Education

ครบรอบ 5 ปีของการรัฐประหาร การเฉลิมฉลองบนคราบเลือดของคนเมียนมาของมิน อ่อง หล่าย ฉากหลังของสงครามที่มีชีวิตเด็กและผู้หญิงเป็นตัวประกัน

ความรุ่มรวยทางภาษาและคลังศัพท์เป็นกุญแจในการเข้าใจความเป็นมนุษย์ ที่สำคัญคือทำให้ผู้อ่านในการรับมือกับความเป็นไปของโลกและความยากลำบากของการมีชีวิตอยู่

การอ่านจะพาเราทั้งสังคมไม่ว่าคนรุ่นไหน ยากดีมีจนอย่างไร หนังสือจะพาเราเดินทางไปพบกับอิสรภาพของมนุษย์ แม้ถูกจองจำ

ผลกระทบของรัฐประหารที่ไม่ใช่แค่สั่นคลอนต่อระบอบการเมือง แต่ยังรวมไปถึงการอุดมศึกษา ที่รัฐประหารเป็นช่วงเวลาสำคัญในการออกนอกระบบของมหาวิทยาลัย เปิดช่องทางให้ ‘อำนาจการเมืองและทุน’ เข้ามากำกับคุณค่า การเป็นที่รับรู้ของสถาบันอุดมศึกษา ในขณะเดียวกันความพยายามนี้ ก็มีเสียงสะท้อนจากภายในและภายนอกระบบ ว่าการอุดมศึกษาไทย ซุกปัญหา “ทุน” และ “อำนาจ” ไว้ใต้พรม รายงาน Failed University ที่แปลว่า มหาวิทยาลัยที่ล้มเหลว จากข้อเสนอของ ร.ศ. ดร. พันธุ์ปิติ เปี่ยมสง่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และนักวิชาการร่วมจัดทำรายงานรวบรวมปัญหาภายในอุดมศึกษา ของความพยายามนำตัวเลขการจัดอันดับแรงก์กิ้งมาเป็นตัววัดผลสำเร็จทางการศึกษา ละทิ้งการพัฒนาผู้เรียนผ่านการปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัย ไม่ส่งเสริมนักวิชาการให้ปฏิบัติหน้าที่ผลิตงานวิจัยสร้างสรรค์ สะท้อนคำขยายของรายงานที่ว่าด้วย ‘อำนาจที่ไร้เป้าหมาย เกียรติยศที่ไร้ความก้าวหน้า’ ซึ่ง รศ. สมชาย ปรีชาศิลปกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หยิบยกรายงานมาขยายสภาวะระบบการเมือง ‘บ้านใหญ่’ ของสภามหาวิทยาลัยที่ชัดเจนหลังจากมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ ใช้ตำแหน่งเก้าอี้ภายในสภาเพื่อกอบโกยผลประโยชน์ส่วนตัว ผลัดกันรับตำแหน่ง มีฐานเสียงโดยไม่จำเป็นต้องสนใจกับกระแสทิศทางความเห็นภายนอก  ในฐานะผู้สอนสาขานิติศาสตร์ รศ. สมชาย ยกตัวอย่างถึงความบิดเบี้ยวของกระบวนการยุติธรรมไทย ที่ไม่เคยเห็นจุดยืนจากสำนักสาขานิติศาสตร์ ออกมาโต้แย้งจากความเห็นเชิงสถาบัน ทำให้เสียงของการโต้แย้งเป็นเพียงปัจเจก ไม่มีการระบุสังกัดเพราะถูกห้ามไม่ให้พูดถึง เสรีภาพการแสดงออกจึงเกิดขึ้นตราบที่ไม่กระทบกับอำนาจรัฐ ทั้งที่สิ่งเหล่านี้ […]

