คลิปอ้างเป็น “ม็อบใหญ่ในไทย” พบการนำภาพเหตุการณ์ในอินเดีย รวมถึงภาพ AI และภาพเก่าปี 2568 มาทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบัน

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบที่มาแหล่งข่าวบิดเบือนจาก: Facebook

ตรวจสอบพบโพสต์อ้างคลิปที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าเป็นเหตุการณ์ปัจจุบันเกี่ยวกับสถานการณ์การชุมนุมทางการเมืองในประเทศไทย

ระบุ

“#เป็นกำลังใจให้ทุกคนครับ”

พร้อมข้อความประกอบในคลิปว่า

“พลังมหาชน ประชาชนหลั่งไหลร่วมขบวนเรียกร้องความสงบสุข

ม็อบจุดติด ผู้ชุมนุมจำนวนมาก ต้องการประชาธิปไตยที่แท้จริง เราไม่ทิ้งกัน”

เผยแพร่เมื่อวันที่ 3 พ.ย. 69 มียอดเข้าชมประมาณ 67,000 ครั้ง 

ตรวจสอบคลิปมวลชนเดินประท้วงบนถนน 

Thai PBS Verify ตรวจสอบภาพแรกที่ปรากฏในคลิป โดยใช้ Google Lens ค้นหาที่มาของภาพ พบว่าเป็นภาพที่ตรงกับรายงานข่าวของสำนักข่าว Reuters ซึ่งระบุว่า  Five killed in fresh ethnic violence in India’s Manipur state (มีผู้เสียชีวิต 5 รายจากเหตุการณ์ความรุนแรงทางเชื้อชาติครั้งใหม่ในรัฐมณีปุระของอินเดีย เกิดขึ้นที่ประเทศอินเดีย ปี 31 ต.ค 69)

ภาพจากสำนักข่าว Reuters

เมื่อค้นหาด้วยคำสำคัญเพิ่มเติมเกี่ยวกับการชุมนุมดังกล่าว พบคลิปจาก AJNews24 ที่มีรายละเอียดภาพตรงกับคลิปที่ถูกนำมาอ้างว่าเป็นเหตุการณ์ประชาชนร่วมเดินขบวนเรียกร้องความสงบ

ภาพจาก AJNews24

AJNews24 เผยแพร่คลิปดังกล่าวเมื่อวันที่ 1 พ.ย. 69

เมื่อนำข้อความมาแปลด้วย Google Translate ระบุว่า

ท่ามกลางสถานการณ์ความไม่สงบที่ยังคงดำเนินอยู่ในรัฐมณีปุระ เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม ที่ผ่านมา ประชาชนหลายพันคนจากชุมชนเมเต (Meitei) นาคา (Naga) และชนเผ่าพื้นเมืองอื่น ๆ ออกมาชุมนุมบนท้องถนนในเมืองอิมผาล (Imphal) เซนาปาตี (Senapati) และจันเดล (Chandel) เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความรับผิดชอบ

การชุมนุมจัดขึ้นโดยกลุ่มภาคประชาสังคม โดยผู้เข้าร่วมเรียกร้องให้ยกเลิกข้อตกลง “ระงับปฏิบัติการ” (Suspension of Operations: SoO) ที่ทำไว้กับกลุ่มติดอาวุธคูกี (Kuki)

นอกจากนี้ ผู้ชุมนุมยังเรียกร้องให้ถอนกำลังทหารอัสสัมไรเฟิลส์ (Assam Rifles) ออกจากพื้นที่ขัดแย้ง บังคับใช้ระบบทะเบียนพลเมืองแห่งชาติ (National Register of Citizens: NRC) โดยกำหนดให้ปี 1951 เป็นปีฐาน และจัดให้ครอบครัวผู้พลัดถิ่นภายในประเทศสามารถกลับไปตั้งถิ่นฐานได้อย่างปลอดภัย

ผู้จัดการชุมนุมกล่าวหาว่า เจ้าหน้าที่รัฐล้มเหลวในการคุ้มครองชุมชนชนเผ่าพื้นเมืองและฟื้นฟูสันติภาพอย่างยั่งยืน

ในการชุมนุมสาธารณะที่เมืองอิมผาล ผู้เข้าร่วมยังมีมติเรียกร้องให้ถอดถอน เนมชา คิปเกน (Nemcha Kipgen) รองมุขมนตรีรัฐมณีปุระออกจากตำแหน่ง พร้อมเตือนว่าหากรัฐบาลไม่ดำเนินการตามข้อเรียกร้อง รัฐบาลของรัฐควรลาออกทั้งคณะ

การชุมนุมครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่สถานการณ์ความตึงเครียดในรัฐมณีปุระกลับมาปะทุขึ้นอีกครั้ง หลังเผชิญความรุนแรงระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์มาตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2023

บ่งชี้ว่า เหตุการณ์ดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นในประเทศไทย แต่เป็นการชุมนุมของประชาชนในรัฐมณีปุระ ประเทศอินเดีย เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความรับผิดชอบต่อสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ 

เทียบกับภาพจากสำนักข่าว Reuters

ตรวจสอบคลิปผู้ชุมนุมถือธงชาติไทยบนท้องถนน 

โพสต์อ้างชุมนุมในประเทศไทย

ภาพที่ 2 ที่ปรากฏในคลิป มีข้อความระบุว่า

“ม็อบจุดติด ผู้ชุมนุมจำนวนมาก ต้องการประชาธิปไตยที่แท้จริง เราไม่ทิ้งกัน”

เมื่อเราใช้ Google Lens ค้นหาที่มาของภาพดังกล่าว พบบัญชีผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งเผยแพร่คลิปดังกล่าว เมื่อวันที่ 31 ต.ค.69 โดยระบุว่า 

#ม็อบจุดติด #ผู้ชุมนุมจำนวนมาก #ต้องการประชาธิปไตยอันแท้จริง #ร่วมภูมิศักดิ์ พลเยี่ยม 

อย่างไรก็ตาม จากการสังเกตพบข้อผิดปกติหลายจุดในภาพ ทั้งลักษณะการเคลื่อนไหวของผู้คนและธง รวมถึงตัวอักษรที่ไม่สามารถอ่านได้ จากข้อสังเกตทั้งหมดที่พบ ทำให้ระบุได้ว่า ภาพดังกล่าวอาจสร้างขึ้นด้วย AI 

เมื่อนำคลิปไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจจับภาพและวิดีโอที่สร้างจาก AI ได้แก่ Hive Moderation และ SynthID ของ Google พบว่าผลการตรวจสอบระบุว่า มีแนวโน้มที่จะสร้างด้วย AI ค่อนข้างต่ำ 

แต่เมื่อตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบ AI จากเว็บไซต์ deepai พบว่ามีแนวโน้มสร้างจาก AI 97%

ผลการตรวจสอบภาพ AI

นอกจากนี้ จากการสังเกตพบความผิดปกติของตัวอักษรภายในภาพ ที่ไม่สามารถอ่านข้อความได้อย่างชัดเจนอีกด้วย

พบความผิดปกติของตัวอักษร

ข้อสังเกตเพิ่มเติมจากการใช้ Google Lens พบภาพข่าวของ เนชั่นสุดสัปดาห์ NationWeekend ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. 68 รายงานการชุมนุมของกลุ่ม คปท. และกองทัพธรรม บริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาล เพื่อเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีลาออก ซึ่งนายกฯ ขณะคือ นางสาวแพทองธาร ชินวัตร 

เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับภาพในคลิป พบรายละเอียดขององค์ประกอบภาพที่สอดคล้องกันหลายจุด จึงมีข้อสังเกตว่าภาพดังกล่าวอาจนำภาพข่าวจากเหตุการณ์จริงมาใช้เป็นต้นแบบ ก่อนนำไปสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถยืนยันกระบวนการสร้างภาพได้แน่ชัด

ผลการเปรียบเทียบภาพกับภาพรายงานของเนชั่นสุดสัปดาห์

ตรวจสอบภาพการชุมนุมบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

โพสต์บิดเบือนจาก Facebook

ผลการค้นหาด้วย Google Lens

เมื่อตรวจสอบภาพด้วย Google Lens พบช่อง YouTube เคยเผยแพร่ภาพดังกล่าว โดยระบุว่าเป็นเหตุการณ์ชุมนุมที่เกิดขึ้นบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ

จากนั้นจึงนำภาพไปเปรียบเทียบกับสถานที่บริเวณ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ พบว่าองค์ประกอบและสภาพแวดล้อมโดยรอบสอดคล้องกัน รวมถึงพบอาคาร Victory Hub ซึ่งปรากฏอยู่ในภาพด้วย 

โพสต์อ้างว่ามีการชุมนุม (ภาพซ้าย) เปรียบเทียบกับ แผนที่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ พบอาคาร Victory Hub ตรงกัน (ขวา)

จากการสังเกตพบป้ายโฆษณารถยนต์ Hyundai STARIA และป้ายโฆษณาผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดผิวหน้าที่มี หลิงหลิง คอง เป็นพรีเซนเตอร์ ซึ่งเปิดตัวในปี 2568 

เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับภาพมุมสูงจาก Thai PBS พบว่าเป็นสถานที่เดียวกัน โดยภาพจาก Thai PBS ระบุว่า เป็นเหตุการณ์วันที่ 28 มิ.ย. 68 ซึ่งเป็นการรวมตัวจัดกิจกรรมของกลุ่ม “รวมพลังแผ่นดินปกป้องอธิปไตยไทย” บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ 

เปรียบรายละเอียดสถานที่ที่สอดคล้องกัน

จึงบ่งชี้ได้ว่าภาพดังกล่าวเป็นภาพเหตุการณ์เมื่อปี 2568 ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน 

แผนที่

ตรวจสอบภาพชุมนุมบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิช่วงกลางคืน

โพสต์บิดเบือนจาก Facebook

พบข้อความในภาพระบุว่า  เริ่มแล้ว… ขับไล่ นายกไทยหัวใจเขมร ประชาชน เต็มพรึบ เป็นประวัติศาสตร์อีกครั้ง

จากการสังเกตพบว่า สภาพแวดล้อมในภาพมีลักษณะคล้ายบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ และมีแนวโน้มว่าเป็นภาพการชุมนุมขับไล่นายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร จากกรณีความขัดแย้งไทย–กัมพูชา เมื่อตรวจสอบภาพเปรียบเทียบกับ Google Maps พบว่าองค์ประกอบของสถานที่มีความสอดคล้องกัน

นอกจากนี้ เมื่อค้นหาด้วยคำสำคัญที่เกี่ยวข้อง พบรายงานข่าวของ The Reporters เผยแพร่เมมื่อวันที่ 28 มิ.ย. 68 ระบุว่า  “ประมวลภาพการชุมนุมของกลุ่มรวมพลังแผ่นดินปกป้องอธิปไตย เพื่อเรียกร้องให้ยางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ลาออกจากตำแหน่ง ที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ”

เปรียบเทียบภาพกับรายงานของ The Reporters

เปรียบเทียบภาพการชุมนุมกับสถานที่จริง

แผนที่

จากการตรวจสอบพบว่าเป็นภาพจริง แต่เป็นภาพเหตุการณ์การชุมนุมเมื่อปี 2568 ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์ปัจจุบัน 

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากการตรวจสอบพบว่า คลิปที่เผยแพร่บน Facebook เมื่อวันที่ 3 พ.ย. 69 อ้างว่ามีประชาชนจำนวนมากรวมตัวชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยและขับไล่รัฐบาลในประเทศไทย เป็นคลิปที่นำภาพจากหลายเหตุการณ์มาประกอบกัน โดยภาพแรกเป็นเหตุการณ์ชุมนุมในรัฐมณีปุระ ประเทศอินเดีย เมื่อวันที่ 31 ต.ค. 69 ไม่ใช่เหตุการณ์ในประเทศไทย 

ส่วนภาพผู้ชุมนุมถือธงชาติไทยมีข้อบ่งชี้ว่าอาจสร้างหรือดัดแปลงด้วย AI 

ขณะที่ภาพการชุมนุมบริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิทั้งช่วงกลางวันและกลางคืน เป็นภาพเหตุการณ์จริงจากการชุมนุมเมื่อวันที่ 28 มิ.ย. 68 ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์ปัจจุบัน 

ทั้งหมดนี้จึงสรุปได้ว่า คลิปดังกล่าวนำภาพต่างช่วงเวลาและต่างสถานที่มาใช้ประกอบ จนอาจทำให้ผู้รับชมเข้าใจผิดว่าเป็นสถานการณ์การชุมนุมที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศไทย