กระบวนการยุติธรรม

exclusive กับศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล มองข้ามช็อตผ่านความหวังจากการยื่นอุทธรณ์ให้ศาลอาญาพิจารณาพิพากษากลับคำสั่ง ทบทวนการใช้เครื่องพันธนาการกับผู้ต้องขังให้เป็นตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย

ตามบันทึกของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนมีคดีความความที่เกิดจากแรงจูงใจทางการเมืองมากกว่า 4,000 คดี สูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่มีคดีความทางการเมืองเกิดขึ้น ในช่วงที่มีรัฐบาลจากการยึดอำนาจโดยคณะรัฐประหาร และรัฐบาลจากการเลือกตั้ง

อรรถสิทธิ์ย้อนกลับไปเล่าถึงความทรงจำในคืนวันดังกล่าวที่เขาถูกซ้อมทรมาน เขาบอกว่านอกจากพ.ต.ท. พีรรัฐ โยมา ที่เป็นคนทำร้ายร่างกายเขา ตำรวจคนอื่นๆ กลับเลือกปฏิบัติตามคำสั่งและเลือกที่จะไม่ยับยั้งเหตุการณ์ทั้งที่รู้ว่าเป็นสิ่งที่ผิด พวกเขาเกรงกลัวอำนาจผู้บังคับบัญชา มากกว่าความถูกต้องตามหลักกฎหมายและหลักมนุษยธรรม อรรถสิทธิ์เป็นหนึ่งในผู้ถูกซ้อมทรมาน ที่ลุกขึ้นมาเรียกร้องความเป็นธรรม และเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในการจัดทำพ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและอุ้มหายฯ โดยการให้ข้อมูล  แต่ในสังคมไทยยังมีผู้ถูกซ้อมทรมานอีกนับหลายราย ที่ไม่มีโอกาสได้ออกมาเรียกร้องความเป็นธรรมให้แก่ตัวเอง ด้วยความหวาดกลัวที่พวกเขาต้องเผชิญ

ผู้ต้องหาคดี 112 ที่อายุน้อยที่เคยมี ประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของกระบวนการยุติธรรมไทย และการผดุงอำนาจนิยมที่ต้องแลกมาด้วยผลร้ายและราคาแสนแพง

“รัฐไทย” ในความหมายคือองคาพยพของระบอบไม่กล้าพอที่จะดำรงความถูกต้องให้อยู่ในร่องในรอย คือการนำผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมดเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม แต่กลับกันคือการใช้เงินเพื่อเยียวยาเหยื่อ พูดให้ถึงที่สุด พวกเขาใช้เงินเพื่อปกป้องระบอบเอาไว้ มากกว่าที่จะทำให้เรื่องนี้เกิดความเป็นธรรม

กระบวนการยุติธรรมจะ ไม่ 'โมโนโพลี' (Monopoly) แต่จะเป็นกระบวนการยุติธรรมที่มีทางเลือก ซึ่งต้องใช้อำนาจรัฐด้วยกันไม่ว่าจะเป็นอัยการ ฝ่ายปกครอง ไปคานอำนาจรัฐนั้น

การปกปิดความจริง ข้อมูลพยานหลักฐาน และความผิดปกติของคดีวาฤทธิ์ สมน้อย ถูกรวบรวมไว้ในเรื่องราวต่อจากนี้

พูดคุยกับโชคชัยอดีตนักโทษประหารชีวิต เมื่อเขากล่าวว่า "คนผิดกับคนชั่ว ในหลายครั้งไม่ใช่คนเดียวกัน” และการประหารชีวิตคือสิ่งที่ทำให้เขาเหล่านั้นไม่มีโอกาสกลับมา 

เป็นเวลา 100 วันแล้วที่วาฤทธิ์เสียชีวิต De/code เดินทางไปพูดคุยกับนิภาพรอีกครั้งเรื่องความคืบหน้าของคดีความ

ต้องยอมรับจริง ๆว่าสถาบันการเมืองไหน ๆ ล้วนแต่มีการเปลี่ยนแปลง เมื่อโลกมันเปลี่ยน ความคิด ความเชื่อ และความเข้าใจของมหาชนก็เปลี่ยน สถาบันมันก็ต้องขยับตำแหน่งแห่งที่คือจะแช่แข็งไว้แบบเดิมไม่ได้ เพราะการห้ามไม่ให้เปลี่ยน การกระทำแบบนี้น่าจะเป็นผลร้ายมากกว่า

“ตำรวจคือผู้พิทักษ์สันติราษฎร์” คือประโยคที่เราต่างถูกกล่อมเกลามาตั้งแต่เด็ก แต่ยิ่งโตยิ่งเห็นความจริงก็ยิ่งรู้สึกว่านั่นเป็นเรื่องโกหก

ผมรู้ว่ามันไม่เกี่ยวข้อง แต่ผมจำเป็นต้องให้การอย่างนี้จริง ๆเพราะว่ามันเป็นคำสั่งนาย