หลังวิกฤตโควิด มีเยาวชน’หลุด’ออกจากระบบการศึกษาทันทีราวๆ สองแสนคน ในจำนวนนี้มีคนหนุ่มสาวน้อยมากที่สามารถระเกียกตะกายกลับเข้าระบบการศึกษาได้อีก หากไม่ได้รับความช่วยเหลือที่เหมาะสมจากรัฐ ความยากจนทำให้ประชากรของเราไม่สามารถรับมือกับ’อุบัติเหตุ’ของโลกได้มากไปกว่าแล่เนื้อเถือหนังตัวเองเอาชีวิตรอด หลายครอบครัวจำเป็นต้องเลือกส่งแค่ลูกคนใดคนหนึ่งเรียน เพราะไม่มีรายได้มากพอจะสามารถส่งเสียลูกๆ ได้ทุกคน และจะเลือกส่งเฉพาะลูกคนที่’หัวดี’หรือเรียนได้คะแนนดีพอ ซึ่งในแง่เศรษฐศาสตร์คือเป็นการลงทุนที่คุ้มความเสี่ยงกว่า

พูดคุยกับ อัฟนาน เล็มโดย อดีตนักเรียนประถมศึกษาจากจังหวัดสตูล ที่มีโอกาสไปเรียนระดับมัธยมศึกษาที่ประเทศมาเลเซีย ด้วยทุนรัฐบาลมาเลเซีย ถึงแม้จะได้ทุนหรือไม่ก็ตาม อัฟนานก็จะไปเรียนที่มาเลเซียอยู่ดี

เมื่อเด็กเกิดน้อย การมีอยู่ของรร.ขนาดเล็กจึงเป็นเรื่องปกติ 15,000 พิมพ์เขียวที่กระจายอยู่ทั่วประเทศในรร.เล็ก หลักฐานเชิงประจักษ์ชิ้นสำคัญที่บอกว่า 'โรงเรียนขนาดเล็กไม่ใช่ปัญหา'

หลายทศวรรษที่โรงเรียนขนาดเล็กยังเหมือนเดิม บุคลากร งบประมาณ และคุณภาพการศึกษา คือโจทย์สำคัญของโรงเรียนขนาดเล็กที่จะต้องแก้ แต่จะทำอย่างไรเมื่อชุมชนที่เข้มแข็ง ก็ไม่อาจรั้งโรงเรียนไว้ได้เช่นเดิม?

กลายเป็นข้อกังขาสำคัญต่อความเหมาะสมกับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการตั้งแต่เริ่มทำงานผ่านปากคำของ ครูทิว-ธนวรรธน์ สุวรรณปาล ครูโรงเรียนวัดธาตุทองที่เน้นย้ำต้องการคนที่มีวิสัยทัศน์ด้านการศึกษา เคยทำงานหรือมีความสนใจด้านการศึกษาที่คนทั่วไปเห็นและพอรู้จักวิธีคิดด้านการศึกษา เพราะสิ่งเหล่านั้นจะเป็นการแสดงถึงวิธีการจัดการบริหารและจัดสรรงบให้คุ้มค่าและตรงตามความต้องการอย่างแท้จริง

De/code ได้ไปพูดคุยกับ บิล (นามสมมุติ) อายุ 24 ปี นักศึกษาที่จบจากมหาวิทยาลัย มาประมาณ 2-3 ปี ที่มีความจำเป็นต้องทำงานควบคู่กับการเรียนไปด้วย และประสบการณ์การเก็บชั่วโมงจิตอาสา ทำให้เธอต้องสูญเสียทั้งงาน เงิน และเวลา ไปกับการทำความดีที่ได้ผลจริงหรือเปล่า นอกจากนี้ยังได้พูดคุยกับธนกาญจน์ รื่นไว นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยเอกชนที่พึ่งกู้ และได้พบว่าสะพานสู่โอกาสเหล่านี้อาจไม่ได้สร้างมาเพื่อทุกคน

เราไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองเป็นใคร  ชอบอะไร เหมาะกับอะไร มีข้อดีข้อด้อยอย่างไร

โปรดเข้าใจว่าหากเขาเข้าใจแก่นสารของการเรียนรู้ …อะไรก็หยุดยั้งเขาไม่ได้ และการสนใจใฝ่เรียนรู้จะอยู่เขาไปตลอดชีวิต เขาจะไม่หยุดนิ่ง เขาจะไม่คิดว่าเขารู้ทุกอย่าง เขาจะมีความกระหายใคร่รู้ติดตัวให้เรียนรู้ต่อไปได้ตลอดชีวิต