Profile icon

คลิปไวรัล “ฝังคนทั้งเป็นในซูดาน” พบสร้างจาก AI

ข่าวปลอมDateClock icon18:13|รอบโลกViews0
Thai PBS Verify ตรวจสอบคลิปไวรัลอ้างเหตุ ‘ฝังคนทั้งเป็นในซูดาน’ แท้จริงสร้างจาก AI ขณะที่สถานการณ์จริงในซูดานยังตึงเครียด กองกำลังกึ่งทหาร RSF ถูกเตือนอาจยกระดับการโจมตีเมืองอัล-โอบีด ท่ามกลางวิกฤตมนุษยธรรมที่ยืดเยื้อและผู้พลัดถิ่นนับล้าน

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของข่าวปลอมจาก: X

ภาพบัญชี X คลิปวิดีโอคล้ายภาพหลุมศพ พร้อมข้อความระบุว่า “In Sudan, people are buried alive, their hands stretched out!”  

ภาพบัญชี X คลิปวิดีโอคล้ายภาพหลุมศพ พร้อมข้อความระบุว่า “In Sudan, people are buried alive, their hands stretched out!”

 

Thai PBS Verify บัญชี X คลิปวิดีโอคล้ายภาพหลุมศพ พร้อมข้อความระบุว่า

“In Sudan, people are buried alive, their hands stretched out!”  

 

แปลเป็นภาษาไทยโดยใช้ Google Tranlste ระบุว่า 

“ในซูดาน มีคนถูกฝังทั้งเป็น และยังเห็นมือของพวกเขายื่นโผล่ออกมาจากพื้นดิน”

โดยคลิปวิดีโอใน x นี้มียอดผู้เข้าชม 923,000 ครั้ง และมีการแสดงความรู้สึก 531 ครั้ง อีกทั้งมีการแสดงคิดเห็น 107 ข้อความและรีโพสต์ออกไป 272 ครั้ง 

คลิปวิดีโอนี้ใช่เหตุการณ์ฝังคนทั้งเป็นในซูดานหรือไม่ ? 

เพื่อตรวจสอบว่า คลิปวิดีโอดังกล่าวใช่เหตุการณ์จริงหรือไม่ Thai PBS Verify ได้นำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบคลิปวิดีโอ AI เช่น Hive moderation และ fauxlens พบว่ามีโอกาสสูงที่ภาพดังกล่าวจะถูกสร้างจาก AI โดยเครื่องมือ Hive Moderation พบโอกาสที่ภาพดังกล่าวจะถูกสร้างจาก AI สูงถึง 69.8%

ผลการตรวจสอบจาก  Hive moderation ระบุว่าสร้างจาก AI อยู่ที่ 69.8%

ผลการตรวจสอบจาก  Hive moderation ระบุว่าสร้างจาก AI อยู่ที่ 69.8%

ขณะที่ผลการตรวจสอบภาพ AI จากเครื่องมือ FauxLens ระบุว่ามีความเป็นไปได้ที่ภาพดังกล่าวจะถูกสร้างจาก AI อยู่ที่ 80%

ภาพผลการตรวจสอบจาก fauxlens ระบุว่าสร้างจาก AI อยู่ที่ 80%

ภาพผลการตรวจสอบจาก fauxlens ระบุว่าสร้างจาก AI อยู่ที่ 80%

ขณะเดียวกันเมื่อสังเกตในช่วงท้ายคลิปจะขึ้นเครดิตชื่ออินสตาแกรม ซึ่งเมื่อนำชื่อดังกล่าวไปค้นหาชื่อบัญชีของ Instagram พบว่าตรงกับบัญชี a61630742  ที่มีการโพสต์คลิปดังกล่าวเมื่อวันที่ 23 พ.ค. 69  และอ้างว่าซูดานฝังคนทั้งเป็นเช่นกัน 

โดยมีการพูดถึงกล่าวว่า 

“ดูสิครับพี่น้อง ดูสภาพของประชาชนชาวซูดานเหล่านี้สิ Abu Loloหรือ อัลฟาเตห์ อับดุลเลาะห์ อิดริส เป็นผู้บัญชาการทหารระดับสูงของกองกำลังกึ่งทหาร RSF และดูไบได้ร่วมมือกันฝังพวกเขาทั้งเป็น และปล่อยให้มือโผล่พ้นดินออกมา เมืองทั้งเมืองถูกฝังในลักษณะนี้ และคุณสามารถมองเห็นภาพนี้ยาวไกลออกไปสุดลูกหูลูกตาเลยครับ” 

ภาพอิสตราแกรมบัญชี a61630742 

ภาพอิสตราแกรมบัญชี a61630742

เหตุการณ์ฝังทั้งเป็นในซูดานมีจริงหรือไม่ ?

