“เวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา” ใช้ภาพหญิงไทยสมัย ร.5 อ้างคนกัมพูชาแต่งกายด้วย “สไบขแมร์”

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบแหล่งข่าวจริง: Facebook

คลิปวิดีโอปรากฎภาพของหญิงสวมสไบ ถูกระบุว่าเป็นศิลปะการแต่งกายของเขมร

Thai PBS Verify ตรวจสอบโพสต์ของผู้ใช้ Facebook ชื่อ Ponleu Reaksmey Mech หลังโพสต์คลิปการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 ซึ่งคลิปดังกล่าวมีภาพของผู้หญิงในภาพขาวดำและภาพของผู้หญิงในชุดสไบอีกหลายภาพ พร้อมข้อความระบุว่า

เมื่อแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า

“ผ้าสไบเขมร ดวงวิญญาณแห่งชาติเขมร เอกลักษณ์แห่งชาติเขมร” ผ้าสไบเขมร เป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า เป็นศิลปะการแต่งกายของเขมรที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์อย่างยิ่งใหญ่หาที่สุดมิได้สำหรับชนชาติเขมร และเป็นเอกลักษณ์อันงดงามที่ผูกพันกับวิถีชีวิต รวมถึงขนบธรรมเนียมประเพณีมาตั้งแต่บรรพบุรุษนับร้อยชั่วคนจนถึงปัจจุบัน

ขอขอบคุณคณะผู้บริหาร Davin Prasath และทีมงานผู้จัดการประกวด Miss Universe Cambodia ที่ได้จัดให้มีการแสดงชุดสไบเขมร ซึ่งเป็นเอกลักษณ์แห่งชาติและเป็นดวงวิญญาณของชนชาติเขมร 🥰🥰🇰🇭🇰🇭🇰🇭

และขอขอบคุณพี่ Cindy Hair ด้วยความเคารพรักและผูกพันอย่างซาบซึ้ง ที่คอยสนับสนุน ค้นคว้า และเผยแพร่ชุดแต่งกายโบราณของเขมรได้อย่างงดงามน่าภาคภูมิใจ เพื่อชาติและอนาคตทางวัฒนธรรมของพวกเรา

ขอชื่นชมการจัดเตรียมและตกแต่งชุดสไบเขมรอย่างประณีตจาก ស៊ីនឌី សំអាងការ – Cindy Premium Wedding Planner และ Nob Dane SamAngkar

คนเขมรร่วมใจกันเพื่อรักษาและเผยแพร่ “สไบเขมร ดวงวิญญาณแห่งชาติเขมร เอกลักษณ์แห่งชาติเขมร”

โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 20 ก.ย. 69 ที่ผ่านมา ทำให้มีผู้เข้าชมกว่า 39,000 ครั้ง รวมถึงถูกแชร์ไปกว่า 1,100 ครั้งอีกด้วย

ภาพหญิงกัมพูชาสวม “สไบขแมร์” จริงหรือไม่ ?

จากการค้นหาด้วย Google Lens เราพบว่าภาพดังกล่าวตรงกับข่าวการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 ซึ่งเมื่อเราตรวจสอบคลิปการประกวดที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 18 ก.ย. 69 ที่เผยแพร่ในบัญชี Facebook ของ Miss Universe Cambodia พบว่า ภาพที่ถูกนำมาโพสต์อยู่ในช่วงการนำเสนอคลิปวิดีโอการประกวดการนำเสนอชุด “สไบขแมร์” ในช่วงวินาทีที่ 54.00 – 57.40 น. ของคลิปดังกล่าว

คลิปที่ถูกระบุว่าเป็นภาพของหญิงกัมพูชา ปรากฎในคลิปช่วงเวลา 56.28 น. ของการถ่ายทอดสด

คลิปจากเฟซบุ๊ก Miss Universe Cambodia

Thai PBS Verify ได้นำหนึ่งในภาพที่เผยแพร่ในคลิปไปตรวจสอบย้อนกลับด้วย Google Lens พบว่า ภาพดังกล่าวไปตรงกับภาพที่ถูกเผยแพร่ในข่าวของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ที่ระบุว่า

วันจันทร์ที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลงข่าวกรณีเวทีประกวด Miss Universe Cambodia นำภาพจากฟิล์มกระจกของประเทศไทยไปใช้โดยไม่อ้างอิงแหล่งที่มา
ภาพดังกล่าวที่กำลังเป็นประเด็น เป็นภาพจากฟิล์มกระจก และภาพต้นฉบับ ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ ซึ่งอยู่ในความดูแลรักษาและจัดเก็บอยู่ในหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ภายใต้กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
โดยองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก) ได้ประกาศขึ้นทะเบียนฟิล์มกระจก และภาพต้นฉบับ ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ เป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกแล้ว เมื่อ พ.ศ. 2560
——–
Monday, 21 September 2026
The Minister of Culture, Ms. Sabeeda Thaised, has issued a statement concerning the use of Thai cultural heritage imagery during the Miss Universe Cambodia pageant, where the source and cultural attribution of the material were not properly identified.
The heritage material in question is a historical photograph of ladies of Kamphaeng Phet during the reign of King Chulalongkorn, wearing chong kraben for the lower part; blouses with tight long sleeves, finished up with sashes for their tops, complete with the short dok krathum hairstyle (reference code 68-18) from the Glass Plate Negatives Collection under the care of the National Archives of Thailand, Fine Arts Department, Ministry of Culture.
These glass plate negatives were inscribed on UNESCO’s Memory of the World International Register in 2017.

