล่มจากเหตุการณ์ขณะเกิดแผ่นดินไหวในประเทศเวเนซุเอลา
ระบุ
15 minutes ago an 7.1 earthquake hit Caracas #venezuela
เมื่อนำข้อความดังกล่าวแปลด้วย Google Translate พบว่ามีเนื้อหาระบุว่า
เมื่อ 15 นาทีที่แล้ว เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.1 ที่กรุงการากัส ประเทศเวเนซุเอลา
โดยโพสต์ดังกล่าวเผยแพร่เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 69 มียอดเข้าชมกว่า 338,000 ครั้ง
คลิปตึกถล่มจากแผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา เป็นเหตุการณ์จริงหรือไม่ ?
เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปวิดีอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน และไม่พบว่าคลิปดังกล่าวตรงกับรายงานของสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือแห่งใด
จากนั้นเมื่อนำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับสื่อที่สร้างด้วย AI ของเว็บไซต์ Hive Moderation ผลการวิเคราะห์ระบุว่า คลิปดังกล่าวมีความเป็นไปได้สูงถึง 99.9% ที่สร้างจาก AI
ผลการตรวจสอบภาพ AI
นอกจากนี้ เมื่อตรวจสอบคลิปอย่างละเอียด ยังพบความผิดปกติหลายจุดที่สอดคล้องกับลักษณะของสื่อที่สร้างด้วย AI เช่น การเคลื่อนไหวของผู้คนที่ไม่เป็นธรรมชาติ การที่บุคคลบางส่วนยืนอยู่ใกล้อาคารซึ่งกำลังพังถล่มโดยไม่แสดงปฏิกิริยาหลบหนี รวมถึงลักษณะการพังทลายของอาคารที่ผิดธรรมชาติและไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมของโครงสร้างเมื่อเกิดแผ่นดินไหว จึงเป็นข้อบ่งชี้เพิ่มเติมว่าคลิปดังกล่าวมีแนวโน้มถูกสร้างขึ้นด้วย AI มากกว่าจะเป็นภาพเหตุการณ์จริง
สถานการณ์แผ่นดินไหวในเวเนซุเอลา ?
ทั้งนี้ Thai PBS รายงานเมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 69 โดยอ้างอิงรายงานของ CNN ว่า เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 69 ประเทศเวเนซุเอลาประกาศภาวะฉุกเฉิน หลังเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง 2 ครั้งติดต่อกันภายในเวลาเพียง 40 วินาที ขนาด 7.2 และ 7.5 ส่งผลให้อาคารหลายแห่งพังถล่ม มีผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนหนึ่ง ขณะที่รัฐบาลได้ระดมกำลังเจ้าหน้าที่เข้าค้นหาและให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
ภาพจาก: AFP ระบุ อาสาสมัครค้นหาผู้ที่อาจติดอยู่ใต้ซากอาคารที่พังถล่ม หลังเกิดแผ่นดินไหว 2 ครั้งในเมืองคาราบาเยดา (Caraballeda) รัฐลากวัยรา (La Guaira) ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงการากัสไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 40 กิโลเมตร เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 69
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
จากการตรวจสอบพบว่า เหตุแผ่นดินไหวในประเทศเวเนซุเอลาเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง โดยเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง 2 ครั้ง ขนาด 7.2 และ 7.5 ส่งผลให้อาคารหลายแห่งพังถล่ม มีผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม คลิปไวรัลที่ถูกแชร์พร้อมอ้างว่าเป็นภาพขณะเกิดเหตุแผ่นดินไหว ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง เนื่องจากไม่พบแหล่งที่มาจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ อีกทั้งผลตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Hive Moderation ระบุว่าคลิปมีความเป็นไปได้ถึง 99.9% ที่สร้างขึ้นด้วย AI และยังพบความผิดปกติของภาพหลายจุด จึงจัดเป็นคลิปปลอมที่นำมาแอบอ้างเหตุการณ์จริงเพื่อสร้างความเข้าใจผิด
