โพสต์อ้าง ชาวอิรักพบเครื่องบินรบพันธมิตรยุโรป กลับจากถล่มอิหร่าน

Thai PBS Verify พบที่มาข่าวปลอมจาก: TikTok
โพสต์อ้างคลิป ชาวอิรักพบเห็นฝูงบินรบยุโรปทั้งราฟาลและไทฟูน บินกลับจากอิหร่านมุ่งหน้าเข้าอิสราเอล
Thai PBS Verify พบโพสต์จากบัญชี TikTok ชื่อ KNN Channel โพสต์คลิปเครื่องบินขณะกำลังบินผ่านน่านฟ้า พร้อมข้อความระบุว่า
ชาวอิรักพบเห็น ฝูงเครื่องบินรบจำนวนมาก บินกลับจากอิหร่านมุ่งหน้าเข้าอิสราเอล แต่เครื่องบินรบฝูงแรกมีลักษณะคล้ายกับโซราฟาลและไทฟูนของชาติยุโรปมาก ##ข่าวสงครามสหรัฐอเมริกาอิสราเอลอิหร่านล่าสุด ##สหรัฐโจมตีอิหร่าน ##อิสราเอลโจมตีอิหร่าน ##อิหร่านโจมตีอิสราเอล ##อิหร่านโจมตีสหรัฐ
สำหรับโพสต์ดังกล่าวมีผู้เข้าชมไปกว่า 417,000 ครั้ง รวมถึงแชร์โพสต์ดังกล่าวไปกว่า 250 คร้ัง โดยผู้ที่เข้ามาแสดงความคิดเห็นส่วนใหญ่เชื่อว่า คลิปดังกล่าวเป็นเรื่องจริง
คลิปเครื่องบินชาติยุโรปเข้าร่วมโจมตีอิหร่านจริงหรือไม่ ?
จากการตรวจสอบด้วย Google Lens เราพบว่าคลิปดังกล่าวไปตรงกับวิดีโอที่เคยถูกเผยแพร่ใน TikTok ของผู้ใช้ชาวต่างชาติรายหนึ่ง ที่เผยแพร่เอาไว้เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2567 ซึ่งคำบรรยายภาษาอาหรับในวิดีโอดังกล่าวว่า
#الجيش_المصري
เมื่อนำมาแปลเป็นภาษาไทยด้วย Google Translate ได้ว่า
ภาพบันทึกหน้าจอแสดงภาพจากโพสต์ของผู้ใช้ TikTok อ้างคลิปชาวอิรักพบเห็น ฝูงเครื่องบินรบยุโรปจำนวนมาก บินกลับจากอิหร่านมุ่งหน้าเข้าอิสราเอล (ซ้าย) เปรียบเทียบกับ คลิปที่ถ่ายจากกรุงไคโร เมืองหลวงของอียิปต์ ในระหว่างพิธีสำเร็จการศึกษาของโรงเรียนนายร้อยเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2567 (ขวา)
นอกจากนี้เรายังพบว่า คลิปดังกล่าว เคยถูกเผยแพร่จากการตรวจสอบของ Thai PBS Verify มาก่อนเช่นกัน โดยผู้ใช้งานติ๊กตอกที่แชร์วิดีโอดังกล่าวระบุผ่านการให้สัมภาษณ์กับ AFP ว่า เป็นคลิปที่ถ่ายในเมืองอัลโชรุก ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของกรุงไคโร เมืองหลวงของอียิปต์ ในระหว่างพิธีสำเร็จการศึกษาของโรงเรียนนายร้อยเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2567
นอกจากนี้ ในคลิปวิดีโอต้นฉบับ ยังสามารถสังเกตเห็นป้ายทะเบียนรถยนต์คันหนึ่ง ซึ่งมีลักษณะตรงกับป้ายทะเบียนรถในประเทศอียิปต์อีกด้วย
ภาพบันทึกหน้าจอ แสดงป้ายทะเบียนรถในคลิปต้นฉบับ (ซ้าย) เปรียบเทียบกับ ภาพป้ายทะเบียนรถของประเทศอียิปต์ (ขวา)
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
ภาพฝูงบินรบที่ปรากฏในคลิป ไม่ใช่ปฏิบัติการทางทหารในอิรักหรืออิหร่าน แต่เป็นภาพบรรยากาศพิธีสำเร็จการศึกษาของโรงเรียนนายร้อยในประเทศอียิปต์ ซึ่งเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 3 ตุลาคม 2567 โดยเครื่องบินที่เห็นคือส่วนหนึ่งของการแสดงแสนยานุภาพในขบวนพาเหรดทางอากาศเหนือน่านฟ้ากรุงไคโร
กระบวนการตรวจสอบ
การค้นหาภาพย้อนกลับ: เมื่อนำเฟรมภาพจากวิดีโอไปตรวจสอบผ่าน Google Lens พบว่าคลิปนี้ถูกเผยแพร่ครั้งแรกโดยผู้ใช้ชาวอาหรับในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2567 พร้อมระบุข้อความภาษาอาหรับที่มีความหมายว่า “กองทัพอียิปต์”
การยืนยันพิกัดและบริบท: จากการตรวจสอบย้อนหลังพบข้อมูลยืนยันว่า คลิปนี้ถูกถ่ายที่ เมืองอัลโชรุก (Al Shorouk) ทางตะวันออกของกรุงไคโร ประเทศอียิปต์ ในช่วงพิธีทางทหาร
หลักฐานจากป้ายทะเบียน: จุดจับผิดสำคัญอยู่ในวิดีโอต้นฉบับ คือ ป้ายทะเบียนรถยนต์ ที่จอดอยู่ในพื้นที่ เมื่อนำไปเทียบกับฐานข้อมูลจากเว็บไซต์ worldlicenseplates.com พบว่าลักษณะสีและตัวเลขตรงกับรูปแบบป้ายทะเบียนของ ประเทศอียิปต์ ไม่ใช่ประเทศอิรักตามที่กล่าวอ้าง
ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้
-
สร้างความตื่นตระหนกในระดับภูมิภาค: การอ้างว่ามีเครื่องบินรบจากชาติยุโรปเข้าร่วมโจมตีอิหร่าน อาจทำให้ประชาชนเกิดความเข้าใจผิดว่าสงครามได้ขยายตัวเป็นความขัดแย้งระดับโลก
-
ทำลายความเชื่อมั่นต่อข้อมูลข่าวสาร: เมื่อคลิปมียอดวิวสูงและคนเชื่อว่าเป็นเรื่องจริง จะทำให้ข่าวจริงจากพื้นที่ถูกกลบและกลายเป็นความสับสน
-
การปั่นกระแสเลือกข้าง: คอมเมนต์ในคลิปส่วนใหญ่เริ่มมีการด่าทอและเลือกข้างทางการเมืองบนพื้นฐานของ “ภาพลวงตา” ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อการบริโภคข่าวสารอย่างมีสติ
ข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?
-
สังเกตแคปชันและแฮชแท็ก: ข่าวปลอมมักใช้คำที่กระตุ้นอารมณ์ เช่น “ด่วนที่สุด”, “ล่าสุด”, “เขย่าโลก” และใส่แฮชแท็กจำนวนมากเพื่อดึงยอดการมองเห็น
-
เช็กต้นทางของคลิป: วิดีโอสงครามที่ถ่ายโดยประชาชนมักจะมีข้อมูลพิกัดหรือเสียงบรรยากาศที่สอดคล้องกับพื้นที่ ให้สังเกตสภาพแวดล้อมของคลิปนั้น เช่น ป้ายทะเบียนรถ, ภาษาที่ใช้ หรือป้ายบอกทางต่าง ๆ เพื่อใช้ในการตรวจสอบเบื้องต้นด้วยตนเอง
-
ตรวจสอบกับแหล่งข่าวหลัก: หากเกิดเหตุการณ์ใหญ่ระดับ “ฝูงบินรบต่างชาติบุกโจมตี” สำนักข่าวระดับโลก หรือสำนักข่าวหลักในไทยต้องรายงานเป็นข่าวพาดหัวทันที หากมีแค่ใน TikTok เพียงบัญชีเดียว ให้สันนิษฐานว่าเป็นข่าวปลอม








