ภาพน้ำท่วมลานพญาศรีสัตตนาคราช จ.นครพนม แท้จริงสร้างจาก AI
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
ภาพที่อ้างว่าเป็นน้ำท่วมบริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช จ.นครพนม จนประชาชนต้องใช้เรือสัญจร เป็นภาพที่สร้างด้วย AI โดยสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม ยืนยันว่าภาพดังกล่าวไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง ขณะที่ข้อมูลจาก Thai PBS และหน่วยงานในพื้นที่พบว่า จ.นครพนม มีฝนตกหนักและเกิดน้ำท่วมขังในหลายพื้นที่จริง โดยเฉพาะเขตเทศบาลเมืองนครพนม แต่บริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช ยังสามารถสัญจรได้ตามปกติ
Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาของภาพปลอมจาก : Facebook
ภาพโพสต์อ้างน้ำท่วมบริเวณแลนด์มาร์กสำคัญใน จ.นครพนม
ตรวจสอบพบโพสต์อ้างภาพน้ำท่วมบริเวณแลนด์มาร์กสำคัญใน จ.นครพนม ประชาชนต้องใช้เรือสัญจรไปมา
ระบุ
ฝนตกไม่หยุดตก
ทั้งวันทั้งคืนทำให้น้ำท่วม ในตัวเมืองนครพนม #น้ำท่วมนครพนม
โพสต์ดังกล่าวมียอดเข้าชมกว่า 15,978 ครั้ง เผยแพร่เมื่อ 9 ส.ค. 69
น้ำท่วมลานพญาศรีสัตตนาคราช จริงหรือไม่ ?
เมื่อนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาของภาพที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบรูปปั้นที่ปรากฏในภาพ พบว่าเป็น “พญาศรีสัตตนาคราช” บริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช จ.นครพนม
จากนั้นนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพที่สร้างด้วย AI เว็บไซต์ Hive Moderation พบว่าภาพดังกล่าวมีแนวโน้มเป็นภาพที่สร้างด้วย AI สูงถึง 99.9%
ภาพผลการตรวจสอบ AI
ขณะที่การค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์น้ำท่วมใน จ.นครพนม พบรายงานจากสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม เผยแพร่เมื่อวันที่ 10 ส.ค. 69 ระบุว่า “นครพนมสถานการณ์ฝนตกหนักคลี่คลาย การสัญจรกลับสู่ภาวะปกติ ยังคงเฝ้าระวังฝนและระดับน้ำโขงต่อเนื่อง” พร้อมเผยแพร่ภาพบริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช โดยระบุว่า สถานการณ์ไม่มีน้ำท่วมและประชาชนยังสามารถสัญจรบนถนนได้ตามปกติ
อย่างไรก็ตาม จ.นครพนม ยังคงเฝ้าระวังสถานการณ์ฝนและระดับน้ำโขงอย่างต่อเนื่อง พร้อมเตรียมกำลังเจ้าหน้าที่ ยานพาหนะ เครื่องสูบน้ำ รวมถึงเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็น เพื่อให้สามารถเข้าช่วยเหลือประชาชนได้ทันที หากสถานการณ์มีการเปลี่ยนแปลง
เปรียบเทียบภาพจากพื้นที่จริง และ ภาพ AI (ภาพจริงจาก สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม)
นอกจากนี้ยังพบข้อสังเกตตัวอักษรในภาพมีความผิดปกติ ซึ่งเป็นลักษณะภาพที่สร้างจาก AI
นอกจากนี้ เพจเฟซบุ๊กสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม เผยแพร่คลิปบรรยากาศบริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช เมื่อวันที่ 10 ส.ค. 69 พร้อมระบุว่า สถานการณ์ฝนตกหนักคลี่คลาย และการสัญจรกลับสู่ภาวะปกติ
สำนักงานประชาสัมพันธ์ จ.นครพนม ยืนยัน เป็นภาพ AI
ขณะเดียวกัน ตรวจสอบพบรายงานของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม เพิ่มเติมเมื่อวันที่ 10 ส.ค. 69 ระบุ ภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI
ขอความร่วมมือพี่น้องประชาชน งดโพส หรือ แชร์ ภาพน้ำท่วมนครพนมที่ไม่เป็นความจริง และอาจทำให้ผู้พบเห็นเกิดความเข้าใจผิด พร้อมเตือนประชาชนติดตามข่าวสารอย่างระมัดระวัง หลังเกิดฝนตกหนักและน้ำท่วมขังบางพื้นที่ ย้ำตรวจสอบข้อมูลก่อนโพสต์–ก่อนแชร์