กระบวนการตรวจสอบ
- ตรวจสอบด้วย Google Lens: เมื่อนำภาพบางส่วนจากคลิปวิดีอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาที่ชัดเจน และไม่พบว่าคลิปดังกล่าวตรงกับรายงานของสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือแห่งใด
- ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI: นำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับสื่อที่สร้างด้วย AI ของเว็บไซต์ Hive Moderation ผลการวิเคราะห์ระบุว่าคลิปดังกล่าวมีความเป็นไปได้สูงถึง 99.9% ที่สร้างจาก AI
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลลักษณะนี้
- สร้างความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานการณ์ภัยพิบัติ
ผู้รับสารอาจเชื่อว่าคลิปเป็นภาพเหตุการณ์จริง ทำให้เข้าใจขอบเขตความเสียหายหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง ซึ่งส่งผลต่อการรับรู้สถานการณ์และการตัดสินใจของประชาชน - กระตุ้นความตื่นตระหนกและความหวาดกลัวโดยไม่จำเป็น
ภาพหรือคลิปที่สร้างด้วย AI มักออกแบบให้มีความสมจริงและเร้าอารมณ์ ทำให้ผู้ชมเกิดความตกใจ วิตกกังวล หรือรู้สึกไม่ปลอดภัย แม้เนื้อหาจะไม่ใช่เหตุการณ์จริง - กระทบต่อการทำงานของสื่อและหน่วยงานที่ให้ข้อมูล
การเผยแพร่คลิปปลอมทำให้สื่อมวลชนและหน่วยงานรัฐต้องใช้ทรัพยากรในการตรวจสอบและชี้แจงข้อเท็จจริง แทนที่จะมุ่งสื่อสารข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการช่วยเหลือผู้ประสบภัย - ลดความน่าเชื่อถือของข้อมูลจริง
เมื่อมีสื่อปลอมปะปนกับภาพเหตุการณ์จริง ประชาชนอาจเริ่มตั้งข้อสงสัยกับภาพหรือคลิปที่เป็นของจริง ส่งผลให้การรับรู้ข้อมูลในภาวะวิกฤตทำได้ยากขึ้น - เปิดโอกาสให้เกิดการเผยแพร่ข้อมูลเท็จเป็นวงกว้าง
คลิปที่ดูสมจริงสามารถถูกแชร์ต่ออย่างรวดเร็วบนสื่อสังคมออนไลน์ ทำให้ข้อมูลเท็จแพร่กระจายไปยังผู้คนจำนวนมาก และยิ่งแก้ไขความเข้าใจผิดได้ยากเมื่อมีผู้เชื่อและส่งต่อจำนวนมาก
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
- อย่ารีบเชื่อหรือแชร์ทันที
หากพบคลิปหรือภาพเหตุการณ์ภัยพิบัติที่สร้างความตกใจ ควรหยุดตรวจสอบก่อนแชร์ เพราะสื่อที่สร้างด้วย AI สามารถทำให้ดูสมจริงได้มาก - ตรวจสอบกับสำนักข่าวหรือหน่วยงานทางการ
เปรียบเทียบข้อมูลกับรายงานจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือ หรือหน่วยงานด้านภัยพิบัติของประเทศนั้น ๆ เพื่อยืนยันว่าเหตุการณ์และภาพตรงกันหรือไม่ - ใช้เครื่องมือตรวจสอบภาพและวิดีโอ
ลองใช้ Google Lens หรือเครื่องมือตรวจสอบสื่อที่สร้างด้วย AI เช่น Hive Moderation เพื่อตรวจสอบแหล่งที่มาและประเมินความน่าเชื่อถือของคลิป - สังเกตความผิดปกติของภาพหรือวิดีโอ
เช่น การเคลื่อนไหวของคนที่ไม่เป็นธรรมชาติ วัตถุผิดรูป แสงเงาผิดปกติ หรือพฤติกรรมที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์จริง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของสื่อที่สร้างด้วย AI - แจ้งเตือนหรือรายงานข้อมูลเท็จเมื่อพบการเผยแพร่
หากตรวจสอบแล้วพบว่าเป็นข้อมูลปลอมหรือคลิป AI ที่แอบอ้างเหตุการณ์จริง ควรรายงานโพสต์ต่อแพลตฟอร์ม พร้อมแชร์ข้อมูลที่ได้รับการยืนยัน เพื่อช่วยลดการแพร่กระจายของข้อมูลเท็จ
บทความที่เกี่ยวข้อง