ในช่วงสงครามกลางเมืองซูดาน องค์กรสิทธิมนุษยชนระดับโลกหลายแห่งระบุว่ามีพฤติการณ์จับคนฝังทั้งเป็นจริง โดยเกิดขึ้นในภูมิภาคดาร์ฟูร์ (Darfur):

  • หลักฐานจาก Human Rights Watch (HRW): ได้เผยแพร่ข้อมูลและคลิปสัมภาษณ์เหยื่อผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ทางชาติพันธุ์ต่อชาวมัสซาลิท (Massalit) ในเมืองเอล เจนินา (El Geneina) โดยเหยื่อระบุว่าตนเองและเพื่อน ๆ ถูกกองกำลังกึ่งทหาร Rapid Support Forces (RSF) จับฝังทั้งเป็นลงในหลุมขนาดใหญ่
    หลักฐานจาก Human Rights Watch (HRW): ได้เผยแพร่ข้อมูลและคลิปสัมภาษณ์เหยื่อผู้รอดชีวิตจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ทางชาติพันธุ์ต่อชาวมัสซาลิท (Massalit) ในเมืองเอล เจนินา (El Geneina) โดยเหยื่อระบุว่าตนเองและเพื่อน ๆ ถูกกองกำลังกึ่งทหาร Rapid Support Forces (RSF) จับฝังทั้งเป็นลงในหลุมขนาดใหญ่
  • รายงานจากองค์กรบรรเทาทุกข์สากล (Islamic Relief): ออกแถลงการณ์รายงานความโหดร้ายในดาร์ฟูร์ โดยมีข้อมูลยืนยันว่ากลุ่มติดอาวุธมีการทำร้ายร่างกายอย่างรุนแรง ล่วงละเมิดทางเพศ และจับพลเรือนฝังทั้งเป็น (Buried Alive) ท่ามกลางวิกฤตการณ์ที่โลกมองข้าม
    รายงานจากองค์กรบรรเทาทุกข์สากล (Islamic Relief): ออกแถลงการณ์รายงานความโหดร้ายในดาร์ฟูร์ โดยมีข้อมูลยืนยันว่ากลุ่มติดอาวุธมีการทำร้ายร่างกายอย่างรุนแรง ล่วงละเมิดทางเพศ และจับพลเรือนฝังทั้งเป็น (Buried Alive) ท่ามกลางวิกฤตการณ์ที่โลกมองข้าม

นอกจากนี้ ในปี 2568-2569 ยังมีการค้นพบหลุมศพขนาดใหญ่ (Mass Graves) ที่บรรจุร่างผู้เสียชีวิตนับร้อยนับพันศพจากการถูกซ้อมทรมานกระจายอยู่ทั่วกรุงคาร์ทูมและเขตดาร์ฟูร์ด้วย

ปี 2568-2569 ยังมีการค้นพบหลุมศพขนาดใหญ่ (Mass Graves) ที่บรรจุร่างผู้เสียชีวิตนับร้อยนับพันศพจากการถูกซ้อมทรมานกระจายอยู่ทั่วกรุงคาร์ทูมและเขตดาร์ฟูร์ด้วย

 

สถานการณ์ปัจจุบัน ประเทศซูดานเป็นอย่างไร? 

ข้อมูล ณ วันที่ 18 มิ.ย. 69 สำนักข่าว  Reuters รายงานว่า หลายประเทศตะวันตก เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมนี ออกมาเตือนว่า กองกำลังกึ่งทหาร RSF อาจเตรียมยกระดับการโจมตีเมืองอัล-โอบีด ในซูดาน ซึ่งทำให้พลเรือนประมาณ 500,000 คน รวมถึงผู้พลัดถิ่นกว่า 100,000 คน เสี่ยงเผชิญเหตุสังหารหมู่ครั้งใหญ่ โดยสงครามในซูดานที่ยืดเยื้อมานานกว่า 3 ปี ได้ทำให้มีผู้พลัดถิ่นเกือบ 14 ล้านคน และเกิดทั้งความอดอยากและความรุนแรงทางชาติพันธุ์ 