จังหวัดนครพนมขอแจ้งเตือนประชาชนให้ติดตามและรับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับสถานการณ์ฝนตกหนักและน้ำท่วมขังในพื้นที่ด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากในช่วงที่ผ่านมา จังหวัดนครพนมมีฝนตกหนัก ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมขังในบางพื้นที่ โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เร่งดำเนินการระบายน้ำและติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด
ขณะเดียวกัน พบการเผยแพร่ภาพและข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์น้ำท่วมผ่านสื่อสังคมออนไลน์บางส่วน ทั้งภาพจากเหตุการณ์จริง ภาพจากเหตุการณ์ในช่วงเวลาอื่น รวมถึงภาพที่สร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับสถานการณ์ในพื้นที่
จังหวัดนครพนมขอให้ประชาชน ตรวจสอบวัน เวลา สถานที่ และแหล่งที่มาของภาพหรือข้อมูลก่อนเชื่อ ก่อนโพสต์ และก่อนแชร์ โดยเฉพาะข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์น้ำท่วมและภัยพิบัติ เนื่องจากสถานการณ์ในแต่ละพื้นที่อาจแตกต่างกัน และมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา
เตือน “ข่าวปลอม–ข้อมูลเท็จ” แชร์ต่อก็อาจมีความผิด
การนำข้อมูลปลอม ข่าวปลอม หรือข้อมูลอันเป็นเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ รวมถึงการเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลที่ทราบอยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลอันเป็นเท็จ อาจเข้าข่ายความผิดตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ทั้งนี้ การจะเป็นความผิดหรือไม่ ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและองค์ประกอบตามกฎหมายเป็นรายกรณี
โดยเฉพาะการเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลที่รู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลที่เข้าข่ายความผิดตามกฎหมาย ผู้เผยแพร่หรือส่งต่ออาจมีความรับผิดตาม มาตรา 14 (5) ได้
สำหรับกรณีข้อมูลอันเป็นเท็จที่เข้าข่ายมาตรา 14 (1) และก่อให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน ผู้กระทำอาจต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามข้อเท็จจริงและองค์ประกอบความผิดตามกฎหมาย
จังหวัดนครพนมจึงขอความร่วมมือประชาชน “เช็กก่อนโพสต์ เช็กก่อนแชร์” โดยเฉพาะภาพหรือคลิปที่เกี่ยวข้องกับน้ำท่วม หากไม่ทราบแหล่งที่มา หรือไม่สามารถยืนยันวัน เวลา และสถานที่ได้ ขอให้หลีกเลี่ยงการเผยแพร่ต่อ เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิด ความตื่นตระหนก และผลกระทบต่อประชาชน ผู้ประกอบการ รวมถึงการท่องเที่ยวของจังหวัด
ภาพจาก สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม
แผนที่บริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช
สถานการณ์จริงเป็นอย่างไร?
เมื่อวันที่ 9 ส.ค. 69 Thai PBS รายงานว่า ฝนตกหนักในพื้นที่ จ.นครพนม ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมในเขตเทศบาลเมืองนครพนม เจ้าหน้าที่เร่งระดมเครื่องสูบน้ำ พร้อมแจกกระสอบทรายให้ประชาชนเพื่อป้องกันน้ำท่วม
ระบุ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากอิทธิพลร่องมรสุมพาดผ่านภาคเหนือตอนบนและประเทศลาวตอนบน ส่งผลให้เกิดฝนตกหนักถล่มอย่างต่อเนื่องในพื้นที่ จ.นครพนม โดยเฉพาะในพื้นที่เขตเทศบาลเมืองนครพนม ซึ่งเกิดฝนตกหนักถึงหนักมากตั้งแต่เวลาประมาณ 05.00 น. วัดปริมาณน้ำฝนสูงสุดได้ถึง 107.9 มม. ขณะที่พื้นที่ อ.นาหว้า มีปริมาณน้ำฝนต่ำสุด 10.0 มม.
ขณะที่ สถานการณ์น้ำท่วมขังในเขตเทศบาลเมืองนครพนม ปริมาณฝนที่ตกหนักติดต่อกันนานหลายชั่วโมง ส่งผลให้น้ำไหลระบายไม่ทันและเกิดน้ำท่วมขังเป็นวงกว้างท่วมถนนสายหลักและสายรองเกือบทุกสาย โดยมวลน้ำเอ่อล้นเข้าท่วมอาคารบ้านเรือน ร้านค้า และร้านอาหาร สร้างความเสียหายแก่ทรัพย์สิน เช่น เครื่องซักผ้า ตู้เย็น เตาแก๊ส และที่นอน
น้ำท่วมส่งผลกระทบต่อการสัญจรของประชาชนโดย รถยนต์และรถจักรยานยนต์จำนวนมากที่พยายามขับฝ่าน้ำท่วมขังสูง แต่เครื่องยนต์น็อกดับกลางถนน เจ้าหน้าที่ต้องเข้าช่วยย้ายรถและอำนวยความสะดวกจราจร ทั้งนี้ ประชาชนในหลายจุดเร่งร้องขอกระสอบทรายเพื่อนำไปวางกั้นน้ำไม่ให้ไหลเข้าบ้าน
ล่าสุด 10 ส.ค. 69 สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม ระบุ เตือนระดับน้ำแม่น้ำโขง จ.นครพนม มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง และอาจล้นตลิ่งในพื้นที่ลุ่มต่ำช่วงวันที่ 10–14 ส.ค. 69 โดยเฉพาะ อ.เมืองนครพนม อ.ท่าอุเทน อ.ธาตุพนม และ อ.บ้านแพง
กระบวนการตรวจสอบ
1.ตรวจสอบด้วย Google Lens: เมื่อนำภาพดังกล่าวไปตรวจสอบด้วย Google Lens ไม่พบแหล่งที่มาของภาพที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบรูปปั้นที่ปรากฏในภาพ พบว่าเป็น “พญาศรีสัตตนาคราช” บริเวณลานพญาศรีสัตตนาคราช จ.นครพนม
2.ตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI: จากนั้นนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพที่สร้างด้วย AI พบว่าภาพดังกล่าวมีแนวโน้มเป็นภาพที่สร้างด้วย AI สูงถึง 99.9%
3.ตรวจสอบการยืนยันจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง: ขณะเดียวกัน ตรวจสอบพบรายงานของสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดนครพนม เพิ่มเติมเมื่อวันที่ 10 ส.ค. 69 ระบุ ภาพดังกล่าวเป็นภาพที่สร้างขึ้นด้วย AI
ผลกระทบจากการได้รับข้อมูลนี้
1.ทำให้เข้าใจสถานการณ์น้ำท่วมผิดจากความเป็นจริง ผู้ที่เห็นภาพอาจเข้าใจว่าพื้นที่สำคัญในตัวเมืองนครพนมถูกน้ำท่วมรุนแรง ผิดบริบท คนละช่วงเวลา จนไม่สามารถใช้ถนนได้ ทั้งที่สถานการณ์ในแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน
2.อาจสร้างความตื่นตระหนกแก่ประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะผู้ที่มีครอบครัวหรือทรัพย์สินอยู่ใน จ.นครพนม อาจเกิดความกังวลและเตรียมตัวรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่ได้เกิดขึ้นในบริเวณดังกล่าว
3.กระทบต่อการตัดสินใจเดินทาง ผู้ที่กำลังจะเดินทางไปนครพนมอาจยกเลิกหรือเปลี่ยนแผนการเดินทาง เพราะเข้าใจว่าพื้นที่สำคัญของเมืองถูกน้ำท่วมหนัก
กระทบต่อภาพลักษณ์และการท่องเที่ยวของพื้นที่
4.ทำให้ข้อมูลสถานการณ์จริงถูกกลบด้วยข้อมูลเท็จ แม้จะมีน้ำท่วมเกิดขึ้นจริงในบางพื้นที่ แต่การนำภาพ AI มาใช้ประกอบอาจทำให้ผู้รับสารแยกไม่ออกว่าเหตุการณ์ใดเป็นภาพจริง เหตุการณ์ใดเป็นภาพที่สร้างขึ้น
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
1.อย่าเพิ่งเชื่อจากภาพเพียงอย่างเดียว
ภาพน้ำท่วมที่ดูสมจริงอาจเป็นภาพจากเหตุการณ์อื่น หรือภาพที่สร้างด้วย AI ควรตรวจสอบข้อมูลประกอบก่อนเชื่อหรือแชร์
2.เช็กวัน เวลา และสถานที่ของภาพ
สถานการณ์ภัยพิบัติเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ภาพที่ถ่ายเมื่อวานอาจไม่สะท้อนสถานการณ์วันนี้ และภาพจากพื้นที่หนึ่งอาจถูกนำไปอ้างว่าเป็นอีกพื้นที่หนึ่ง
3.ตรวจสอบกับหน่วยงานในพื้นที่
หากเป็นข้อมูลน้ำท่วม ควรตรวจสอบจากสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัด หน่วยงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย หรือหน่วยงานท้องถิ่นในพื้นที่ เพื่อดูข้อมูลล่าสุด
4.ค้นหาภาพย้อนกลับก่อนแชร์
ใช้เครื่องมืออย่าง Google Lens เพื่อตรวจสอบว่าภาพเคยปรากฏที่ไหนมาก่อนหรือไม่ หากไม่พบแหล่งที่มา ไม่ควรด่วนสรุปว่าภาพนั้นเป็นเหตุการณ์จริง
5.หากไม่ยืนยันแหล่งที่มาได้ ให้หยุดแชร์
โดยเฉพาะข้อมูลภัยพิบัติที่อาจส่งผลต่อการเดินทาง การอพยพ หรือความปลอดภัยของประชาชน หากไม่สามารถยืนยันวัน เวลา สถานที่ และแหล่งที่มาได้ ควรหยุดการเผยแพร่ไว้ก่อน