ข้อมูลของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ระบุว่า ภาพดังกล่าวคือ

รหัสภาพ 68-18
หญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สวมเสื้อแขนกระบอก ห่มผ้าสไบ นุ่งโจงกระเบน ตัดผมทรงตอกกกระทุ่ม
Ladies of Kamphaeng Phet during the reign of King Chulalongkorn.
They wore chong kraben for the lower part; blouses with tight long sleeves, finished up with sashes for their tops, complete with the short dok krathum hairstyle.

ภาพจากเฟซบุ๊กสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

โพสต์ดังกล่าวยังยืนยันด้วยเอกสารรับรองจาก องค์การ UNESCO ให้เป็น มรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World) เมื่อปี พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017) โดยอยู่ในชุด “คอลเลกชันฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับ” (The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection)

ภาพจากเฟซบุ๊กสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

กัมพูชาตัดลายน้ำภาพต้นฉบับออก

นอกจากนี้เมื่อนำภาพจากคลิปวิดีโอดังกล่าวมาตรวจสอบเปรียบเทียบกับภาพต้นฉบับ ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ เราพบว่าภาพดังกล่าวตัดเอาตรากรมศิลปากรที่เป็นลายน้ำออกไปอีกด้วย

ภาพจากคลิปการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 (ซ้าย) เปรียบเทียบกับ ภาพจากฟิล์มกระจกประวัติศาสตร์ “หญิงสาวเมืองกำแพงเพชร ร.5” (ขวา)

กระทรวงวัฒนธรรม ชี้เจตนาแอบอ้าง

นอกจากนี้เมื่อค้นหาด้วยคำสำคัญ เราพบข่าวของ Thai PBS รายงานการชี้แจงจากกระทรวงวัฒนธรรมระบุว่า

น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม แถลง กรณีภาพถ่ายประวัติศาสตร์และการนำเสนอการแต่งกายบนเวที Miss Universe Cambodia 2026
จากกรณีที่มีรายงานปรากฏโดยทั่วไปทั้งในสื่อกัมพูชา และสื่อไทยว่า ผู้จัดงานเวทีประกวดมิสยูนิเวิร์ส กัมพูชานำเสนอ VTR ส่วนหนึ่ง เกี่ยวกับวัฒนธรรมการแต่งกายของกัมพูชา โดยเป็นที่ปรากฏชัดว่า มีการใช้ภาพอันมีแหล่งที่มาเป็นของไทยด้วยนั้น

กระทรวงวัฒนธรรม เห็นว่าการกระทำดังกล่าว ไม่อาจกล่าวได้เลยว่า เป็นความรู้เท่าไม่ถึงการณ์​ แต่กลับเป็นการบ่งชี้ว่า ผู้จัดทำ VTR ดังกล่าว มีเจตนากล่าวอ้าง เหมารวม และโน้มน้าวให้สาธารณชนเชื่อว่า เป็นการแต่งกายของ (ราชสำนัก) กัมพูชา โดยแท้จริง

ในเรื่องนี้ กระทรวงวัฒนธรรม ที่กำกับดูแล กรมศิลปากร และสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ขอเรียกร้องให้เวทีประกวดมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา ยุติการกระทำและการเผยแพร่ข้อมูลอันบิดเบือน และขอให้ใช้ความระมัดระวังอย่างยิ่งยวดในการอ้างอิงข้อมูลแหล่งที่มาของภาพถ่าย เนื่องจากภาพดังกล่าวเป็นภาพสตรีชาวกำแพงเพชร ที่ถ่ายเมื่อปี พ.ศ.2449 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับการบันทึกในชุดหอพระสมุดวชิรญาณ” หรือ The Royal Photographic Glass Plate Negatives and Original Prints Collection และได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World International Register) โดยองค์การยูเนสโก ในปี ค.ศ. 2017 หรือ พ.ศ. 2560 โดยในภาพต้นฉบับฟิล์มกระจกที่เก็บรักษาอยู่ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติจะมีตรากรมศิลปากรเป็นลายน้ำประทับอยู่ แต่ภาพที่เวทีกองประกวดนำไปใช้มีการตัดเอาตรากรมศิลปากรที่เป็นลายน้ำออก และไม่มีการอ้างอิงแหล่งที่มาแต่อย่างใด

ดังนั้น จากกรณีที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมศิลปากรซึ่งเป็นเจ้าของข้อมูลดังกล่าว จะทำหนังสือทักท้วงไปยังกองประกวดมิสยูนิเวิร์สของประเทศกัมพูชา และหากยังไม่ยุติการดำเนินการกระทรวงวัฒนธรรมจะยกระดับดำเนินการต่อไป โดยกระทรวงวัฒนธรรมขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาดำเนินการมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทยดำเนินการตามกฎหมายต่อไปด้วย

สำหรับการดำเนินการที่ผ่านมากระทรวงวัฒนธรรมได้ดำเนินการเผยแพร่องค์ความรู้อย่างต่อเนื่องทั้งในและต่างประเทศ โดยเฉพาะการจัดแสดงชุดไทยพระราชนิยมในต่างประเทศ ที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอแลนด์ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และถัดไปที่ประเทศฝรั่งเศส โดยจัดให้มีการให้ความรู้เรื่องชุดไทยโบราณที่เป็นรากฐานของชุดไทยพระราชนิยมด้วย การเผยแพร่องค์ความรู้ดังกล่าวเป็นการสร้างการรับรู้ที่มีมูลค่าสูงมาก เป็นการใช้การทูตเชิงวัฒนธรรม

นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมยังประสานความร่วมมือกับสถานทูตไทยในต่างประเทศเพื่อเผยแพร่ชุดไทยในงานสำคัญต่าง ๆ เช่น เมื่อวันที่ 19 – 20 ก.ย.ที่ผ่านมา มีการจัดงาน Thailand Grand Festival 2026 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย มีคุณแอฟ ทักษอร ไปเดินแบบชุดไทยพระราชนิยมด้วย หรือการนำโบราณวัตถุไทยไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติเกาหลีใต้ ซึ่งใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก ก็มีการนำชุดไทยไปจัดแสดงด้วย

ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรมทุกท่าน ขอเรียนว่า กระทรวงวัฒนธรรมใช้ทุกเวทีในการสื่อสารเรื่องชุดไทย และไม่ได้นิ่งนอนใจแต่อย่างใด กระทรวงวัฒนธรรมจะใช้วัฒนธรรมเป็นพื้นที่สร้างความเข้าใจ ไม่ใช่สร้างความขัดแย้ง แต่หากมีการละเมิดเราไม่ปล่อยผ่าน และจะดำเนินการขั้นเด็ดขาด

ขอขอบคุณประชาชนคนไทยทุกคนที่แสดงความหวงแหนชุดไทยอันเป็นมรดกของชาติ ดิฉันและกระทรวงวัฒนธรรมก็มีความรักและความหวงแหนไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าท่านใด

กระทรวงวัฒนธรรมขอยืนยันว่าจะดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจัง และจะไม่ปล่อยผ่านและขอขอบคุณประเทศเพื่อนบ้านที่ให้ความสนใจเผยแพร่ชุดไทยอย่างสม่ำเสมอ แต่ก็ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาอย่างครบถ้วนและถูกต้องด้วย ทั้งนี้ ในการดำเนินการใด ๆ กระทรวงวัฒนธรรมจะกระทำโดยความสุขุมและรอบคอบ เพื่อให้การขึ้นทะเบียนชุดไทยพระราชนิยมช่วงเดือนธันวาคม เป็นไปอย่างราบรื่น

คลิปการแถลงข่าวของกระทรวงวัฒนธรรม

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากกรณีที่เวทีการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 ได้เผยแพร่วิดีโอ VTR นำเสนอวัฒนธรรมการแต่งกาย “สไบขแมร์” (ช่วงนาทีที่ 54.00 – 57.40) บนเพจเฟซบุ๊กทางการ โดยมีการนำภาพถ่ายประวัติศาสตร์ขาวดำมาประกอบการนำเสนอ จนกลายเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในโลกออนไลน์นั้น “ข้อเท็จจริงคือ ภาพดังกล่าวเป็นภาพถ่ายทางประวัติศาสตร์ของสตรีชาวสยาม ประเทศไทย” โดยมีรายละเอียดเรื่องจริงดังนี้

• เป็นภาพสตรีชาวสยาม ยุค ร.5 (พ.ศ. 2449): ภาพดังกล่าวคือรหัสภาพ 68-18 “หญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” สวมเสื้อแขนกระบอก ห่มผ้าสไบ นุ่งโจงกระเบน และตัดผมทรงดอกกระทุ่ม
• เป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก UNESCO ของไทย: ภาพดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของชุด “คอลเลกชันฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับ ชุด หอพระสมุดวชิรญาณ” อยู่ในความดูแลของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World) โดยองค์การยูเนสโก (UNESCO) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017)
• มีการตัดตราลายน้ำเจ้าของลิขสิทธิ์ออก: ภาพต้นฉบับฟิล์มกระจกที่เก็บรักษา ณ หอจดหมายเหตุแห่งชาติจะมีตรากรมศิลปากรประทับเป็นลายน้ำอยู่ แต่ VTR ของกองประกวดกัมพูชาได้ทำการตัดเอาตราลายน้ำกรมศิลปากรออกไปอย่างชัดเจน และนำไปใช้โดยไม่ระบุหรืออ้างอิงแหล่งที่มา