นอกจากนี้ยังมีรายงานการโจมตีด้วยโดรนที่ทำให้พลเรือนเสียชีวิตและโครงสร้างพื้นฐานเสียหาย องค์การสหประชาชาติและหลายประเทศจึงเรียกร้องให้กดดันทั้ง RSF และกองทัพซูดานให้หยุดความรุนแรง ปกป้องประชาชน และเปิดทางให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม 

ขณะที่ RSF เคยถูกกล่าวหาว่าก่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในดาร์ฟูร์ แต่ได้ปฏิเสธข้อกล่าวหานี้

สำนักข่าว  Reuters รายงานว่า หลายประเทศตะวันตก เช่น อังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมนี ออกมาเตือนว่า กองกำลังกึ่งทหาร RSF

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ? 

Thai PBS Verify   ตรวจสอบคลิปวิดีโอที่อ้างว่า “มีการฝังคนทั้งเป็นในซูดานจนเห็นมือโผล่จากพื้นดิน”  ด้วยเครื่องมือตรวจสอบคลิปวิดีโอ AI พบว่า เป็นคลิปที่ถูกสร้างจาก AI ขณะที่สถานการณ์ปัจจุบันมีการรายงานว่า กองกำลังกึ่งทหาร RSF อาจเตรียมยกระดับการโจมตีเมืองอัล-โอบีด ในซูดานอีกครั้ง

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  1. ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรววสอบคลิป AI: เมื่อนำคลิปวิดีโอดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Hive Moderation และ FauxLens ผลตรวจพบแนวโน้มว่า “มีโอกาสสูงเป็นสื่อที่สร้างจาก AI” ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์จริง
  2. ตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มา:  โดยสังเกตเครดิตที่ปรากฏในช่วงท้ายคลิป ซึ่งนำไปสู่การค้นหาบัญชี Instagram ต้นทาง พบว่าบัญชีดังกล่าวเป็นผู้โพสต์คลิปนี้เอง พร้อมข้อความอ้างเหตุการณ์ในลักษณะเดียวกัน

ผลกระทบข้อมูลเท็จ 

  1. ทำให้ประชาชนเข้าใจสถานการณ์ผิด คิดว่าเหตุการณ์รุนแรงเกิดขึ้นจริงตามคลิป
  2. บิดเบือนภาพรวมของวิกฤตมนุษยธรรมในซูดาน ทำให้แยกไม่ออกระหว่าง “เหตุจริง” กับ “คอนเทนต์ AI”
  3. กระตุ้นความตื่นตระหนก ความกลัว และอารมณ์โกรธในสังคมออนไลน์
  4. อาจสร้างความเกลียดชังหรือความรุนแรงต่อฝ่ายที่ถูกกล่าวหา โดยไม่มีหลักฐานยืนยัน
  5. ลดความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสารและข่าวจริง ทำให้ผู้คนเริ่มไม่เชื่อสื่อ
  6. เพิ่มภาระให้หน่วยงานตรวจสอบข้อเท็จจริง ต้องใช้ทรัพยากรในการตรวจสอบข่าวปลอม
  7. อาจส่งผลต่อการตัดสินใจของสังคมหรือผู้กำหนดนโยบาย หากนำข้อมูลผิดไปใช้อ้างอิง
  1. ทำให้การรับรู้เหตุการณ์สงครามบิดเบี้ยว และกลบความรุนแรงที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  1. อย่าเพิ่งเชื่อหรือแชร์ต่อทันที ควรหยุดตรวจสอบก่อนทุกครั้ง
  2. ตรวจสอบแหล่งที่มา ว่าโพสต์มาจากบัญชีที่น่าเชื่อถือหรือไม่ และมีต้นทางชัดเจนหรือไม่
  3. สังเกตความผิดปกติของเนื้อหา เช่น ภาพดูเกินจริง รายละเอียดแปลก หรือไม่มีสื่อหลักรายงานยืนยัน
  4. ระวังเนื้อหาที่กระตุ้นอารมณ์รุนแรงเกินจริง เพราะมักถูกใช้เพื่อดึงความสนใจ
  5. ตรวจสอบด้วยการค้นหาภาพย้อนกลับ (reverse image search) หรือดูว่ามีรายงานซ้ำจากหลายแหล่งหรือไม่
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน